خانه مستند

مرجع مستند و مستند سازی

صفحه اصلی > اخبار
«سید جواد»، مستند پرتره ای با نگاه اجتماعی
29 آذر 1399

«سید جواد»، مستند پرتره ای با نگاه اجتماعی

کارگردان مستند «سید جواد» معتقد است گاهی نوع نگاه و روند مستندسازی در جریان آشنایی عمیق‌تر فیلمساز با سوژه‌اش تغییر می‌کند.

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری مهر، محمدرضا دهستانی کارگردان مستند «سید جواد» که در بخش کارآفرینی چهاردهمین جشنواره «سینماحقیقت» حضور دارد، با اشاره به موضوع این اثر مستند گفت: «سید جواد» درباره یک پیرمرد روستانشین و ساکن شیخ شبان از توابع استان چهارمحال و بختیاری است که از سال ۵۷ در این منطقه به اشتغال‌زایی و کارآفرینی روی آورده است. وی به تنهایی توانسته ۴۰۰ نفر از اهالی روستا را برای حرفه خاتم کاری آموزش دهد و در حال حاضر باعث اشتغال‌زایی کل روستا شده است. به نحوی که ۹۰ درصد روستاییان به شغل خاتم سازی و خاتم کاری روی آورده‌اند. خودش هم به عنوان کارآفرین و کشاورز نمونه انتخاب شده است.

وی درباره نحوه آشنایی با سوژه این فیلم توضیح داد: طی تحقیقاتی سید جواد را به من معرفی کردند. شیخ شبان یک منطقه کشاورزنشین است و اهالی این روستا تنها درآمدشان در ۶ ماه اول سال از طریق کشاورزی است و در ۶ ماه دوم سال نیز معمولاً بیکار هستند اما با کارآفرینی سید جواد، آنها در کل سال، صاحب شغل و درآمد هستند.

دهستانی در پاسخ به اینکه آیا «سید جواد» یک مستند پرتره محسوب می‌شود یا یک مستند اجتماعی، بیان کرد: این مستند زندگی سید جواد را در اجتماع کوچک خود و روستایش ضمن معرفی شخصیت او بررسی می‌کند و به تصویر می‌کشد. بنابراین بخش اجتماعی کار هم پررنگ است و به نوعی می‌توان این اثر را تلفیقی از گونه پرتره و اجتماعی دانست.

این مستند ساز با اشاره به جریان تغییر روند مسیر مستندسازی که گاهی به دنبال آشنایی عمیق‌تر با سوژه رخ می‌دهد، توضیح داد: در جریان آشنایی بیشترِ مستندساز با سوژه، گاهی مسیر فیلم نسبت به آنچه ابتدا برنامه‌ریزی شده است، تغییر می‌کند. به نظرم این اتفاق در اکثر مستندها می‌افتد و به تدریج که مستندساز جلو می‌رود می‌بیند که سوژه‌اش چقدر حرف برای گفتن دارد. درست مانند درختی که شاخه‌هایش پیوسته رشد می‌کند و پر و بال می‌گیرد. سید جواد هم کاراکتری بود که ظرفیت‌های بسیاری برای روایت کردن در این مستند داشت. او مثل یک جوان ۲۰ ساله پرتلاش بود و ۲۰ ساعت در طول روز کار می‌کرد. کشاورز نمونه بود و شغل و هنر خاتم کاری را هم بلد بود و به امور دیگرِ اهالی روستا رسیدگی می‌کرد.

دهستانی درباره اهمیت اتخاذ نگاه عادلانه و بدون قضاوت به سوژه در مستندسازی توضیح داد: قضاوت نکردن و صادق بودن در مستند اهمیت زیادی دارد. اولین برخورد ما با سید جواد به عنوان یک کارآفرین توجه به وضعیت زندگی و ساده زیستی‌اش بود. با اینکه می‌تواند بسیار مرفه زندگی کند، اما زندگی ساده‌ای دارد. هر روز سوار یک موتور قدیمی می‌شود و به کارهایش رسیدگی می‌کند و اصرار دارد تا زمانی که می‌تواند از این موتور استفاده کند. امیدوارم توانسته باشم این سادگی را در مستند «سید جواد» نشان بدهم. او خانه‌ای قدیمی دارد و این ساده زیستی در زندگی‌اش یک شعار نیست بلکه واقعیت است و در مستند هم این‌طور به تصویر کشیده شده است.

وی که پیش از این در همکاری با خانه مستند اوج ۶ فیلم مستند از جمله «سراج» و «نازگل» و ۱۰ تیزر را ساخته است، با اشاره به حمایت این سازمان از اثرش عنوان کرد: مجری طرح مستند «سید جواد»، خانه مستند است و از همان ابتدا به سفارش این سازمان اثر تولید شد. پیش از همکاری با اوج در زمینه مستند، کمتر کار کرده بودم و بیشتر فیلم داستانی تولید می‌کردم اما در این سال‌ها دیدم که اوج به جوانان فیلمساز برای پیاده کردن ایده‌هایشان میدان می‌دهد و این اتفاق مطلوبی است.

دهستانی با اشاره به دشواری‌های فیلمسازی در شرایط کرونا گفت: مستند «سید جواد» در اوایل شیوع کرونا که ترس زیادی هم نسبت به این ویروس وجود داشت و بازه زمانی تیرماه ضبط شده است. اگرچه آمار مبتلایان به این ویروس آن زمان کم بود اما مردم نسبت به بیماری نگران‌تر بودند و ما هم با استرس کارمان را پیش می‌بردیم. این مستند همچنین در ۵ روز فیلمبرداری شد و پیش از آن هم زمانی را صرف تحقیق و پژوهش کار کرده بودیم. اگرچه برای ساخت یک اثر پرتره پرداختن بیشتر به جزییات زندگی سوژه لازم است اما به دلیل اینکه قرار بود اثر یک مستند کارآفرینی باشد و وجه اجتماعی‌اش حفظ شود همین مقدار از ورود به زندگی سید جواد کافی به نظر می‌رسید.

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

ثبت نظرات :

q

خبرهای مشابه

مستند «مکعب آبی» عرضه اینترنتی شد/مستندی برای پاسخ به یک پرسش 50 ساله
13 اردیبهشت 1400

مستند «مکعب آبی» عرضه اینترنتی شد/مستندی برای پاسخ به یک پرسش 50 ساله

مجموعه مستند «مکعب آبی» محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج و تولید شده در خانه مستند، به کارگردانی و تهیه کنندگی مجید عزیزی با محوریت ریشه یابی تولید کولرهای آبی و طرح یک پرسش ۵۰ ساله، در ۵ قسمت ۲۶ دقیقه‌ای، در سایت‌های وی‌او‌دی نظیر فیلیمو، فیلمگردی و عماریار، عرضه اینترنتی شد.

حضور جهانی دو اثر «خانه مستند» در 5 فستیوال بین‌المللی
31 فروردین 1400

حضور جهانی دو اثر «خانه مستند» در 5 فستیوال بین‌المللی

مستندهای تحسین شده «شبیه سازی آقای زرد» به کارگردانی ماهان خمامی پور و «روزهای بی خبری» به کارگردانی ابوالفضل تاجیک از تولیدات خانه مستند در ادامه حضورهای جهانی خود در بخش رقابتی 5 فستیوال بین‌المللی در کشورهای آلمان، انگلستان، ایتالیا، کانادا و روسیه حضور خواهند یافت.

«مسیر نو» به شبکه مستند رسید/مستندی درباره اهمیت تولید انرژی از طبیعت
21 فروردین 1400

«مسیر نو» به شبکه مستند رسید/مستندی درباره اهمیت تولید انرژی از طبیعت

مجموعه مستند «مسیر نو» به کارگردانی وحید فرجی از این هفته شنبه‌ها روی آنتن شبکه مستند خواهد رفت.
این مجموعه با هدف معرفی انرژی‌های تجدیدپذیر و وضعیتی که در ایران و جهان دارد تولید شده است و نشان‌ می‌دهد ما در این زمینه چه پتانسیل‌هایی به لحاظ جغرافیایی، نیروی انسانی و امکانات داریم.

همه حاشیه‌ های «آقا مرتضی»؛ از خنجر بر پشت تا ممنوع‌ التصویری!
21 فروردین 1400

همه حاشیه‌ های «آقا مرتضی»؛ از خنجر بر پشت تا ممنوع‌ التصویری!

شبکه سه سیما این‌شب‌ها مستندی درباره شهید آوینی با نام آقا مرتضی پخش می‌کند، چهره ای که در همه این سال‌ها لایه‌هایی از غبار روی شخصیت چند‌وجهی‌اش بوده و عده‌ای دوست نداشتند واقعیت‌های زندگی او مطرح شود.
خبرگزاری فارس در گزارش خود به حاشیه های مختلف پیرامون این مستند می پردازد.

حملات عجیب به «آقا مرتضی»، جامع‌ترین مستندی که درباره شهید آوینی ساخته شد
21 فروردین 1400

حملات عجیب به «آقا مرتضی»، جامع‌ترین مستندی که درباره شهید آوینی ساخته شد

مخالفان مستند «آقامرتضی» از نمایش محدودیت‌ تراشی «صدا و سیمای هاشمی برادر» و دولت سازندگی برای سید مرتضی آوینی و طرح آن برای نخستین بار در سیمای ملی بیشتر هراسیده‌اند.
در این گزارش، مشرق نیوز به حاشیه های این مجموعه مستند پرداخته است.

آقا مرتضی در اوج/ گفت و گو با مهدی مطهر، تهیه کننده مستند «آقا مرتضی»
21 فروردین 1400

آقا مرتضی در اوج/ گفت و گو با مهدی مطهر، تهیه کننده مستند «آقا مرتضی»

مستند «آقا مرتضی» که چند شبی است از شبکه 3 پخش می‌شود، حاشیه‌های بسیاری آفریده؛ از اشاره به ماجرای دوستی غزاله علیزاده و سیدمرتضی آوینی تا سیمایی که از شهید آوینی در سال‌های دهه شصت به‌دست می‌دهد و بخش‌هایی از کارنامه او را که در سال‌های اخیر کمتر پخش شده است، پیش چشم می‌گذارد.

کامران، غزاله، آوینی و چند روایت گمشده دیگر / «آقامرتضی» متهم است؟
18 فروردین 1400

کامران، غزاله، آوینی و چند روایت گمشده دیگر / «آقامرتضی» متهم است؟

«آقامرتضی» عنوان مجموعه‌ای هفت قسمتی است که پخش تلویزیونی آن در آستانه سالگرد شهادت شهید آوینی واکنش‌های بسیاری به همراه داشت؛ واقعیت درباره ابهامات و اتهامات مطرح شده درباره این مستند چیست؟
خبرگزاری مهر در گزارشی مفصل به تحلیل ماجرا و گفتگو با تهیه کننده اثر پرداخته است.

بیانیه خانه مستند درباره حواشی مستند آقا مرتضی؛ لطفا شهید آوینی را انحصاری نکنید!
17 فروردین 1400

بیانیه خانه مستند درباره حواشی مستند آقا مرتضی؛ لطفا شهید آوینی را انحصاری نکنید!

مستند «آقا مرتضی» از تولیدات خانه مستند که نگاهی جامع به زندگی شهید آوینی دارد، از 15 فروردین، هر شب ساعت 20 از شبکه 5 سیما پخش می شود. پخش این اثر، حواشی و اعتراضاتی را به دنبال داشته و خانه مستند بیانیه ای در این رابطه منتشر کرده که در ادامه می خوانید.

از تقدس گرایی بپرهیزیم/ گفتگو با «مهدی مطهر» تهیه کننده «آقا مرتضی»
17 فروردین 1400

از تقدس گرایی بپرهیزیم/ گفتگو با «مهدی مطهر» تهیه کننده «آقا مرتضی»

درباره شهید آوینی، مستندهای بسیاری ساخته شده اما «آقا مرتضی» از همان قسمت اول، از نگاه و رویکردی تازه خبر داد. قسمت اول این مستند، حاوی اطلاعاتی بود که کمتر شنیده بودیم یا اگر می دانستیم، اطلاعاتمان از جریان های رسمی دریافت نشده بود…

شهید آوینی، فقط متعلق به خانواده اش نیست/ گفتگو با کارگردان مستند«آقا مرتضی»
17 فروردین 1400

شهید آوینی، فقط متعلق به خانواده اش نیست/ گفتگو با کارگردان مستند«آقا مرتضی»

سیدعباس سیدابراهیمی، کارگردان مستند «آقا مرتضی» که در روزهای اخیر با اعتراض های بسیاری از سوی خانواده این شهید همراه شده، به بیان توضیحاتی درباره این حواشی و اعتراضات پرداخته است

واکنش عوامل «آقا مرتضی» به اعتراضات درباره این مستند
17 فروردین 1400

واکنش عوامل «آقا مرتضی» به اعتراضات درباره این مستند

انتشار یک نامه از سوی حسین معززی نیا خطاب به رئیس سازمان صدا و سیما درباره مستندی پیرامون شهید آوینی، بازتاب‌های مختلفی داشت؛ تهیه‌کننده و کارگردان مستند «آقا مرتضی» به این ادعای حقوقی پاسخ دادند.

«آقا مرتضی» به رابطه آوینی و رفسنجانی هم می ‌پردازد / پاسخ به اتهام کپی از مستند «انحصار ورثه»
17 فروردین 1400

«آقا مرتضی» به رابطه آوینی و رفسنجانی هم می ‌پردازد / پاسخ به اتهام کپی از مستند «انحصار ورثه»

سیدعباس سیدابراهیمی، کارگردان مجموعه 7 قسمتی «آقا مرتضی»، درباره روند ساخت این مستند و ادعاهایی مبنی بر سرقت معنوی از مستند «انحصار ورثه» توضیحاتی ارایه داد.