خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان

صفحه اصلی > اخبار
ویرانی انسان در چهار قاب/ گزارش تصویری از اکران 4 فیلم از آثار خانه مستند در خانه وارطان
25 آبان 1398

ویرانی انسان در چهار قاب/ گزارش تصویری از اکران 4 فیلم از آثار خانه مستند در خانه وارطان

«مستند بحران» اصطلاحی است که در میان اصطلاحات سینمایی رایج در ایران کمتر ممکن است به آن بربخوریم و بعید است در تقسیم‌بندی ژانرهای سینمای مستند، نامی از آن بشنویم. شاید وجود واژه سهل و ممتنعی مانند «بحران» است که باعث می‌شود چنین اصطلاحی راحت سر زبان نچرخد و بنابراین کمتر کسی علاقه یا جرئت استفاده از آن را داشته باشد. به یک معنای واسع، هر اثر دراماتیک یا ادبی داستانی یا غیرروایی خود به خود به نوعی از بحران اشاره دارد، ولو این بحران در گوشه‌های ذهن یک انسان اتفاق بیفتد. اما به معنایی خاص که ظاهراً علاقه‌مندان به اصطلاح «مستند بحران» به آن نظر دارند، بحران‌هایی عظیم و فراگیر در جامعه انسانی مانند جنگ، کشتارها، رویدادهای مرگبار بزرگ و حوادث طبیعی مانند زلزله و سونامی و سیل یا مبارزات مدنی در مقیاس کلان جلوی دوربین مستندسازی می روند که به این شاخه از مستند گرایش دارد.

نمایش اختصاصی چهار اثر سینمایی کوتاه و میان مدت در یکی از شب‌های اواخر آبان 98 در خانه وارطان، بهانه‌ای بود برای آشنایی بیشتر طرفداران سینمای مستند با زیرشاخه «مستند بحران». این چهار فیلم به تهیه‌کنندگی مهدی مطهر، هرکدام از زاویه‌ای به ویرانی گوشه‌ای از جامعه بشری نظری انداخته‌اند؛ سه فیلم به پیامدهای جنگ سوریه می‌پردازند و یکی دیگر به نام «فقدان» که همین هفته قرار است در سی‌و‌دومین دوره جشنواره فیلم مستند ایدفا در آمستردام، بزرگ‌ترین و مهم‌ترین رویداد سینمای مستند در سراسر جهان به نمایش درآید، درنگی است بر پیامدهای زلزله‌ای که دو سال پیش در سر پل ذهاب رخ داد و فاجعه‌ای که بسیاری از آسیب‌دیدگان آن هنوز با بحرانش دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

حلب، سکوت جنگ

امیر اصانلو در مستند سی دقیقه‌ای «حلب، سکوت جنگ» تصویری آخر زمانی اما شاعرانه از شهری به دست می‌دهد که روزگاری از مهم‌ترین شهرهای تاریخ و مراکز تمدن بشر بود و اکنون ویرانه‌ای است و نمادی از ددمنشی بشر و ویرانگری قدرت‌طلبی و آز و ایدئولوژی‌های شیطانی.

حدود یکصد نمای کمابیش ساکن و به دقت و به زیبایی قاب‌بندی شده از گوشه و کنار شهر حلب سوریه، در ضرباهنگی گیرا و با همراهی افکت‌های صوتی تأثیرگذار و نافذ، کنار هم چیده شده‌اند. در این فضای ویران، پرنده پر نمی زند تا آخرین لحظه که پرواز پرنده‌ها نوید بازگشت طبیعت و جبران نادانی بشر را می‌دهد.

شبیه‌سازی آقای زرد

راوی مستند کوتاه «شبیه‌سازی آقای زرد» به کارگردانی ماهان خمامی‌پور به ماجرای برخوردش با مردی همیشه زردپوش و همیشه خاموش و تنها اشاره می‌کند و روایات مختلفی که از علت این حال و وضع او وجود دارد. سکانس‌های هولناک و دردناک و تکان‌دهنده نزدیک به آخر داستان فقط اشاره‌ای است به اینکه چگونه احتمال دارد انسانی به چنین حالی در آید. در پایان باز هم پرندگان هستند که پیام می‌دهند امیدی برای رهایی بشریت از نابخردی وجود دارد.

سایه‌های روشن

زنان، قربانیان همیشگی جنگ، در این فیلم به کارگردانی حسین نشاطی از موضع قدرت، نه صرفا در مقام قربانی تصویر شده‌اند. دختران و زنان سوری که در جنگ مردان خود را از دست داده‌اند، در یک کارخانه تولید آب معدنی سعی دارند زندگی را به خود و جامعه بازگردانند. تلخی زندگی آنها در لفاف میان دو تصویر رؤیایی و شاعرانه ابتدا و انتهای «سایه‌های روشن» پوشانده شده که لحظاتی بعد از شروع فیلم درمی‌یابیم چندان هم رؤیایی نیست.

فقدان

تصاویر خشن آوار بر جا مانده از زلزله سال 96 سرپل ذهاب، زخمی است که در قلب ملت ما همچنان باز مانده. فاطمه ذوالفقاری در نخستین روزهای پس از زلزله با خانواده‌ای همراه شده که با دست خالی به دنبال یادبودها و اشیای برجا مانده از زندگی گذشته‌شان می‌گردند و در پایان کوهی از آوار را نشان می‌دهد که مردمانی بحران‌زده از آن سرازیر می‌شوند. این اثر سینمایی 47 دقیقه‌ای در جشنواره‌های متعددی حضور پیدا کرده و تحسین شده است، از جمله در جشنواره فیلم شهر، سینما حقیقت و ایدفا.

به قلم: ساسان گلفر

روزنامه سازندگی

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

ثبت نظرات :

خبرهای مشابه

«در ابتدای کویر» در راه جشنواره حقیقت/ روایتی تلخ درباره نابودی یک دسترنج بزرگ
26 مهر 1400

«در ابتدای کویر» در راه جشنواره حقیقت/ روایتی تلخ درباره نابودی یک دسترنج بزرگ

مستند «در ابتدای کویر» متقاضی حضور در پانزدهمین دوره جشنواره بین المللی سینما حقیقت شد.

مستند «میتان» آماده نمایش شد/ روایتی از مطالبه گری کارگران معدن آق دره
18 مهر 1400

مستند «میتان» آماده نمایش شد/ روایتی از مطالبه گری کارگران معدن آق دره

مستند اجتماعی «میتان» به کارگردانی باقر سروش و تهیه کنندگی عطا پناهی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینما حقیقت شد.

«ناقوس دریا» در مسیر جشنواره حقیقت / داستانی از اسارت صیادان ایرانی در دام دزدان دریایی سومالی
12 مهر 1400

«ناقوس دریا» در مسیر جشنواره حقیقت / داستانی از اسارت صیادان ایرانی در دام دزدان دریایی سومالی

مستند «ناقوس دریا» به کارگردانی محسن شیرزایی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینما حقیقت شد.

چرا این گروه چریکی را کسی نمی شناسد؟ / «دستمال سرخ‌ ها» یا طرفداران پرسپولیس!
04 مهر 1400

چرا این گروه چریکی را کسی نمی شناسد؟ / «دستمال سرخ‌ ها» یا طرفداران پرسپولیس!

محسن تیموری، گردآورنده خاطرات گروه «دستمال سرخ‌ها» می‌گوید زمانی که از کسی می‌پرسیم «دستمال سرخ‌ها» را می‌شناسید می‌گویند همان طرفداران پرسپولیس هستند!؟

«ننه مخمل» آماده نمایش شد/ قصه مادرانگی زنی از جنس کوهستان در راه سینماحقیقت
03 مهر 1400

«ننه مخمل» آماده نمایش شد/ قصه مادرانگی زنی از جنس کوهستان در راه سینماحقیقت

مستند داستانی « ننه مخمل» به کارگردانی امیرحسین خلیل‌زاده با اتمام مراحل فنی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینماحقیقت شد.

استقبال هزار نفری از «دستمال سرخ‌ها» در کهف‌الشهدا/ صدای مظلومیتی که بعد از 40 سال شنیده شد
28 شهریور 1400

استقبال هزار نفری از «دستمال سرخ‌ها» در کهف‌الشهدا/ صدای مظلومیتی که بعد از 40 سال شنیده شد

مراسم رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» به کارگردانی حنظله تاج‌الدینی شامگاه روز شنبه 27 شهریورماه با استقبال جمعیتی بالغ بر هزار نفر در کهف‌الشهدای تهران برگزار شد.

«فالکن» به وی‌او‌دی رسید/ داستان عملیاتی که باعث عقب‌نشینی آمریکا از عراق شد
27 شهریور 1400

«فالکن» به وی‌او‌دی رسید/ داستان عملیاتی که باعث عقب‌نشینی آمریکا از عراق شد

مستند «فالکن» به کارگردانی سید محمدمهدی پوریزدان‌پرست با موضوع سرگذشت پادگانی به نام فالکن در جنوب بغداد که پس از عملیات نیروهای مردمی عراق باعث عقب‌نشینی ارتش آمریکا از این کشور شد، به پخش تلویزیونی رسید.

«پرواز بی بازگشت» در مسیر سینماحقیقت پانزدهم/ عامل قتل عام پرندگان میانکاله چه بود؟
27 شهریور 1400

«پرواز بی بازگشت» در مسیر سینماحقیقت پانزدهم/ عامل قتل عام پرندگان میانکاله چه بود؟

مستند زیست محیطی و کاوشگر «پرواز بی بازگشت» به کارگردانی مسعود دهنوی با محوریت کشف راز فاجعه زیست محیطی مرگ پرندگان تالاب میانکاله، با اتمام مراحل فنی آماده نمایش شد.

رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» با روایتگری حاج حسین یکتا در آستانه هفته دفاع مقدس
24 شهریور 1400

رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» با روایتگری حاج حسین یکتا در آستانه هفته دفاع مقدس

مراسم رونمایی مستند سینمایی «دستمال سرخ‌ها» در آستانه چهل و یکمین سالگرد دفاع مقدس شامگاه روز شنبه 27 شهریور با روایت‌گری حاج حسین یکتا در کهف‌الشهدا برگزار خواهد شد.

در پزشکی قانونی چه می گذرد؟ آشنایی با پزشکی قانونی به بهانه اکران مستند سینمایی کاشف
22 شهریور 1400

در پزشکی قانونی چه می گذرد؟ آشنایی با پزشکی قانونی به بهانه اکران مستند سینمایی کاشف

سازمان پزشکی قانونی یکی از زیرمجموعه های قوه قضائیه است که به منظور کارشناسی در امور پزشکی و تحقیق در وقوع جرم ها و بررسی بسیاری از دعاوی کیفری مثل قتل، تجاوز به عنف و تجاوز جنسی فعالیت می کند.

پزشکی قانونی از زاویه‌ای که تاکنون ندیده‌اید/ نگاهی به مستند «کاشف»
21 شهریور 1400

پزشکی قانونی از زاویه‌ای که تاکنون ندیده‌اید/ نگاهی به مستند «کاشف»

این روزها مستند داستانی «کاشف» در سایت خانه مستند اکران آنلاین شده است و برای اولین بار دوربین کنجکاو سینمای مستند به درون ساختار ناشناخته پزشکی قانونی رفته و تصویری متفاوت از آنچه در ذهن مردم وجود دارد را به تصویر کشیده است.

اینجا فقط برای تشریح جنازه‌ها نیست!/ در پزشکی قانونی چه می‌گذرد؟
20 شهریور 1400

اینجا فقط برای تشریح جنازه‌ها نیست!/ در پزشکی قانونی چه می‌گذرد؟

حسین فریدون جاه کارگردان مستند سینمایی «کاشف» که به معرفی سازمان پزشکی قانونی پرداخته است، به ارایه توضیحاتی درباره این مستند پرداخت.