خانه مستند

مرجع مستند و مستند سازی

صفحه اصلی > اخبار
روایت آشوب های آشکار و پنهان سال خونین 60 / یادداشتی بر «گزارش آشوب»
01 دی 1399

روایت آشوب های آشکار و پنهان سال خونین 60 / یادداشتی بر «گزارش آشوب»

«گزارش آشوب» به کارگردانی محمدرضا گیوه چیان و تهیه کنندگی رضا کریمی از مستندهای حاضر در بخش جایزه شهید آوینی چهاردهمین جشنواره سینماحقیقت است.

این فیلم به طور مشخص به ماجراهای سال 60 در تاریخ معاصر انقلاب اسلامی می پردازد. مستندی که سعی دارد علی رغم سایر آثار داستانی و مستندی که درباره این سال خونین ساخته شده، صرفا بر یک رویداد متمرکز نباشد و نگاه جامع تر و ریشه یابی را نسبت به این سال اتخاذ کند.

روایت این مستند از سال 60 با انتخاب ابوالحسن بنی صدر به عنوان اولین رییس جمهور ایران و تشکیل اولین مجلس شورای اسلامی آغاز می شود و صراحت و پرهیز از مقدمه چینی را در ابتدا در دستور کار خود قرار می دهد.

گزارش آشوب از جمله مستندهای صرفا آرشیوی است که با پرهیز از مصاحبه سعی دارد روایت دقیق تر و مبتنی بر اسناد، فیلم ها، عکس ها و مطبوعات در سال 60 ارائه کند. این تعمد را می توان از خوانش متن و شیوه نگارش آن که از انتخاب واژه های سوگیرانه و دارای بار معنایی مثبت یا منفی پرهیر کرده است، درک و دریافت کرد.

مستند با روایت نالایقی بنی صدر و طرح دوفوریت عدم کفایت رییس جمهور در فصل اول خود ادامه می یابد و آشوب مجاهدین خلق برای دفاع از رییس جمهور وقت را به تصویر می کشد. به نظر می رسد نریشن در مقاطعی از فیلم که به درستی نقطه گذاری شده اند برای همراهی بیشتر با وقایع قطع می شود و هر جا همراهی با مردم برای پی بردن به نقش آن ها در شکل گیری تصمیمات و اجرایی شدنشان مورد تاکید است، این اتصال مفهومی رخ می دهد.

پرداختن به تاریخ پر فراز و نشیب انقلاب اسلامی که شاهدانی زنده دارد علاوه بر دردسرهای دستیابی به آرشیوها و اسناد از مهم ترین چالش های پیش روی مستندسازان این گونه موضوعی است. «گزارش آشوب» اما در جایی که تلاش می کند جانبدارانه نباشد ناگزیر دچار این تله عقیدتی یا بهتر بگویم جناحی می شود. با این حال می توان گفت منابع آرشیوی، عکس ها و فیلم ها و مهم تر از همه نوع چیدمان شان امکان قصه گویی و فراتر رفتن از تحلیل را برای مخاطب فراهم کرده است.

گزارش آشوب همانطور که از نامش برمی آید گزارشی از سال 60 است. با مقدمه و موخره ای که از عزل بنی صدر و ابهام زدایی از چرایی آن توسط امام خمینی(ره) در فردای آن روز آغاز و با شرح شورش اوین، فعالیت های مجاهدین خلق، وقایع 7 تیر و 8 شهریور و ترورهای پی در پی سران نظام و ناامنی وقت در کشور، دعوت مردم به معرفی منافقان، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و در نهایت خبر خوش فروپاشی خانه تیمی مجاهدین خلق و شکسته شدن حصر آبادان به پایان می رسد و در عین پرداختن به هریک از این رویدادهای آشنا و شنیده شده به چهره ها و اشخاصی اشاره می کند که در جریان برجسته سازی تعداد محدودی از وقایع دهه 60 مهجور مانده اند.

«گزارش آشوب» ما به ازای نریشن ها اسناد و مدارکی را ارائه می کند که نسبت فیلم های آن بر سایر نمونه هایش غلبه دارد اما خلا دسترسی به منابع آرشیوی که در بعضی از رویدادهای این سال از جمله شورش مجاهدین خلق در زندان اوین که به دنبال ترور شهید بهشتی اتفاق می افتد، با عکس ها و منابع مطبوعاتی جبران می شود.

گزارش آشوب» در عین اختصاص بخش های عمده و قریب به 80 درصدی زمان خود به حوادث سال 60 که به تبع شامل چهره های سیاسی می شود، از به تصویر کشیدن نقش مردم در جریان حمایت از انقلاب غافل نمانده است. واکنش های آن ها به حادثه 7 تیر و 8 شهریور، انتخاب شهید رجایی و شرکت در انتخاب ریاست جمهوری در فصل پایانی و انتخاب آیت الله خامنه ای برای مسند ریاست جمهوری و همکاری در معرفی منافقان و درک اوضاع بحرانی اجتماع از جمله این تاکیدات است.

گزارش آشوب همچنین به سرنوشت شخصیت های کلیدی اش بی توجه نیست و پایان حضور بنی صدر را در با مهاجرت مخفیانه به فرانسه و سپرده شدن فرماندهی مجاهدین به موسی خیابانی را روایت می کند. همچنین در فصل پایانی خود نیز همچنان با اشاره به ماجراهایی که نظیر ترور حسن آیت و جسدسازی از مسعود کشمیری عامل نفوذی مجاهدین خلق در نخست وزیری که از او به عنوان شهید سوم در حادثه 8 شهریور یاد می شد، به حوادث کمتر شنیده و دیده شده ی سال 60 توجه دارد. «گزارش آشوب» همچون نامش روایتگر آشوب است اما به نظر می رسد در این روایت خود از سوگیری البته نه مساوی با بی طرفی پرهیز می کند.

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

ثبت نظرات :

q

خبرهای مشابه

«مسیر نو» به شبکه مستند رسید/مستندی درباره اهمیت تولید انرژی از طبیعت
21 فروردین 1400

«مسیر نو» به شبکه مستند رسید/مستندی درباره اهمیت تولید انرژی از طبیعت

مجموعه مستند «مسیر نو» به کارگردانی وحید فرجی با پرداختن به اهمیت تولید انرژی از…

همه حاشیه‌ های «آقا مرتضی»؛ از خنجر بر پشت تا ممنوع‌ التصویری!
21 فروردین 1400

همه حاشیه‌ های «آقا مرتضی»؛ از خنجر بر پشت تا ممنوع‌ التصویری!

شبکه سه سیما این‌شب‌ها مستندی درباره شهید آوینی با نام آقا مرتضی پخش می‌کند، چهره ای که در همه این سال‌ها لایه‌هایی از غبار روی شخصیت چند‌وجهی‌اش بوده و عده‌ای دوست نداشتند واقعیت‌های زندگی او مطرح شود.
خبرگزاری فارس در گزارش خود به حاشیه های مختلف پیرامون این مستند می پردازد.

حملات عجیب به «آقا مرتضی»، جامع‌ترین مستندی که درباره شهید آوینی ساخته شد
21 فروردین 1400

حملات عجیب به «آقا مرتضی»، جامع‌ترین مستندی که درباره شهید آوینی ساخته شد

مخالفان مستند «آقامرتضی» از نمایش محدودیت‌ تراشی «صدا و سیمای هاشمی برادر» و دولت سازندگی برای سید مرتضی آوینی و طرح آن برای نخستین بار در سیمای ملی بیشتر هراسیده‌اند.
در این گزارش، مشرق نیوز به حاشیه های این مجموعه مستند پرداخته است.

آقا مرتضی در اوج/ گفت و گو با مهدی مطهر، تهیه کننده مستند «آقا مرتضی»
21 فروردین 1400

آقا مرتضی در اوج/ گفت و گو با مهدی مطهر، تهیه کننده مستند «آقا مرتضی»

مستند «آقا مرتضی» که چند شبی است از شبکه 3 پخش می‌شود، حاشیه‌های بسیاری آفریده؛ از اشاره به ماجرای دوستی غزاله علیزاده و سیدمرتضی آوینی تا سیمایی که از شهید آوینی در سال‌های دهه شصت به‌دست می‌دهد و بخش‌هایی از کارنامه او را که در سال‌های اخیر کمتر پخش شده است، پیش چشم می‌گذارد.

کامران، غزاله، آوینی و چند روایت گمشده دیگر / «آقامرتضی» متهم است؟
18 فروردین 1400

کامران، غزاله، آوینی و چند روایت گمشده دیگر / «آقامرتضی» متهم است؟

«آقامرتضی» عنوان مجموعه‌ای هفت قسمتی است که پخش تلویزیونی آن در آستانه سالگرد شهادت شهید آوینی واکنش‌های بسیاری به همراه داشت؛ واقعیت درباره ابهامات و اتهامات مطرح شده درباره این مستند چیست؟
خبرگزاری مهر در گزارشی مفصل به تحلیل ماجرا و گفتگو با تهیه کننده اثر پرداخته است.

بیانیه خانه مستند درباره حواشی مستند آقا مرتضی؛ لطفا شهید آوینی را انحصاری نکنید!
17 فروردین 1400

بیانیه خانه مستند درباره حواشی مستند آقا مرتضی؛ لطفا شهید آوینی را انحصاری نکنید!

مستند «آقا مرتضی» از تولیدات خانه مستند که نگاهی جامع به زندگی شهید آوینی دارد، از 15 فروردین، هر شب ساعت 20 از شبکه 5 سیما پخش می شود. پخش این اثر، حواشی و اعتراضاتی را به دنبال داشته و خانه مستند بیانیه ای در این رابطه منتشر کرده که در ادامه می خوانید.

از تقدس گرایی بپرهیزیم/ گفتگو با «مهدی مطهر» تهیه کننده «آقا مرتضی»
17 فروردین 1400

از تقدس گرایی بپرهیزیم/ گفتگو با «مهدی مطهر» تهیه کننده «آقا مرتضی»

درباره شهید آوینی، مستندهای بسیاری ساخته شده اما «آقا مرتضی» از همان قسمت اول، از نگاه و رویکردی تازه خبر داد. قسمت اول این مستند، حاوی اطلاعاتی بود که کمتر شنیده بودیم یا اگر می دانستیم، اطلاعاتمان از جریان های رسمی دریافت نشده بود…

شهید آوینی، فقط متعلق به خانواده اش نیست/ گفتگو با کارگردان مستند«آقا مرتضی»
17 فروردین 1400

شهید آوینی، فقط متعلق به خانواده اش نیست/ گفتگو با کارگردان مستند«آقا مرتضی»

سیدعباس سیدابراهیمی، کارگردان مستند «آقا مرتضی» که در روزهای اخیر با اعتراض های بسیاری از سوی خانواده این شهید همراه شده، به بیان توضیحاتی درباره این حواشی و اعتراضات پرداخته است

واکنش عوامل «آقا مرتضی» به اعتراضات درباره این مستند
17 فروردین 1400

واکنش عوامل «آقا مرتضی» به اعتراضات درباره این مستند

انتشار یک نامه از سوی حسین معززی نیا خطاب به رئیس سازمان صدا و سیما درباره مستندی پیرامون شهید آوینی، بازتاب‌های مختلفی داشت؛ تهیه‌کننده و کارگردان مستند «آقا مرتضی» به این ادعای حقوقی پاسخ دادند.

«آقا مرتضی» به رابطه آوینی و رفسنجانی هم می ‌پردازد / پاسخ به اتهام کپی از مستند «انحصار ورثه»
17 فروردین 1400

«آقا مرتضی» به رابطه آوینی و رفسنجانی هم می ‌پردازد / پاسخ به اتهام کپی از مستند «انحصار ورثه»

سیدعباس سیدابراهیمی، کارگردان مجموعه 7 قسمتی «آقا مرتضی»، درباره روند ساخت این مستند و ادعاهایی مبنی بر سرقت معنوی از مستند «انحصار ورثه» توضیحاتی ارایه داد.

16 فروردین 1400

گزارش خبر شبانگاهی از مستند «آقا مرتضی»

مستند «آقا مرتضی» روایتی تازه و بدون سانسور از زندگی و فعالیت های شهید سید مرتضی آوینی به کارگردانی سیدعباس سیدابراهیمی و تهیه کنندگی مهدی مطهر است.
این مستند که از تولیدات خانه مستند است، از 14 فروردین ماه، هر شب ساعت 20 از شبکه 5 سیما پخش می شود.

اکران آنلاین «کاشی شماره 29» در پلتفرم هاشور
16 فروردین 1400

اکران آنلاین «کاشی شماره 29» در پلتفرم هاشور

اکران آنلاین فیلم مستند «کاشی شماره 29» به کارگردانی جابر تواضعی، در پلتفرم هاشور آغاز شد. این فیلم به فعالیت‌های هنری و آموزشی عباس اکبری و خانه سفال کاشان می‌پردازد که در زمینه آموزش و گسترش فعالیت‌های مرتبط با سفال، کاشی و سرامیک در کاشان فعالیت می‌کند