«آن مرد دیگر در را باز نکرد»، داستانی از کودکی گمشده نویسنده «قصه های خوب برای بچه های خوب»

صفحه اصلی > اخبار

«آن مرد دیگر در را باز نکرد»، داستانی از کودکی گمشده نویسنده «قصه های خوب برای بچه های خوب»

«آن مرد دیگر در را باز نکرد»، داستانی از کودکی گمشده نویسنده «قصه های خوب برای بچه های خوب»
21 آذر 1400

آن مرد دیگر در را باز نکرد، زندگی مهدی آذر یزدی را از کودکی تا پیری پی گیری می کند. فیلم با روایت کودکی سخت او آغاز می شود، جای مدرسه به مکتب خانه می رود، بعد هم به کار بنایی گماشته می شود، بالاخره اما از یک کتابفروشی در یزد سر در می آورد و به قول خودش داستان زندگی واقعی او آغاز می شود.

فیلم با پرسشی روانکاوانه آغاز می شود، آیا این که مهدی آذر یزدی تمام عمر خود را صرف داستان هایی برای بچه ها کرده است، پاسخی به کودکی سخت و خشن خودش است؟

آذریزدی در کهنسالی هم با چشمی اشکبار و با صراحت می گوید که لفظ مهر مادری را فقط در کتاب ها خوانده است و طعم آن را نچشیده، از انزوا و سخت گیری های والدینش می گوید، ازین که کودکی اش را گم کرده و همه عمر پی آن گشته است.

فیلمساز پاسخ به پرسش اولیه ی خود را با گزاره های ساده ی حس برانگیختن ترحم دیگری، عقده های انباشته شده و حسرت های او محدود می سازد.

در ادامه مستند، به روایت دوره های دیگر زندگی آذر یزدی؛ مهاجرت به تهران، کار در کتابفروشی های مختلف و سرگردانی های متناوب شغلی تا شروع نوشتن برای کودکان می پردازد.

نقطه کانونی بعدی که فیلمساز تلاش می کند به آن بپردازد، نقش آذر یزدی در پیدایش نهاد کودکی در ایران است. عبدالرحیم جعفری موسس انتشارات امیرکبیر اولین کتاب او را چاپ می کند، دکتر خانلری تایید می کند، مدتی بعد هم جلال آل احمد در نامه ای به ستایش او می پردازد و او را تشویق به ادامه کار می کند.

آن مرد دیگر در را باز نکرد

در فیلم به مخالفین او هم اشاره گذرایی شده، از جمله صمد بهرنگی که از او خواسته بود برای کودکان چیزی ننویسد. منتقدین آذر یزدی معتقدند او در بسیاری از کارهایش تنها داستان کهن فارسی را با زبانی کودکانه بازنویسی می کند.

مفهومی که او از کودکی دارد مفهومی پیشامدرن است، به کودک به مثابه موجود بزرگسالِ نیمه کامل نگاه می شود، در نتیجه کودکی، چیزی ناقص است که با نادانی و شرارت گره خورده است، لازمه ی تربیتی اش هم قرار گرفتن در قید و بندها و سخت گیری مفرط است، شنیدن پند و اندرز پیشینیان، استفاده از خرد قدیم و آشنایی با جهان اخلاقی گذشته می تواند برای کودک راهگشا باشد.

آذر یزدی محصول دوره ای است که مفهوم عمومی تربیت و پرورش در مرکز گفتمان های دولتی و روشنفکرانه است. هر یک سعی دارند با ترتیباتی، آموزش اصول نو و زندگی جدید را به عامه ی مردم بیاموزند و ازین روست که سازمان، شوراها و هیات های مختلف فرهنگی شکل می گیرد که بیش از همه به تربیت کودکان اصرار دارند. شاید به همین دلیل است که علی رغم انتقادهایی که به آذریزدی می شود، در سال 1345 جایزه سلطنتی به او تعلق می گیرد.

باقی فیلم به پیرمردی می پردازد که همچنان کودک است، اسباب بازی هایش هم کتاب هایش هستند. به زادگاهش در خانه پدر-مادری اش برمی گردد؛ در این خانه است که همسایه خیال و جنون می شود، زنی ناپیدا به نام پری دارد، در این انزوای خودخواسته با تفسیرهای قدری گرایانه ای که خودش دارد، در هراس و بیم های نامعلوم غوطه می خورد.

در زدن های نمادین بازیگران این مستند جواب نمی دهد. پشت این در، پیرمردی نشسته است که با حسی از سر لجاجت و طنز، درهای شخصیت عجیبش را به روی کسی نمی گشاید و مستندساز هم یکی از ناکامان پشت در مانده است، که علی رغم تلاشش نمی تواند کمی در را بگشاید.

به قلم بهاره بیات، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

داوود احمدی
24 آذر 1400

«مفهومی که او از کودکی دارد مفهومی پیشامدرن است، به کودک به مثابه موجود بزرگسالِ نیمه کامل نگاه می شود، در نتیجه کودکی، چیزی ناقص است که با نادانی و شرارت گره خورده است، لازمه ی تربیتی اش هم قرار گرفتن در قید و بندها و سخت گیری مفرط است، شنیدن پند و اندرز پیشینیان، استفاده از خرد قدیم و آشنایی با جهان اخلاقی گذشته می تواند برای کودک راهگشا باشد.»

اگر کسی بخش های «چند کلمه با بچه ها» و «چند کلمه با بزرگترها» در کتاب های هشتگانه قصه های خوب برای بچه های خوب را خوانده باشد؛ می فهمد که اصلاً و ابداً، دیدگاه مرحوم آذریزدی این نبوده که کودک، گونه ای ناقض از بزرگسال است که زندگی او با نادانی و شرارت گره خورده و نیازمند پند و اندرز پیشینیان است. خود او در مقدمۀ ابتدای جلد ششم قضه های خوب برای بچه های خوب نوشته که قصه های کتب عطار نیشابوری، حاوی نکاتی است که برخی چندان در روزگار ما به کار نمی آیند. دربارۀ دیگر آثار کهن نیز کم و بیش، این چنین گفته.

خبرهای مشابه

از شکستن جمجمه دروازه بان تا فوتبالیستی که با دیالیز کلیه، به زمین آمد!
12 آذر 1401

از شکستن جمجمه دروازه بان تا فوتبالیستی که با دیالیز کلیه، به زمین آمد!

مهدی صادقی کارگردان مستند بازگشت‌های بزرگ، ضمن اشاره به روایت پیروزی هیجان‌انگیز تیم ملی ایران در مقابل آمریکا در سال ۹۸،‌ از حسرت تکرار نشدن این اتفاق در جام‌جهانی...

آغاز توزیع کارت رسانه‌ها برای حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت
12 آذر 1401

آغاز توزیع کارت رسانه‌ها برای حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت

نمایندگان رسانه‌ها می‌توانند از فردا یکشنبه 13 آذرماه، کارت حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت را دریافت کنند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد خبری...

کدام شبکه های صدا و سیما، میزبان سینما حقیقت هستند؟
12 آذر 1401

کدام شبکه های صدا و سیما، میزبان سینما حقیقت هستند؟

دو ویژه برنامه در شبکه افق و شبکه چهار سیما هر روز و همزمان با برگزاری شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت، برنامه ویژه‌ای برای این رویداد دارند. به گزارش سایت خانه...

پردیس سینمایی ملت، به رنگ حقیقت در می آید
12 آذر 1401

پردیس سینمایی ملت، به رنگ حقیقت در می آید

پردیس سینمایی ملت که میزبان برگزاری شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت است، این روزها آماده پذیرایی از مخاطبان این رویداد می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد...

برگزاری هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت
12 آذر 1401

برگزاری هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت

هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت به صورت آنلاین و حضوری برگزار می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد خبری شانزدهمین جشنواره...

مستند ایرانی «روزهای بی خبری» به سه جشنواره بین المللی راه یافت
09 آذر 1401

مستند ایرانی «روزهای بی خبری» به سه جشنواره بین المللی راه یافت

مستند کوتاه روزهای بی‌خبری به سه جشنواره بین‌المللی فیلم در مکزیک، بولیوی و هند راه یافت. به گزارش روابط عمومی خانه مستند، مستند کوتاه «روزهای بی‌خبری» در ادامه موفقیت‌های...

هیات داوران ۱۵ نفره جشنواره فیلم رشد، معرفی شدند
08 آذر 1401

هیات داوران ۱۵ نفره جشنواره فیلم رشد، معرفی شدند

اعضای هیات داوران پنجاه و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های علمی آموزشی و تربیتی رشد معرفی شدند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری صبا، اعضای...

در حوزه مستند، خیلی اوقات حقیقت، سانسور می شود
06 آذر 1401

در حوزه مستند، خیلی اوقات حقیقت، سانسور می شود

سیدمصطفی موسوی تبار می‌گوید: هر اثر مستند به فراخور ژانر و موضوعی که دارد حقیقت را به شیوه خاصی روایت می‌کند و جشنواره سینماحقیقت، بستری برای تعامل با دیگر...

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست
03 آذر 1401

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست

پدرام بهرامی کارگردان مجموعه مستند دریبل ضمن تشریح رویکرد این مستند در بررسی نقش فوتبال در کشورهای مختلف، به طرح برخی پرسش‌ها درباره میزبانی ۲۲۰ میلیارد دلاری قطری‌ها در...