خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان | تماشا و دانلود مستند

صفحه اصلی > اخبار
«آن مرد دیگر در را باز نکرد»، داستانی از کودکی گمشده نویسنده «قصه های خوب برای بچه های خوب»
21 آذر 1400

«آن مرد دیگر در را باز نکرد»، داستانی از کودکی گمشده نویسنده «قصه های خوب برای بچه های خوب»

آن مرد دیگر در را باز نکرد، زندگی مهدی آذر یزدی را از کودکی تا پیری پی گیری می کند. فیلم با روایت کودکی سخت او آغاز می شود، جای مدرسه به مکتب خانه می رود، بعد هم به کار بنایی گماشته می شود، بالاخره اما از یک کتابفروشی در یزد سر در می آورد و به قول خودش داستان زندگی واقعی او آغاز می شود.

فیلم با پرسشی روانکاوانه آغاز می شود، آیا این که مهدی آذر یزدی تمام عمر خود را صرف داستان هایی برای بچه ها کرده است، پاسخی به کودکی سخت و خشن خودش است؟

آذریزدی در کهنسالی هم با چشمی اشکبار و با صراحت می گوید که لفظ مهر مادری را فقط در کتاب ها خوانده است و طعم آن را نچشیده، از انزوا و سخت گیری های والدینش می گوید، ازین که کودکی اش را گم کرده و همه عمر پی آن گشته است.

فیلمساز پاسخ به پرسش اولیه ی خود را با گزاره های ساده ی حس برانگیختن ترحم دیگری، عقده های انباشته شده و حسرت های او محدود می سازد.

در ادامه مستند، به روایت دوره های دیگر زندگی آذر یزدی؛ مهاجرت به تهران، کار در کتابفروشی های مختلف و سرگردانی های متناوب شغلی تا شروع نوشتن برای کودکان می پردازد.

نقطه کانونی بعدی که فیلمساز تلاش می کند به آن بپردازد، نقش آذر یزدی در پیدایش نهاد کودکی در ایران است. عبدالرحیم جعفری موسس انتشارات امیرکبیر اولین کتاب او را چاپ می کند، دکتر خانلری تایید می کند، مدتی بعد هم جلال آل احمد در نامه ای به ستایش او می پردازد و او را تشویق به ادامه کار می کند.

آن مرد دیگر در را باز نکرد

در فیلم به مخالفین او هم اشاره گذرایی شده، از جمله صمد بهرنگی که از او خواسته بود برای کودکان چیزی ننویسد. منتقدین آذر یزدی معتقدند او در بسیاری از کارهایش تنها داستان کهن فارسی را با زبانی کودکانه بازنویسی می کند.

مفهومی که او از کودکی دارد مفهومی پیشامدرن است، به کودک به مثابه موجود بزرگسالِ نیمه کامل نگاه می شود، در نتیجه کودکی، چیزی ناقص است که با نادانی و شرارت گره خورده است، لازمه ی تربیتی اش هم قرار گرفتن در قید و بندها و سخت گیری مفرط است، شنیدن پند و اندرز پیشینیان، استفاده از خرد قدیم و آشنایی با جهان اخلاقی گذشته می تواند برای کودک راهگشا باشد.

آذر یزدی محصول دوره ای است که مفهوم عمومی تربیت و پرورش در مرکز گفتمان های دولتی و روشنفکرانه است. هر یک سعی دارند با ترتیباتی، آموزش اصول نو و زندگی جدید را به عامه ی مردم بیاموزند و ازین روست که سازمان، شوراها و هیات های مختلف فرهنگی شکل می گیرد که بیش از همه به تربیت کودکان اصرار دارند. شاید به همین دلیل است که علی رغم انتقادهایی که به آذریزدی می شود، در سال 1345 جایزه سلطنتی به او تعلق می گیرد.

باقی فیلم به پیرمردی می پردازد که همچنان کودک است، اسباب بازی هایش هم کتاب هایش هستند. به زادگاهش در خانه پدر-مادری اش برمی گردد؛ در این خانه است که همسایه خیال و جنون می شود، زنی ناپیدا به نام پری دارد، در این انزوای خودخواسته با تفسیرهای قدری گرایانه ای که خودش دارد، در هراس و بیم های نامعلوم غوطه می خورد.

در زدن های نمادین بازیگران این مستند جواب نمی دهد. پشت این در، پیرمردی نشسته است که با حسی از سر لجاجت و طنز، درهای شخصیت عجیبش را به روی کسی نمی گشاید و مستندساز هم یکی از ناکامان پشت در مانده است، که علی رغم تلاشش نمی تواند کمی در را بگشاید.

به قلم بهاره بیات، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

داوود احمدی
24 آذر 1400

«مفهومی که او از کودکی دارد مفهومی پیشامدرن است، به کودک به مثابه موجود بزرگسالِ نیمه کامل نگاه می شود، در نتیجه کودکی، چیزی ناقص است که با نادانی و شرارت گره خورده است، لازمه ی تربیتی اش هم قرار گرفتن در قید و بندها و سخت گیری مفرط است، شنیدن پند و اندرز پیشینیان، استفاده از خرد قدیم و آشنایی با جهان اخلاقی گذشته می تواند برای کودک راهگشا باشد.»

اگر کسی بخش های «چند کلمه با بچه ها» و «چند کلمه با بزرگترها» در کتاب های هشتگانه قصه های خوب برای بچه های خوب را خوانده باشد؛ می فهمد که اصلاً و ابداً، دیدگاه مرحوم آذریزدی این نبوده که کودک، گونه ای ناقض از بزرگسال است که زندگی او با نادانی و شرارت گره خورده و نیازمند پند و اندرز پیشینیان است. خود او در مقدمۀ ابتدای جلد ششم قضه های خوب برای بچه های خوب نوشته که قصه های کتب عطار نیشابوری، حاوی نکاتی است که برخی چندان در روزگار ما به کار نمی آیند. دربارۀ دیگر آثار کهن نیز کم و بیش، این چنین گفته.

خبرهای مشابه

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است....

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»
21 دی 1400

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»

مستند سینمایی «۷۲ ساعت» توانست به آمار بیش از نیم میلیون مخاطب در پلتفرم‌های اینترنتی...

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»
19 دی 1400

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»

روایت و چیدمان مستندات فیلم «۷۲ ساعت» به‌گونه‌ای است که چه بخواهیم و چه نخواهیم ما را به سمت قضاوتی عادلانه و منصفانه درباره کشف یک جنایت ظالمانه...

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما
16 دی 1400

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما

کارگردان مستند جنجالی که درباره سردار شهید سلیمانی ساخته و منتشر شده است، از پخش نشدن آن از تلویزیون انتقاد...

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در  فیلیمو
12 دی 1400

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در فیلیمو

مستند «72 ساعت» که به سه روز منتهی به شهادت سردار سلیمانی می پردازد، در سایت های VOD منتشر...

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟
12 دی 1400

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟

همزمان با سالروز شهادت سردار دل‌ها حاج قاسم سلیمانی، مستند سینمایی «۷۲ ساعت» به کارگردانی مصطفی شوقی و تهیه‌کنندگی مهدی مطهر از شنبه ۱۱ دی ماه اکران خود را در برخی سینماها آغاز خواهد...

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی
09 دی 1400

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی

در آستانه دومین سالروز شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، پوستر مستند «۷۲ ساعت» منتشر...