صفحه اصلی > اخبار
«ننه مخمل» علیه «ننه مخمل»/ گفت و گو با امیرحسین خلیل زاده، کارگردان
18 آذر 1400

«ننه مخمل» علیه «ننه مخمل»/ گفت و گو با امیرحسین خلیل زاده، کارگردان

کارگردان مستند «ننه مخمل» معتقد است که گاهی سوژه در مستند علیه خود عمل می‌کند.

امیرحسین خلیل زاده کارگردان مستند «ننه مخمل» که در بخش مسابقه بلند پانزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» حضور دارد، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره نحوه آشنایی با سوژه این اثر که ماجرای زندگی روزمره پیرزنی ساکن روستای خفر است، گفت: خفر سمیرم منطقه‌ای پای رشته کوه دنا است و بلندترین روستای نزدیک قله به شمار می‌رود. ما درگیر ساخت مجموعه‌ای در همکاری با خانه مستند اوج بودیم و می‌خواستیم مادرانی از اقوام مختلف را بیابیم که هریک از آنها قصه‌ای دارند و شاید الگویی هم باشند ور درهمین راستا، از استادان و محققانی که در حوزه مردم شناسی صاحب کرسی در دانشگاه‌ها هستند و بر جوامع کردستان، لرستان، جنوب و سیستان و بلوجستان پیش از این تحقیق کرده بودند، کمک گرفتیم. برخی از دوستان ما نیز در حوزه مستندسازی در شهرهای مختلف افرادی را به ما معرفی کردند. ضمن اینکه خودم نیز پیش از این سفرهای مختلفی به شهرهای دیگر داشتم و سوژه‌هایی زیادی را به من معرفی می‌کردند.

وی افزود: ما در چند مقطع و طی چند سفر به نواحی مختلف ایران، در نهایت به دو سه سوژه رسیدیم که یکی از آن‌ها ننه مخمل بود و از طایفه تاجیک در منطقه لر نشین اطراف کوه دنا که اهالی‌اش گویش لری دارند اما از تیره‌های مختلف هستند. وی کاراکتری قوی و جذاب داشت و در عین حال تناقضات انسان مدرن را هم می‌توانست به تصویر بکشد.

این مستندساز در پاسخ به این پرسش که چطور موفق شده است سوژه مستند خود را مجاب به صحبت صادقانه مقابل دوربین کند، عنوان کرد: از آبان ماه سال ۹۸ تا همین ۴ ماه پیش درگیر فرآیند تولید این مستند بودیم. بخشی از این زمان، علاوه بر دشواری‌های ناشی از کرونا صرف جلب اعتماد سوژه شد. ضمن اینکه به هر حال فرهنگ هر منطقه متفاوت است و ممکن است هر لحظه ساخت پروژه منتفی شود. اما به هر حال مستندسازی هم فوت و فن‌های خاص خود را دارد و می‌توان و اساساً بهتر است معتمدی را در منطقه انتخاب کرد و او را واسطه میان سوژه و مستندساز قرار داد. از سویی دیگر وقتی سوژه نیز صداقت شما را به عنوان مستندساز درک کند و اعتمادش نسبت به اینکه می‌خواهید یک اتفاق را واقعی به تصویر بکشید، جلب شود، خودش با مستند همراه می‌شود. ننه مخمل برای من مثل مادربزرگم بود که هر شب با وی تماس تلفنی می‌گرفتم و این معاشرت ننه مخمل را شبیه به قوم و خویش برای من کرده بود. خودش نمی‌توانست در مواردی چیزهایی را بازگو کند اما من از شیوه‌هایی که شاید قبل از این در مستندهای دیگرم در ارتباط با پیرزن‌ها از جمله مستند «ننه آقا» کار کرده بودم، بهره گرفتم. اصولاً با مادربزرگ‌ها ارتباط خوبی برقرار می‌کنم و وقتی تعامل با سوژه صادقانه برقرار شود، ماحصل فیلم نیز صادقانه و صریح خواهد بود.

خلیل‌زاده با اشاره به نگرانی‌هایش در جریان ساخت این مستند عنوان کرد: متاسفانه گاهی اطرافیان ننه مخمل می‌گفتند وی برای حضور در فیلم ما پول گرفته است اما واقعیت نداشت. ما تا آخرین لحظه نگران این بودیم که مبادا سوژه آسیبی از این جریان ببیند. همچنین یک مستندساز در این جنس کارها باید این نکته را در نظر بگیرد که هر لحظه ممکن است یک روستایی یا اطرافیان سوژه مشکلی را در روند کار ایجاد کنند.

وی با بیان اینکه مستندهایی از این دست را «آیینه تمام نمای خودمان» نام گذاشته است، توضیح داد: این جنس از آثار به نظرم بهانه‌ای است برای اینکه زندگی و اعتقادات خودمان را در شخصیت دیگری ببینیم. البته چون مستند است باید به سوژه و موضوع کاملاً نزدیک باشد و من فیلمساز نباید چیزی از روایت کم یا به آن اضافه کنم. «ننه مخمل» یک پرتره اجتماعی درباره شخصیتی است که شباهتی هم شاید به یکی از اعضای خانواده‌های امروز دارد.

این مستندساز تاکید کرد: احساس نکردم خانه ننه مخمل با کسی که در شهر کوچک یا بزرگی زندگی می‌کند، فرق زیادی دارد. او همان دغدغه‌های مالی امروزی و هم حرص به زمین خریدن و هم عشق به بچه و شاید دعوا و بحث‌های روزمره را که در خانواده‌های ایرانی و حتی خارجی هست، دارد. این فیلم می‌تواند برای مخاطبان خارجی نیز روایت درستی داشته باشد. به طور کلی به دنبال اسطوره‌سازی نبودم و نمی‌خواستم الگویی نشان دهم. همیشه می‌گویم که در مستند سوژه گاهی خود علیه سوژه عمل می‌کند. ننه مخمل نیز اینجا گاهی علیه ننه مخمل است.

امیر حسین خلیل زاده در پایان درباره برنامه اکران و ارسال فیلم به جشنواره‌های بین‌المللی گفت: تهیه کننده این کار، مهدی مطهر و خانه مستند سفارش دهنده این فیلم است و بعد از حضور در جشنواره «سینماحقیقت» برای آن حضورش در ایونت های مختلف برنامه ریزی خواهیم کرد.

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند
05 بهمن 1400

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند

مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی گفت: فیلم‌های مستند و کوتاه در چهلمین جشنواره فیلم فجر اکران خواهند داشت اما زمان بندی دقیق نمایش آنها روز چهارشنبه اعلام...

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان
05 بهمن 1400

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان

مستند «پرواز بی بازگشت» به کارگردانی مسعود دهنوی و تهیه کنندگی احمد شفیعی، از تولیدات خانه مستند، جایزه سومین مستند جشنواره آنلاین فیلم کوتاه پاکن را دریافت کرد....

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد
03 بهمن 1400

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد

مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی زنجان گفت: «گروه مستندساز شبکه فرانس ۲۴ با همکاری معاونت صنایع‌دستی زنجان، مستندی از فن چاقوسازی سنتی در بازار تاریخی زنجان می‌سازد.» به...

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار
30 دی 1400

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار

مستند «جمعه می‌بینمت» که به چگونگی ارتباط نامتعارف میان ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار پرداخته به زودی در جشنواره برلین رونمایی...

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه
29 دی 1400

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه

فیلم مستند « به کدامین گناه » به نویسندگی و کارگردانی «مریم ابراهیم وند» به بخش مستند پنجمین دوره «جشنواره بین المللی فیلم زنان» ترکیه راه...

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»
28 دی 1400

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»

مستند «سایه های سبز»، روایت زنان تلاشگر و کارآفرین گیلانی به کارگردانی «محسن جعفری راد» و تهیه کنندگی «عطا پناهی» در رشت اکران...

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است....