فیلم‌ هایی مثل «نهنگ عنبر» دنبال لوث کردن «کمیته» بودند

صفحه اصلی > اخبار

فیلم‌ هایی مثل «نهنگ عنبر» دنبال لوث کردن «کمیته» بودند

فیلم‌ هایی مثل «نهنگ عنبر» دنبال لوث کردن «کمیته» بودند
27 آذر 1399

وقتی خودمان حرفی نمی‌زنیم، باعث می‌شود دیگران درباره انقلاب سال ۵۷، شروع به مستند‌سازی کنند و بعد ما در حالت دفاعی قرار بگیریم و بخواهیم حمله‌ای را که شده، دفع کنیم.

سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: روایت تاریخ انقلاب اسلامی، مسئله‌ای است که اکنون با گذشت بیش از چهار دهه از پیروزی انقلاب، هنوز به طور جدی پیگیری نشده است. تجربه مواجهه منفعلانه با روایت پهلوی‌ها و تاریخ پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، نشان داده است هر چقدر دیرتر انقلاب اسلامی در قالب مستند روایت شود، امکان تحریف وقایع آن برای نسلی که هیچ خاطره‌ای از سال‌های اولیه پیروزی انقلاب ندارد به وجود می‌آید. مستند «کمیته» ساخته عبدالحسین بدرلو، یکی از آثاری است که می‌خواهد به بخش مهمی از تاریخ انقلاب اسلامی یعنی ایجاد و انحلال کمیته انقلاب اسلامی بپردازد؛ مستندی که از تولیدات «خانه مستند انقلاب اسلامی» است و این روز‌ها در جشنواره سینما حقیقت حضور دارد. بدرلو در گفتگو با «جوان» به چرایی و چگونگی تولید مستند «کمیته» پرداخته است.

چطور شد موضوع «کمیته انقلاب اسلامی» را برای ساخت مستند انتخاب کنید؟

جرقه اولیه کار مربوط به سال ۹۵ و تحقیق درباره موضوع تشییع پیکر امام خمینی (ره) بود. قرار بود روایت تشییع بزرگ را از سوی خلبانان بالگرد‌هایی که در مراسم بودند روایت کنیم. مأموریت آن کار بر عهده بچه‌های کمیته بود. در این تحقیقات متوجه شدیم درباره کمیته کار خیلی کمی انجام شده، حتی مرکز اسناد انقلاب اسلامی هم چیزی نداشت. در پرس‌وجو‌ها به عکاس کمیته رسیدیم و مشخص شد از تاریخ کمیته در همان سال‌ها یک فیلم پنج قسمتی تولید شده، اما در آرشیو صداوسیما هرچقدر گشتیم آن را پیدا نکردیم.

چرا در روایت تاریخ انقلاب خیلی کم از کمیته حرف زده شده است؟

باید این را بپرسیم که چرا دغدغه حرف زدن وجود ندارد. انگار «حرف نزدن» یک تخصص شده است. به نظرم عده‌ای که در آن دوره بوده‌اند می‌گویند که ما خودمان حوادث را دیده‌ایم و نیازی به بازگو کردن نیست. عده‌ای هم شاید مصلحت‌اندیشی می‌کنند و حرف نمی‌زنند، به خصوص وقتی مسئله‌ای امنیتی در پیش باشد.

فکر نمی‌کنید حرف نزدن و ساخته نشدن مستند در داخل ایران باعث شده است در تاریخ پهلوی کاملاً در مقابل روایت‌های ماهواره‌ای، انفعال به وجود آید؟!

وقتی خودمان حرفی نمی‌زنیم، باعث می‌شود دیگران درباره انقلاب سال ۵۷، شروع به مستند‌سازی کنند و بعد ما در حالت دفاعی قرار بگیریم و بخواهیم حمله‌ای را که شده، دفع کنیم.

پیدا کردن افراد برای مصاحبه سخت نبود؟

مهم‌تر این بود که افراد حاضر به مصاحبه شوند. برخی موافق کمیته بودند و برخی دیگر مخالف، تلاش کردیم از هر دو طرف افرادی را برای مصاحبه پیدا کنیم، اما خیلی از افراد با وجود اینکه در سمت‌های حساسی در آن زمان بودند، حاضر نشدند جلوی دوربین بیایند و حرف بزنند. ما هم در تیتراژ مستند به اسامی‌شان اشاره کردیم، مثلاً عبدلله نوری که در زمان انحلال کمیته، وزیر کشور و جزو افرادی بود که برای انحلال کمیته تلاش زیادی کرد و حاضر نشد صحبت کند. ما در مجموع بین ۴۰ تا ۵۰ نفر را برای مصاحبه انتخاب کردیم که در نهایت با نزدیک ۱۷ تا ۱۸ نفر صحبت کردیم، مثلاً با مهندس صباغیان به عنوان مخالف کمیته و حجت‌الاسلام ناطق‌نوری به عنوان موافق کمیته صحبت کردیم.

تصاویر آرشیوی جالبی در این مستند هست، این تصاویر برای اولین بار نمایش عمومی داده می‌شوند!

بله، کمیته در آن دوره واحد تلویزیونی داشته است که تصاویر زیادی گرفته، ولی بخشی از آن را همان طور که اشاره کردم هر چه گشتیم در آرشیو صداوسیما پیدا نکردیم. بخش دیگری از تصاویر آرشیوی را نیز از کانون بازنشستگان کمیته گرفتیم.

در مستند گفت‌وگویی با آیت‌الله مهدوی‌کنی هست، ایشان چند سالی است که رحلت کرده‌اند، این گفتگو را خودتان گرفتید؟

نه این گفتگو بخشی از تصاویری بود که از کانون بازنشستگان گرفتیم. مصاحبه‌های زیادی داشتند که بخشی از آن‌ها خیلی قدیمی بود، اما این مصاحبه برای پیش از رحلت آیت‌الله مهدوی‌کنی بود و از نظر کیفیت تصویر هم خیلی خوب بود. تصویر خوب دیگری که استفاده کردیم صحبت‌های مرحوم هاشمی‌رفسنجانی در خصوص کمیته بود.

چرا از روایت (نریشن) در مستند استفاده نشد؟

نخواستم در روایت کمیته سوگیری داشته باشم. مستند دو نسخه دارد؛ یکی که چهار قسمت ۴۵ دقیقه‌ای است که قرار است از تلویزیون پخش شود و دومی نسخه جشنواره‌ای است. در نسخه جشنواره‌ای روایت نداریم و گذاشتم بیننده خودش نتیجه‌گیری کند.

خب الان با دیدن مستند «کمیته» شاید نظر‌های متفاوتی درباره لزوم بقا یا انحلال آن مجموعه به وجود بیاید، به عنوان مستندساز چه رویکردی به موضوع دارید؟

معتقدم مستندساز برای ساخت مستند باید تقوا داشته باشد و وارد حواشی و شایعه‌ها نشود. بالاخره در طول ۱۳ سال فعالیت کمیته، خطا‌هایی هم انجام شده که بخشی از آن از زبان صباغیان بیان می‌شود، حتی امام خمینی هم در دیدار با اعضای کمیته درباره رفتار‌های آن‌ها تذکراتی می‌دهند، اما حضور کمیته و فعالیت آن در حدی که فیلم‌هایی مثل «نهنگ عنبر» لوث کرده، نبود. اینکه کمیته در حد گشت ارشاد عمل می‌کرده و در زندگی مردم دخالت می‌کرده، برداشت اشتباهی است. کمیته فعالیت‌های گسترده‌ای داشت که در مستند به آن اشاره شده است. در خصوص انحلال هم حرف‌های زیادی زده شده است؛ بعضی‌ها می‌گویند نباید ادغام انجام می‌شد یا ادغام با این شیوه را قبول نداشتند، اما در سال‌های بعد می‌بینیم که تجربه انحلال کمیته باعث شد روند‌های بعدی اصلاح شود.

نسخه تلویزیونی چه زمانی پخش خواهد شد؟

چند زمان مدنظرمان است که یکی ۲۳ بهمن ماه است که می‌شود تاریخ تأسیس کمیته، چون غالباً کنداکتور ویژه تلویزیون برای دهه فجر به پایان می‌رسد و زمان خوبی برای پخش آن چهار قسمت تلویزیونی است.

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست
03 آذر 1401

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست

پدرام بهرامی کارگردان مجموعه مستند دریبل ضمن تشریح رویکرد این مستند در بررسی نقش فوتبال در کشورهای مختلف، به طرح برخی پرسش‌ها درباره میزبانی ۲۲۰ میلیارد دلاری قطری‌ها در...

اکران رایگان 5 مستند جذاب فوتبالی در سایت خانه مستند
02 آذر 1401

اکران رایگان 5 مستند جذاب فوتبالی در سایت خانه مستند

به مناسبت برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال، پنج مستند جذاب فوتبالی به‌صورت رایگان اکران آنلاین خواهد شد. به گزارش روابط عمومی خانه مستند، به مناسبت برگزاری مسابقات جام جهانی...

رکود و تورم اقتصادی، باعث خروج فیلمسازان حرفه ای از سینمای مستند شده است
01 آذر 1401

رکود و تورم اقتصادی، باعث خروج فیلمسازان حرفه ای از سینمای مستند شده است

مهدی شامحمدی، مستندساز و تهیه‌کننده معتقد است، رکود و تورم اقتصادی در سال‌های اخیر به همراه مشکلات مدیریتی باعث کاهش تولید در سینمای مستند و خروج فیلمسازان حرفه‌ای شده...

نمایش خانگی در سینمای مستند، ضعیف عمل کرده است
01 آذر 1401

نمایش خانگی در سینمای مستند، ضعیف عمل کرده است

محمد ثقفی مستندساز می‌گوید: پلتفرم‌های اصلی شبکه نمایش‌خانگی در زمینه نمایش آثار مستند عملکرد خوبی ندارند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ارتباطات و اطلاع رسانی...

پخش مستند جذاب فوتبالی «دریبل»، امشب از شبکه 5 سیما
29 آبان 1401

پخش مستند جذاب فوتبالی «دریبل»، امشب از شبکه 5 سیما

مستند ورزشی دریبل به کارگردانی پدرام بهرامی و تهیه‌کنندگی عطا پناهی، امشب، ۲۹ آبان ماه بعد از ساعت ۲۴ از شبکه پنج سیما روی آنتن می رود. به گزارش...

نگاهی متفاوت به نخبگان افغانستانی در مستند ایرانی «فرهت»
28 آبان 1401

نگاهی متفاوت به نخبگان افغانستانی در مستند ایرانی «فرهت»

امیراطهر سهیلی، کارگردان مستند «فرهت» معتقد است، بعضی از ما همیشه در روایت خود درباره مهاجران افغانستانی نگاهی از بالا به پایین داریم و نمی‌دانیم که بسیاری از این...

به جشنواره سینما حقیقت به عنوان یک میراث فرهنگی نگاه کنیم
28 آبان 1401

به جشنواره سینما حقیقت به عنوان یک میراث فرهنگی نگاه کنیم

امیرحسین نوروزی مستندساز از فیلمسازان و برگزارکنندگان جشنواره سینما حقیقت تقاضا کرد به این جشنواره به عنوان یک میراث فرهنگی نگاه کنند. به گزارش سایت خانه مستند و به...

سفارش دهندگان غیر حرفه‌ای به سینمای مستند آسیب می‌ زنند
26 آبان 1401

سفارش دهندگان غیر حرفه‌ای به سینمای مستند آسیب می‌ زنند

علیرضا حسینی، مستندساز، عضو هیات مدیره خانه سینما و نایب رییس هیات مدیره انجمن صنفی تهیه‌کنندگان سینمای مستند معتقد است کارفرمایان و سفارش دهندگان غیرحرفه‌ای و کم‌دانش، آسیب سینمای...

مستند «داستان لیوان»، برنده اولین سوگواره ملی پایتخت موکب ها/ مستند «قدر آب»، حائز رتبه دوم و «من یک کاتولیک هستم» شایسته تقدیر شد
26 آبان 1401

مستند «داستان لیوان»، برنده اولین سوگواره ملی پایتخت موکب ها/ مستند «قدر آب»، حائز رتبه دوم و «من یک کاتولیک هستم» شایسته تقدیر شد

مستند انیمیشن لیوان، بهترین مستند سوگواره ملی پایتخت موکب ها شد. اولین سوگواره ملی «پایتخت موکب‌ها» عصر روز چهارشنبه ۲۵ آبان در شهر اهواز با معرفی برگزیدگان و تجلیل...