صفحه اصلی > اخبار
برگزاری جلسه نقد مستند «متهمین دایره بیستم»، کاری از حسام اسلامی
20 اردیبهشت 1396

برگزاری جلسه نقد مستند «متهمین دایره بیستم»، کاری از حسام اسلامی

مستند «متهمین دایره‌ی بیستم» ساخته‌ی حسام اسلامی در سالن سینماحقیقت به نمایش درآمد و سپس جلسه‌ی نقد و بررسی این فیلم با حضور امید نجوان به‌عنوان منتقد مهمان برگزار شد.

مستند بلند «متهمین دایره بیستم» سرگذشت یک گروه نوجوان بزهکار در گذر پنج سال از زندگی آنان را روایت می‌کند.

در ابتدای این جلسه، حسام اسلامی در پاسخ به پرسش ناصر صفاریان (مجری برنامه و مسئول جلسه‌های نمایش فیلم) درباره‌ی چگونگی پیدا کردن شخصیت‌ها و نحوه‌ی نزدیک شدن به آن‌ها گفت: «سال 89 زمانی که در تدارک ساخت مستندی درباره‌ی بچه‌های کار و حضور آن‌ها در خیابان‌ها بودم، با «جمعیت حمایت از کودکان کار» آشنا شدم. ایده‌ی اولیه‌ام این بود که فیلمی درباره‌ی بچه‌های ده دوازده ساله بسازم، اما شرایطی پیش آمد که تصمیم گرفتم سوژه‌ی اولیه‌ام را کنار بگذارم و با شخصیت‌هایی که اینک در فیلم حضور دارند کار را ادامه بدهم.»

وی با اشاره به سرعت تغییرات در زندگی سوژه‌های فیلم‌اش تصریح کرد: «هم‌زمان با آغاز تحقیقات و پژوهش فیلم، چند نفر از نوجوان‌ها که به «جمعیت حمایت از کودکان کار» رفت و آمد داشتند، خودروی من را به سرقت بردند. در این دوران با میانجی‌گری مدیر این مرکز تصمیم گرفتم به‌جای تنظیم و ارائه‌ی شکایت از آن‌ها تمهیدی ایجاد کنم تا بتوانم به این افراد نزدیک شده و درباره‌شان فیلم بسازم.»

اسلامی با اشاره به اعتماد شخصیت‌های فیلم به او و به واسطه‌ی دوستی با مدیر این مرکز گفت: «برای آن که حضور دوربین تصویربرداری برای بچه‌ها عادی شود، هر وقت به «جمعیت حمایت از کودکان کار» مراجعه می‌کردم یک دوربین کوچک و خانگی همراه خود می‌بردم. به‌ هر حال واکنش آن‌ها در ابتدای کار عمدتاً تدافعی و بازدارنده بود اما به مرور زمان احساس‌شان تغییر کرد و زمانی که متوجه شدند قرار نیست از تصویر آن‌ها علیه خودشان استفاده کنم آرام‌آرام به من اجازه دادند دوربین را روشن کرده و از این طریق با آن‌ها گفت‌وگو کنم.»

او سپس در پاسخ به نکته‌ ای از سوی ناصر صفاریان که به نمایش نسخه‌ی کوتاه و متفاوتی از این فیلم در چند سال پیش اشاره کرده بود، گفت: «پاییز سال 90 وقتی این بچه‌ها برای نخستین‌بار دستگیر شدند حدود یک‌سال بود که از آن‌ها تصویر می‌گرفتم. تصمیم گرفتم حاصل تصویرهای این یک سال را در قالب یک فیلم کوتاه به‌نام «بی‌کودکی» تدوین کرده و به‌عنوان پایان‌نامه‌ی مقطع کارشناسی‌ارشد ارائه کنم. خوشبختانه آن نسخه به‌ غیر از حضور در هفته‌ی فیلم مستند، نمایش دیگری نداشت و بازخوردهایی که از مخاطبان گرفتم تشویقم کرد تا به تدوین نسخه‌ی بهتر و گسترش یافته‌تری فکر کنم.»

در این بخش، امید نجوان ضمن اشاره به تاثیر عنصر دیجیتال در کیفیت سینمای مستند سال‌های اخیر گفت: «نیازی به تاکید ندارد که سینمای مستند امروز ایران به مراتب از سینمای داستان‌گو جلوتر و در برخی موارد حتی پیشروتر است و با کارهای درخشانی که در سال‌های اخیر در زمینه‌ی سینمای مستند تولید شده، پیش‌بینی استقبال بیش‌تر و گسترده‌تر از این نوع سینما چندان دور از ذهن نیست.»

وی گفت: «خوش‌بختانه دوربین‌های تصویربرداری کم‌حجم و کوچکی که امکانات فنی بسیار خوبی هم برای مستندسازان دارند، شرایط ایده‌آلی فراهم کرده‌اند که ساخته شدن مستندی با ویژگی‌های «متهمین دایره‌ی بیستم» تنها یکی از آن‌هاست. در چنین شرایطی مستندساز این امکان را پیدا می‌کند که با کم‌ترین تعداد افراد، از زندگی روزمره و عادی تصویر بگیرد. در حقیقت، با توجه به دوربین‌های حجیم و امکانات خاصی که در دوران پیش از دیجیتال وجود داشت می‌توان گفت اگر سوژه‌ی این فیلم، حدود یک دهه پیش، ذهن سازنده‌اش را به خود جلب کرده بود، اگر نگوییم ساخت آن غیرممکن بود، باید گفت بسیار مشکل بوده است.»

در ادامه‌ی جلسه، حسام اسلامی در پاسخ به پرسش ناصر صفاریان درباره‌ی نحوه‌ی تدوین این مستند گفت: «وقتی این فیلم به مراحل پایان تولید خود نزدیک شده بود، متوجه شدم حتی در آماده‌سازی اغلب فیلم‌هایی که تک‌نفره ساخته شده‌اند نیز افراد متعددی حضور داشته‌اند. بنابراین تصمیم گرفتم به‌جای این که مثل گذشته فیلم را خودم تدوین کنم، تدوین آن را به شخص دیگری بسپارم.»

وی هم‌چنین در خصوص نقش نویسندگان در ساخت این فیلم اذعان کرد: «پیش از آن که تدوین را آغاز کنیم از نسیم مرعشی و احسان لطفی که تجربه‌ی نگارش داستان‌های مستند را داشته‌اند دعوت کردم تا در شکل‌گیری روایت این فیلم با من همکاری کنند. برای انجام این کار که برخلاف تصور، زمانی طولانی (حدود پنج ماه) در بر گرفت، تمام راش‌ها را بازبینی کردیم تا بتوانیم بهترین مسیر را برای به سرانجام رساندن فیلم انتخاب کنیم.»

اسلامی گفت: «وقتی فیلم، نحوه‌ی روایت خود را پیدا کرد تدوین آن‌ همه راش دیگر کار سخت و دشواری نبود و خوش‌بختانه در کم‌تر از دو ماه به نتیجه رسید.»

صحبت‌های منتقد مهمان، بخش دیگری از جلسه‌ی نمایش این فیلم بود. امید نجوان با اشاره به حضور مستقیم فیلم‌ساز در قلب حادثه و ثبت برخی صحنه‌های وقوع جرم گفت: «از آن‌جا که تا پیش از این، تجربه‌ای در زمینه‌ی حضور کارگردان در لحظه‌ی وقوع جرم یا بزه نداشته‌ایم، به دشواری می‌توان گفت که آیا نقش ایشان در لحظه‌ی ثبت جرم، مشارکت در سرقت به حساب می‌آید یا نه؛ و این نکته‌ای است که بهتر است جرم‌شناسان و کارشناسان علوم قضایی درباره‌ی آن قضاوت و اظهار نظر کنند.»

وی گفت: «این فیلم، بار دیگر لزوم رعایت مرزها و تلاش برای جلوگیری از مخدوش شدن آن‌ها را به نمایش می‌گذارد. مرزهایی که حتی می‌توان گفت قابلیت آن را دارند که به حیثیت فردی و حتی سلامت روحی و جسمی فیلم‌ساز نیز آسیب‌ برسانند.»

حسام اسلامی در واکنش به این نکته گفت: «آخرین نمایش این فیلم در دانشکده‌ی علوم قضایی باعث شد، برای پیدا کردن پاسخ این پرسش، از کارشناسان این رشته تحقیق کنم. خوشبختانه آن‌ها گفتند حضور من در این صحنه‌ها مشکلی ندارد و از این نظر خیالم برای انجام تجربه‌های بعدی راحت شد.»

بخش پایانی جلسه‌ی نمایش «متهمین دایره‌ی بیستم» به صحبت‌های امید نجوان اختصاص داشت. این منتقد سینما گفت: «در لایه‌های درونی این مستند به نکته‌ای اشاره می‌شود که در فیلم حضور ندارد اما سایه‌ی سنگین آن تا پایان احساس می‌شود و آن نکته، نقش و تاثیر مستقیم خانواده در جامعه است. نهادی اجتماعی که با وجود تاکیدهای فراوان، در پیش‌گیری یا وقوع مشکلات اجتماعی نقش پررنگی دارد.»

وی با اشاره به برخی لحظه‌های عاطفی ثبت شده در این فیلم مطرح کرد: «در این مستند با آدم‌هایی روبه‌رو هستیم که در ظاهر خشن به نظر می‌رسند اما وقوع شوک‌های عاطفی حتی آن‌ها را نیز از پا درمی‌آورد. شاهد مثال، حضور یکی از شخصیت‌های فیلم در بیمارستان و اندکی پس از تولد فرزندش است. در این صحنه، تماشاگر شاهد اشک شوق مردی است که حتی با دیدن یک نوزاد نیز قادر به کنترل احساسات خود نیست. مرد جوانی که در ابتدای فیلم، قانون‌گریزی، بی‌رحمی و خشونت او به نمایش گذاشته می‌شود اما در پایان و به لطف حضور خانواده، چهره‌ی دیگری از او می‌بینیم. چهره‌ای که حکایت از آرامش و بازگشت او به زندگی طبیعی دارد.»

منبع: ایسنا

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند
05 بهمن 1400

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند

مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی گفت: فیلم‌های مستند و کوتاه در چهلمین جشنواره فیلم فجر اکران خواهند داشت اما زمان بندی دقیق نمایش آنها روز چهارشنبه اعلام...

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان
05 بهمن 1400

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان

مستند «پرواز بی بازگشت» به کارگردانی مسعود دهنوی و تهیه کنندگی احمد شفیعی، از تولیدات خانه مستند، جایزه سومین مستند جشنواره آنلاین فیلم کوتاه پاکن را دریافت کرد....

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد
03 بهمن 1400

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد

مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی زنجان گفت: «گروه مستندساز شبکه فرانس ۲۴ با همکاری معاونت صنایع‌دستی زنجان، مستندی از فن چاقوسازی سنتی در بازار تاریخی زنجان می‌سازد.» به...

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار
30 دی 1400

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار

مستند «جمعه می‌بینمت» که به چگونگی ارتباط نامتعارف میان ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار پرداخته به زودی در جشنواره برلین رونمایی...

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه
29 دی 1400

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه

فیلم مستند « به کدامین گناه » به نویسندگی و کارگردانی «مریم ابراهیم وند» به بخش مستند پنجمین دوره «جشنواره بین المللی فیلم زنان» ترکیه راه...

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»
28 دی 1400

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»

مستند «سایه های سبز»، روایت زنان تلاشگر و کارآفرین گیلانی به کارگردانی «محسن جعفری راد» و تهیه کنندگی «عطا پناهی» در رشت اکران...

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است....