روایت آشوب های آشکار و پنهان سال خونین 60 / یادداشتی بر «گزارش آشوب»

صفحه اصلی > اخبار

روایت آشوب های آشکار و پنهان سال خونین 60 / یادداشتی بر «گزارش آشوب»

روایت آشوب های آشکار و پنهان سال خونین 60 / یادداشتی بر «گزارش آشوب»
01 دی 1399

«گزارش آشوب» به کارگردانی محمدرضا گیوه چیان و تهیه کنندگی رضا کریمی از مستندهای حاضر در بخش جایزه شهید آوینی چهاردهمین جشنواره سینماحقیقت است.

این فیلم به طور مشخص به ماجراهای سال 60 در تاریخ معاصر انقلاب اسلامی می پردازد. مستندی که سعی دارد علی رغم سایر آثار داستانی و مستندی که درباره این سال خونین ساخته شده، صرفا بر یک رویداد متمرکز نباشد و نگاه جامع تر و ریشه یابی را نسبت به این سال اتخاذ کند.

روایت این مستند از سال 60 با انتخاب ابوالحسن بنی صدر به عنوان اولین رییس جمهور ایران و تشکیل اولین مجلس شورای اسلامی آغاز می شود و صراحت و پرهیز از مقدمه چینی را در ابتدا در دستور کار خود قرار می دهد.

گزارش آشوب از جمله مستندهای صرفا آرشیوی است که با پرهیز از مصاحبه سعی دارد روایت دقیق تر و مبتنی بر اسناد، فیلم ها، عکس ها و مطبوعات در سال 60 ارائه کند. این تعمد را می توان از خوانش متن و شیوه نگارش آن که از انتخاب واژه های سوگیرانه و دارای بار معنایی مثبت یا منفی پرهیر کرده است، درک و دریافت کرد.

مستند با روایت نالایقی بنی صدر و طرح دوفوریت عدم کفایت رییس جمهور در فصل اول خود ادامه می یابد و آشوب مجاهدین خلق برای دفاع از رییس جمهور وقت را به تصویر می کشد. به نظر می رسد نریشن در مقاطعی از فیلم که به درستی نقطه گذاری شده اند برای همراهی بیشتر با وقایع قطع می شود و هر جا همراهی با مردم برای پی بردن به نقش آن ها در شکل گیری تصمیمات و اجرایی شدنشان مورد تاکید است، این اتصال مفهومی رخ می دهد.

پرداختن به تاریخ پر فراز و نشیب انقلاب اسلامی که شاهدانی زنده دارد علاوه بر دردسرهای دستیابی به آرشیوها و اسناد از مهم ترین چالش های پیش روی مستندسازان این گونه موضوعی است. «گزارش آشوب» اما در جایی که تلاش می کند جانبدارانه نباشد ناگزیر دچار این تله عقیدتی یا بهتر بگویم جناحی می شود. با این حال می توان گفت منابع آرشیوی، عکس ها و فیلم ها و مهم تر از همه نوع چیدمان شان امکان قصه گویی و فراتر رفتن از تحلیل را برای مخاطب فراهم کرده است.

گزارش آشوب همانطور که از نامش برمی آید گزارشی از سال 60 است. با مقدمه و موخره ای که از عزل بنی صدر و ابهام زدایی از چرایی آن توسط امام خمینی(ره) در فردای آن روز آغاز و با شرح شورش اوین، فعالیت های مجاهدین خلق، وقایع 7 تیر و 8 شهریور و ترورهای پی در پی سران نظام و ناامنی وقت در کشور، دعوت مردم به معرفی منافقان، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و در نهایت خبر خوش فروپاشی خانه تیمی مجاهدین خلق و شکسته شدن حصر آبادان به پایان می رسد و در عین پرداختن به هریک از این رویدادهای آشنا و شنیده شده به چهره ها و اشخاصی اشاره می کند که در جریان برجسته سازی تعداد محدودی از وقایع دهه 60 مهجور مانده اند.

«گزارش آشوب» ما به ازای نریشن ها اسناد و مدارکی را ارائه می کند که نسبت فیلم های آن بر سایر نمونه هایش غلبه دارد اما خلا دسترسی به منابع آرشیوی که در بعضی از رویدادهای این سال از جمله شورش مجاهدین خلق در زندان اوین که به دنبال ترور شهید بهشتی اتفاق می افتد، با عکس ها و منابع مطبوعاتی جبران می شود.

گزارش آشوب» در عین اختصاص بخش های عمده و قریب به 80 درصدی زمان خود به حوادث سال 60 که به تبع شامل چهره های سیاسی می شود، از به تصویر کشیدن نقش مردم در جریان حمایت از انقلاب غافل نمانده است. واکنش های آن ها به حادثه 7 تیر و 8 شهریور، انتخاب شهید رجایی و شرکت در انتخاب ریاست جمهوری در فصل پایانی و انتخاب آیت الله خامنه ای برای مسند ریاست جمهوری و همکاری در معرفی منافقان و درک اوضاع بحرانی اجتماع از جمله این تاکیدات است.

گزارش آشوب همچنین به سرنوشت شخصیت های کلیدی اش بی توجه نیست و پایان حضور بنی صدر را در با مهاجرت مخفیانه به فرانسه و سپرده شدن فرماندهی مجاهدین به موسی خیابانی را روایت می کند. همچنین در فصل پایانی خود نیز همچنان با اشاره به ماجراهایی که نظیر ترور حسن آیت و جسدسازی از مسعود کشمیری عامل نفوذی مجاهدین خلق در نخست وزیری که از او به عنوان شهید سوم در حادثه 8 شهریور یاد می شد، به حوادث کمتر شنیده و دیده شده ی سال 60 توجه دارد. «گزارش آشوب» همچون نامش روایتگر آشوب است اما به نظر می رسد در این روایت خود از سوگیری البته نه مساوی با بی طرفی پرهیز می کند.

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست
03 آذر 1401

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست

پدرام بهرامی کارگردان مجموعه مستند دریبل ضمن تشریح رویکرد این مستند در بررسی نقش فوتبال در کشورهای مختلف، به طرح برخی پرسش‌ها درباره میزبانی ۲۲۰ میلیارد دلاری قطری‌ها در...

اکران رایگان 5 مستند جذاب فوتبالی در سایت خانه مستند
02 آذر 1401

اکران رایگان 5 مستند جذاب فوتبالی در سایت خانه مستند

به مناسبت برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال، پنج مستند جذاب فوتبالی به‌صورت رایگان اکران آنلاین خواهد شد. به گزارش روابط عمومی خانه مستند، به مناسبت برگزاری مسابقات جام جهانی...

رکود و تورم اقتصادی، باعث خروج فیلمسازان حرفه ای از سینمای مستند شده است
01 آذر 1401

رکود و تورم اقتصادی، باعث خروج فیلمسازان حرفه ای از سینمای مستند شده است

مهدی شامحمدی، مستندساز و تهیه‌کننده معتقد است، رکود و تورم اقتصادی در سال‌های اخیر به همراه مشکلات مدیریتی باعث کاهش تولید در سینمای مستند و خروج فیلمسازان حرفه‌ای شده...

نمایش خانگی در سینمای مستند، ضعیف عمل کرده است
01 آذر 1401

نمایش خانگی در سینمای مستند، ضعیف عمل کرده است

محمد ثقفی مستندساز می‌گوید: پلتفرم‌های اصلی شبکه نمایش‌خانگی در زمینه نمایش آثار مستند عملکرد خوبی ندارند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ارتباطات و اطلاع رسانی...

پخش مستند جذاب فوتبالی «دریبل»، امشب از شبکه 5 سیما
29 آبان 1401

پخش مستند جذاب فوتبالی «دریبل»، امشب از شبکه 5 سیما

مستند ورزشی دریبل به کارگردانی پدرام بهرامی و تهیه‌کنندگی عطا پناهی، امشب، ۲۹ آبان ماه بعد از ساعت ۲۴ از شبکه پنج سیما روی آنتن می رود. به گزارش...

نگاهی متفاوت به نخبگان افغانستانی در مستند ایرانی «فرهت»
28 آبان 1401

نگاهی متفاوت به نخبگان افغانستانی در مستند ایرانی «فرهت»

امیراطهر سهیلی، کارگردان مستند «فرهت» معتقد است، بعضی از ما همیشه در روایت خود درباره مهاجران افغانستانی نگاهی از بالا به پایین داریم و نمی‌دانیم که بسیاری از این...

به جشنواره سینما حقیقت به عنوان یک میراث فرهنگی نگاه کنیم
28 آبان 1401

به جشنواره سینما حقیقت به عنوان یک میراث فرهنگی نگاه کنیم

امیرحسین نوروزی مستندساز از فیلمسازان و برگزارکنندگان جشنواره سینما حقیقت تقاضا کرد به این جشنواره به عنوان یک میراث فرهنگی نگاه کنند. به گزارش سایت خانه مستند و به...

سفارش دهندگان غیر حرفه‌ای به سینمای مستند آسیب می‌ زنند
26 آبان 1401

سفارش دهندگان غیر حرفه‌ای به سینمای مستند آسیب می‌ زنند

علیرضا حسینی، مستندساز، عضو هیات مدیره خانه سینما و نایب رییس هیات مدیره انجمن صنفی تهیه‌کنندگان سینمای مستند معتقد است کارفرمایان و سفارش دهندگان غیرحرفه‌ای و کم‌دانش، آسیب سینمای...

مستند «داستان لیوان»، برنده اولین سوگواره ملی پایتخت موکب ها/ مستند «قدر آب»، حائز رتبه دوم و «من یک کاتولیک هستم» شایسته تقدیر شد
26 آبان 1401

مستند «داستان لیوان»، برنده اولین سوگواره ملی پایتخت موکب ها/ مستند «قدر آب»، حائز رتبه دوم و «من یک کاتولیک هستم» شایسته تقدیر شد

مستند انیمیشن لیوان، بهترین مستند سوگواره ملی پایتخت موکب ها شد. اولین سوگواره ملی «پایتخت موکب‌ها» عصر روز چهارشنبه ۲۵ آبان در شهر اهواز با معرفی برگزیدگان و تجلیل...