خانه مستند

مرجع مستند و مستند سازی

صفحه اصلی > اخبار
همه ما می توانیم قاتل یا مقتول باشیم/ گفتگو با «محمدحسین حیدری» کارگردان مستند «مهین»
11 خرداد 1400

همه ما می توانیم قاتل یا مقتول باشیم/ گفتگو با «محمدحسین حیدری» کارگردان مستند «مهین»

محمدحسین حیدری درباره شکل‌گیری مستند مهین می‌گوید: مرگ برای همه هست اما نمی‌توان گفت چه اتفاقی می‌افتد و چه کسی چطور می‌میرد. اینطور نیست که بگوییم چنین اتفاقی برای من نمی‌افتد یا چنین روحیات و صفاتی در من وجود ندارد. همه ما ممکن است در موقعیت‌هایی قرار بگیریم که قاتل یا مقتول باشیم.

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری ایلنا، قتل‌های سریالی و قاتلان از سال‌های دور در اجتماع بوده و هستند و همواره فعالان اجتماعی و روانشناسان از این افراد به عنوان بیماران روانی یاد کرده‌اند، قاتلانی که عذر و بهانه‌هایی مثل بی‌پولی، آزار و اذیت در کودکی و فشارهای اجتماعی را دستاویز جرم خود می‌کنند. اواخر دهه ۸۰ قتل‌هایی در شهر قزوین صورت گرفت که طی آن قاتل زن‌ها را به قتل می‌رساند و در بیشتر موارد پول و طلاهای آن‌ها را به سرقت می‌برد. در وهله اول همه نگاه‌ها به این سمت رفته بود که قاتل بایستی مرد باشد اما این‌طور نبود.

فیلم مستند «مهین» که فضایی متفاوت را تجربه کرده و با بازسازی قتل‌ها مخاطب را درگیر می‌کند، به سراغ پرونده قتل‌های سریالی شهر قزوین که توسط زن جوانی به نام مهین قدیری انجام شده بود، رفته است. این فیلم از هفته گذشته در پلتفرم فیلیمو در اختیار علاقمندان به فیلم‌های مستند جنایی قرار گرفته است. دیدن چنین فیلم‌هایی برای افراد جامعه شاید تلخ اما می‌تواند عبرت‌آموز باشد که هر کس می‌تواند در یک لحظه قاتل و یا مقتول شود.

با کارگردان این فیلم محمدحسین حیدری گفتگویی داشتیم که می‌خوانید.

«مهین» موضوعش جنجالی دارد. قصه‌ی زنی که قتل‌های سریالی انجام داده است؛ درباره این فیلم بگویید.

مستند «مهین» در نگاه اول شاید بر اساس تیتر‌های زرد حوادث است، اما در لایه‌های عمیق‌تر ما سعی داریم پرونده‌ای را بررسی کنیم که در آن چند قتل اتفاق افتاده و این قتل‌ها طوری در کنار هم قرار گرفته که برچسب سریالی به آن‌ها می‌خورد. وقتی قصه جلوتر می‌رود و موضوع باز می‌شود، متوجه می‌شویم که این قتل‌ها کار یک خانم بوده و بر اثر یک سری اتفاق‌ها و شرایطی که در زندگی‌اش پیش آمده به این نقطه رسیده است و کلیت فیلم هم این را نشان می‌دهد که چه اتفاقاتی باعث شده این خانم به این نقطه برسد.

شما در فیلم به مسائل این زن قبل از این قتل‌ها پرداختید و اینکه چه اتفاقاتی افتاده و باعث این قتل‌ها شده است؟

دلیل اینکه من و تیم سازنده همگی به سمت موضوع قاتل سریالی سوق پیدا کردیم، این بود که این سوژه جزو کیس‌های نادر در بحث‌های جنایی بود. این آدم‌ها کمی برای من مورد توجه هستند و برایم مهم است که چه اتفاقی می‌افتد که یک نفر به این مرحله می‌رسد. در همین پرونده و قبل‌تر از آن، متوجه شدم که نمی‌شود در حد یک تیتر به این موضوع نگاه کرد، مسائل، مشکلات و موضوعات زیادی هست که همه در کنار هم باعث می‌شود شخص به این نقطه برسد و نمی‌توانیم خیلی ساده او را قضاوت کنیم. در همان زمانی که این اتفاقات و قتل‌ها در قزوین رخ داد، من آنجا دانشجو بودم و خودم یک تجربه و حسی از آن دوران داشتم؛ در شهر یک شایعاتی پخش شده باشد و بعد متوجه شدند که چه اتفاق در حال رخ دادن است.

این اتفاقات در چه سالی رخ داده بود و آیا مهین در همان زمان دستگیر شد یا فقط متوجه قتل‌ها شدند و بعدتر او را دستگیر کردند؟

در سال ۸۸ بود که فضای کشور حال و هوای خاصی داشت و در میان آن فضا، شایعه این قتل‌ها هم بین مردم پیچیده بود. دختران دانشگاه می‌ترسیدند تنها بیرون بروند. از یک طرف فکرمان درگیر انتخابات و حواشی آن بود و از طرفی شایعات مربوط به قتل‌ها بود که در کنار هم حس عجیبی ایجاد کرده بود.

مهین چند نفر را کشته بود؟

شش نفر، که پنج نفر از آن‌ها خانم و به صورت قتل سریالی بود و یک نفر هم مرد بود، تنها مردی بود که مهین به قتل رسانده بود.

دوربین شما در این مستند قصد دارد چه چیزی را به مخاطب القا کند؟ اینکه قضاوت نکنیم یا نشان می‌دهد چه دلایلی وجود دارد تا یک نفر به این نقطه برسد؟

ما خیلی سعی کردیم فیلم بی‌طرف باشد و فقط قصه‌ای را روایت کند و به سمت خاصی نرود، اما آدم هر قدر هم که بی‌طرف باشد بالاخره نظر شخصی خودش در ذهنش هست و با آن ذهنیت جلو می‌رود. سعی ما بر این بوده بدون اینکه جهت خاصی داشته باشیم داستان را نسبت به شواهد و داده‌هایی که داشتیم، بگوییم و موضوع را جلو ببریم. اینکه یک زن یا یک مادر چگونه به یک قاتل سریالی تبدیل می‌شود. نکته اصلی در این سبکی که ما کار کردیم این است که تمام کسانی که درگیر موضوع بودند، داخل فیلم هستند. ما کارشناس جدا نیاوردیم، روانشناسی که در فیلم حضور دارد با مهین در ارتباط بوده است. تمام کسانی که در قوه قضاییه و آگاهی نشان دادیم، کسانی بودند که با مهین ارتباط داشتند. حتی نریشن فیلم را هم سرهنگ مصطفایی گفته که در پرونده دخیل بوده است.

بیشتر سعی کردید از کسانی اطلاعات بگیرید که در آن پرونده دخیل بودند؟

بله، زیرا کسانی که در نیروی انتظامی و قوه قضاییه بودند و حتی روانشناسی که با مهین صحبت کرده بود، همه افرادی بودند که کیس‌های این چنینی زیادی دیده‌اند، بنابراین صحبت‌ها و دیدگاه‌هایشان نسبت به موضوع بی‌طرفانه بود و همین موضوع بود که برای من اهمیت داشت.

یعنی نگاه بی‌طرفانه آن‌ها را می‌خواستید که نه جزو خانواده قاتل باشند و نه مقتول؟

یکی از دلایلی که من اصلا سمت خانواده‌ها نرفتم همین بود. خیلی برایم مهم بود که یک روایت بدون هیچ قضاوتی نشان داده شود و فقط موضوع اصلی بیان شود.

مستند مهین

موضوع فیلم مربوط به چه زمانی از اتفاق است؟ یعنی این زمانی که فیلم نشان می‌دهد مربوط به زمانی است که مهین در زندان است یا بعد از اعدام او؟

داستان ما به‌روز جلو می‌رود، یعنی مرجله به مرحله همان دوره‌ای را نشان می‌دهد که این اتفاق‌ها افتاده است. روایت را طوری بیان کردیم که مطابق با زمان و پله پله جلو برود. سعی کردیم نسبت به اطلاعاتی که در اختیار داشتیم و نسبت به صحبت‌های کسانی که به عنوان کارشناس در این پرونده حضور داشتند و همچنین صحبت‌های خود مهین این فضا ایجاد شود که نشان دهد چه اتفاقی برای او افتاده است.

فیلم به کجا ختم می‌شود؟ آیا به این سمت می‌رود که به مخاطب اطلاعات داده شود که در نهایت چه اتفاقی می‌افتد؟

تا حدودی بله و پایان فیلم توضیحاتی وجود دارد که زمان اعدام مهین را نشان می‌دهد. بعد از آن یک موضوع دیگر مطرح می‌شود؛ اینکه زمانی که مهین در زندان بوده، قتل‌ها هنوز ادامه داشته است.

پس این نتیجه به دست آمد که قاتل فقط مهین نبوده است؟

بله. در این ماجرا فقط مهین نبوده و این موضوع همچنان وجود دارد. پرونده‌ای که در کار جدیدم روی آن کار می‌کنم در مورد محمد بسیجه (بیجه) است که در پاکدشت به بچه‌ها تجاوز می‌کرد. هدفم این است که بگویم داستان این نیست که اگر یک نفر مثل مهین یا محمد بسیجه دستگیر شود، این موضوع کلا از بنیان به پایان می‌رسد. مسئله این است که این موضوعات ریشه‌ای است و باید از ریشه حل شود و تمام شود. دستگیری یک نفر و اعترافش به جرمی که کرده، مشکل را حل نمی‌کند.

آیا قصد دارید با این فیلم به گونه‌ای مسئولین و جامعه را درگیر چنین مسائلی کنید؟

من کاری با مسئولین ندارم. خیلی مواقع شاید یک رفتار کوچکی که من انجام می‌دهم، مثلا شاید با یک لبخند خیلی ساده که در خیابان به یک نفر بزنم، حالش خوب شود. یا اگر بیایم در خیابان و اعصابم از جای دیگری تحت فشار باشد و بی‌دلیل بوق بزنم و انرژی منفی‌ام را به یک راننده دیگر انتقال دهم، او می‌رود و معلوم نیست چه اتفاقی برایش بیفتد.

فکر می‌کنید فیلم توانسته این پیام را برساند که افراد می‌توانند خیلی جاها تاثیر منفی داشته باشند و در رابطه با خیلی از مسائل مقصر باشند و خیلی جاها هم حال خوب به مردم بدهند؟

من نمی‌توانم به عنوان کسی که این فیلم را ساخته بگویم که تاثیر مورد نظر را دارد یا نه، این را باید مردم بگویند، اما سعی و تلاش ما در کل ماجرا این بوده که به صورت کاملا بی‌طرفانه به این موضوع بپردازیم و نشان دهیم چه روندی طی می‌شود و چه اتفاقی می‌افتد که یک آدم تبدیل به یک قاتل می‌شود.

چه چیزی موجب شد این جرقه در ذهن شما زده شود که به سمت ساخت این فیلم بروید؟

من در زمان واقعه در دل ماجرا بودم و از نزدیک در جریان آن لحظات و اتفاق‌ها و صحبت‌ها و شایعات قرار داشتم. از طرف دیگر مسائل اجتماعی برایم جذاب است و این آدم‌های خاکستری برایم بسیار جذاب‌تر هستند.

آیا معتقدید هرکسی ممکن است بتواند جای این افراد باشد؟

بله. از نظر من هر کسی می‌تواند قاتل باشد و می‌تواند مقتول هم باشد. مرگ برای همه هست اما نمی‌توان گفت چه اتفاقی می‌افتد و چه کسی چطور می‌میرد. اینطور نیست که بگوییم چنین اتفاقی برای من نمی‌افتد یا چنین روحیات و صفاتی در من وجود ندارد. همه ما ممکن است در موقعیت‌هایی قرار بگیریم که قاتل یا مقتول باشیم.

اصل داستان این است که خیلی وقت‌ها قضاوت می‌شود که مثلا اگر من جای او بودم، چنین کار یا رفتاری نمی‌کردم در حالی که این طور نیست. با توجه به شرایطی که آن فرد در آن زیسته و بزرگ شده و اتفاقاتی که کنار هم قرار گرفته، آن شخص چنین شخصیتی پیدا کرده و دست به چنین کارهایی زده است.

گفتید که فیلم بعدی‌‌تان در مورد محمد بسیجه معروف به بیجه است. این ایده چقدر جدی است و در حال حاضر در چه مرحله‌ای از کار هستید؟

درحال حاضر در مرحله تحقیق هستیم. در ساخت فیلم «مهین» قوه قضاییه با ما همکاری کرد و الان در پی این هستیم که ببینیم این همکاری دوباره به چه شکل خواهد بود، زیرا می‌خواهیم اطلاعات دقیقی داشته باشیم تا بتوانیم کاملا به موضوع اشراف داشته باشیم و آن نگاه بی‌طرفانه را حفظ کنیم و از روی احساسات به موضوعی نپردازیم. در فیلم «مهین» هم ما سکانس‌ها و فضاهای بسیار جذابی داشتیم اما به دلیل اینکه با موضوع و نگاه فیلم مطابقت نداشت، آنها را کنار گذاشتیم. در مورد فیلم جدید هم می‌خواهیم نگاه درستی به موضوع داشته باشیم.

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

ثبت نظرات :

q

خبرهای مشابه

مردم به بی‌عدالتی اعتراض دارند نه نمایش آن/ گزارشی از نشست خبری مستند «نوکیسه ها»
24 خرداد 1400

مردم به بی‌عدالتی اعتراض دارند نه نمایش آن/ گزارشی از نشست خبری مستند «نوکیسه ها»

نوکیسگی پدیده‌ای جدید محسوب می‌شود یا از گذشته وجود داشته و امروز بدترین اشکال و آثار خود را بروز می‌دهد؟ این پرسشی است که ذهن جامعه‌شناسان و کارشناس‌های اقتصاد سیاسی و برخی سینماگران را به خود مشغول کرده است.

آقا مرتضی را مجذوبانه تماشا کردم و با گوش جانم شنیدم
18 خرداد 1400

آقا مرتضی را مجذوبانه تماشا کردم و با گوش جانم شنیدم

دلنوشته استاد عبدالحسین خسروپناه استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در مورد مسند آقا مرتضی.

زندگی شهید صدر روی آنتن تلویزیون/ «آغازگر یک پایان» در شبکه یک
12 خرداد 1400

زندگی شهید صدر روی آنتن تلویزیون/ «آغازگر یک پایان» در شبکه یک

مستند چهار قسمتی «آغازگر یک پایان» که روایتی از مقاطع مختلف زندگی شهید محمدباقر صدر است، به کارگردانی امید حسن زاده و تهیه کنندگی مهدی مطهر از چهارشنبه 12 خرداد از شبکه یک سیما پخش می شود.

ناگفته‌ های زندگی بنیانگذار انقلاب در «رازهای جماران» از سیزدهم خرداد در شبکه سوم
10 خرداد 1400

ناگفته‌ های زندگی بنیانگذار انقلاب در «رازهای جماران» از سیزدهم خرداد در شبکه سوم

همزمان با سی‌ودومین سالگرد رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی، مجموعه مستند «رازهای جماران» در چهار قسمت 30 دقیقه ای با محوریت نمایش ناگفته‌هایی از زندگی امام راحل به کارگردانی محسن سلیمانی و محمد ثقفی آماده نمایش شد.

مستند «نوکیسه‌ها» آماده نمایش شد / هشداری برای ظهور پدیده نوکیسه گی حاکمیتی!
08 خرداد 1400

مستند «نوکیسه‌ها» آماده نمایش شد / هشداری برای ظهور پدیده نوکیسه گی حاکمیتی!

مستند «نوکیسه‌‌ها» به کارگردانی علیرضا خوشنویس و تهیه کنندگی عطا پناهی، در آستانه سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری با هدف هشداری به دولت‌‌ ها برای ظهور پدیده نوکیسه‌ گی حاکمیتی آماده نمایش شد.

مستند جنجالی «مهین»، داستان اولین قاتل سریالی زن ایران از چهارشنبه در وی او دی ها
04 خرداد 1400

مستند جنجالی «مهین»، داستان اولین قاتل سریالی زن ایران از چهارشنبه در وی او دی ها

مستند سینمایی «مهین» به کارگردانی محمدحسین حیدری و تهیه کنندگی مهدی مطهر با موضوع اولین قاتل سریالی زن ایران، پس از موفقیت در جشنواره‌های مختلف و استقبال در سینماهای هنر و تجربه، روز چهارشنبه 5 خرداد عرضه اینترنتی خواهد شد.

لزوم برقراری شفافیت در عملکرد مسئولان در مستند «شفافیت»
28 اردیبهشت 1400

لزوم برقراری شفافیت در عملکرد مسئولان در مستند «شفافیت»

حمید علیداد کارگردان مجموعه مستند «شفافیت»: وقتی مسئولان، داوطلب شفاف‌ سازی نیستند، شفافیت باید تبدیل به مطالبه مردمی شود. مخاطب اصلی مستند شفافیت بیش از آنکه مسئولانی باشند که خود را به خواب زده‌اند، مردمی هستند که باید نسبت به اهمیت مطالبه شفافیت آگاه شوند.

«روزگار غار» عرضه اینترنتی شد/ روایتی متفاوت از رمضون یخی و اصغر پسته شام در فیلیمو
25 اردیبهشت 1400

«روزگار غار» عرضه اینترنتی شد/ روایتی متفاوت از رمضون یخی و اصغر پسته شام در فیلیمو

مستند «روزگار غار» به کارگردانی مرتضی منشی روایت محله دروازه غار از محله های قدیمی تهران با تاریخی پر بار است که با هدف شکستن برخی کلیشه‌های رایج درباره نگاه منفی به آن در سامانه‌های وی‌اودی نظیر فیلیمو، عماریار و فیلمگردی عرضه اینترنتی شد.

مستند «مکعب آبی» عرضه اینترنتی شد/مستندی برای پاسخ به یک پرسش 50 ساله
13 اردیبهشت 1400

مستند «مکعب آبی» عرضه اینترنتی شد/مستندی برای پاسخ به یک پرسش 50 ساله

مجموعه مستند «مکعب آبی» محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج و تولید شده در خانه مستند، به کارگردانی و تهیه کنندگی مجید عزیزی با محوریت ریشه یابی تولید کولرهای آبی و طرح یک پرسش ۵۰ ساله، در ۵ قسمت ۲۶ دقیقه‌ای، در سایت‌های وی‌او‌دی نظیر فیلیمو، فیلمگردی و عماریار، عرضه اینترنتی شد.

حضور جهانی دو اثر «خانه مستند» در 5 فستیوال بین‌المللی
31 فروردین 1400

حضور جهانی دو اثر «خانه مستند» در 5 فستیوال بین‌المللی

مستندهای تحسین شده «شبیه سازی آقای زرد» به کارگردانی ماهان خمامی پور و «روزهای بی خبری» به کارگردانی ابوالفضل تاجیک از تولیدات خانه مستند در ادامه حضورهای جهانی خود در بخش رقابتی 5 فستیوال بین‌المللی در کشورهای آلمان، انگلستان، ایتالیا، کانادا و روسیه حضور خواهند یافت.

«مسیر نو» به شبکه مستند رسید/مستندی درباره اهمیت تولید انرژی از طبیعت
21 فروردین 1400

«مسیر نو» به شبکه مستند رسید/مستندی درباره اهمیت تولید انرژی از طبیعت

مجموعه مستند «مسیر نو» به کارگردانی وحید فرجی از این هفته شنبه‌ها روی آنتن شبکه مستند خواهد رفت.
این مجموعه با هدف معرفی انرژی‌های تجدیدپذیر و وضعیتی که در ایران و جهان دارد تولید شده است و نشان‌ می‌دهد ما در این زمینه چه پتانسیل‌هایی به لحاظ جغرافیایی، نیروی انسانی و امکانات داریم.

همه حاشیه‌ های «آقا مرتضی»؛ از خنجر بر پشت تا ممنوع‌ التصویری!
21 فروردین 1400

همه حاشیه‌ های «آقا مرتضی»؛ از خنجر بر پشت تا ممنوع‌ التصویری!

شبکه سه سیما این‌شب‌ها مستندی درباره شهید آوینی با نام آقا مرتضی پخش می‌کند، چهره ای که در همه این سال‌ها لایه‌هایی از غبار روی شخصیت چند‌وجهی‌اش بوده و عده‌ای دوست نداشتند واقعیت‌های زندگی او مطرح شود.
خبرگزاری فارس در گزارش خود به حاشیه های مختلف پیرامون این مستند می پردازد.