خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان

صفحه اصلی > اخبار
یک نگاه متفاوت به یک موضوع نخ نما / نقدی بر مستند «چند نفر از ما» اثر «هادی معصوم دوست»
21 آذر 1397

یک نگاه متفاوت به یک موضوع نخ نما / نقدی بر مستند «چند نفر از ما» اثر «هادی معصوم دوست»

در طول سال هایی که از شکل گیری سینمای مستند در ایران می گذرد، چند فیلم با موضوع اعتیاد و ابعاد گوناگون آن ساخته شده است؟ فراوان. این حجم از فیلم تا کنون چه تاثیری روی معضل اعتیاد گذاشته اند؟ تقریبا هیچ. آیا بازهم لازم است درباره موضوع اعتیاد فیلم مستند بسازیم؟ قطعا بله!

«هادی معصوم دوست» هم به همین دلیل به سراغ این دستمایه می رود و مستند «چند نفر از ما» را می سازد. مهم نگاه متفاوت و نظرگاهی تازه است که «معصوم دوست» بیش و کم در ارائه موضوع از نقطه نظری متفاوت از کلیشه های شکل گرفته در سینمای مستند، موفق عمل کرده است.

«معصوم دوست» خاستگاهی ریشه گرفته از ادبیات دارد و این صبغه ادبی بیش و کم روی فیلم هایش نیز اثرگذار بوده اند. «چند نفر از ما» به مانند یک رمان، فصل بندی دارد و در هر فصل، موضوعی خاص را پرورش داده و در نهایت به نوعی جمع بندی از مجموعه موضوعات مرتبط دست می یابد.

فصل اول با عنوان «ما همه یک نفریم» به خاطره گویی های چند معتاد در حال ترک اختصاص دارد. این افراد از یک نظر به هم شباهت دارند و همگی از معتادان یک محله جرم خیز در حاشیه مشهد آمده اند. اغلب فیلم های مستند با موضوع اعتیاد، این معضل اجتماعی را در حد یک ناهنجاری ملی و حتی بین المللی دیده اند. «چند نفر از ما» دایره شمول مسئله را اندکی محدود کرده و در جغرافیایی مشخص به دنبال علل و عوامل این معضل می رود. در فصل اول با مسائل زندگی در یک محله جرم خیز و حاشیه ای مواجه می شویم. حقایقی که از فرط بدیهی بودن، گاه به چشم نمی آیند. این گونه است که می توان با تغییر زاویه دید در جست و جوی نتایجی تازه از دستمایه ای نخ نما و کهنه بود.

فصل دوم این مستند «مشهد شهر من» نام دارد. فصلی که آکنده است از تصاویر آرشیوی از شهر مشهد، بافت شهری، سبک زندگی، تفریحات و ویژگی های فرهنگی شهر (فارغ از نگاه توریستی همیشگی)؛ آن هم نه تصاویر آرشیوی از دهه های دور، بلکه از دهه های هفتاد و هشتاد شمسی. زمانی که پس از جنگ و سختی های آن زمان، پیشرفت کیفیت زندگی، توسعه شهری در ایران سرعت افزون تری گرفت و شهری چون مشهد هم از عوارض منفی توسعه، از جمله معضل حاشیه نشینی در امان نماند. حاشیه نشینی در هر شهری از جهان، عاملی است برای رشد خشونت، تضاد طبقاتی، بزهکاری در حوزه های مختلف که یکی از آنها قاچاق و سپس اعتیاد به مواد مخدر است. فیلم در این بخش با گفتار متنی که به یک قطعه ادبی نزدیکی دارد، شکاف طبقاتی ناشی از رونق اقتصادی نامتوازن پس از جنگ را به عنوان یکی از دلایل رشد نگران کننده آمار اعتیاد بررسی می کند. تحلیلی شنیدنی و قابل تامل که نشان از عمق نگاه حاکم بر فیلم دارد.

عنوان فصل سوم «محمد یکی از ما» است. فیلمساز در این فصل، دایره روایت را محدود تر می سازد و به طور مشخص زندگی و گفته های یکی از معتادان حاشیه نشین را بازگو می کند. محمد رو به دوربین حکایت خودش و بسیاری از اطرافیانش را می گوید. فیلمساز در جاهایی با نقد عملکرد دستگاه های دولتی در برخورد با معضل اعتیاد از زبان محمد، تحلیل های خود را با بسته بندی متفاوتی از کلیشه های مرسوم ارائه می دهد. فیلم روی گذشته آدم ها در شکل گیری وضعیت کنونی شان تاکید می ورزد و بخشی از سرنوشت آدمی را نشات گرفته از حوادثی که در پیشینه زندگی رخ داده می داند. گفتار متن پالوده فیلم هم در شکل گیری فرم فیلم تاثیر ویژه ای می یابد.

به قلم «مازیار فکری ارشاد»

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

ثبت نظرات :

خبرهای مشابه

06 آذر 1400

راهیابی 5 اثر خانه مستند به پانزدهمین جشنواره سینما حقیقت

5 اثر از آثار خانه مستند، به پانزدهمین جشنواره بین المللی سینمای مستند ایران (سینما حقیقت) راه...

آغاز اکران آنلاین «تاریخ صدور» در سایت خانه مستند از فردا
02 آذر 1400

آغاز اکران آنلاین «تاریخ صدور» در سایت خانه مستند از فردا

اکران آنلاین مستند سینمایی «تاریخ صدور» از فردا سوم آذرماه در سایت خانه مستند آغاز می شود. اکران آنلاین مستند «تاریخ صدور» به کارگردانی و تهیه کنندگی مجید عزیزی،...

«دردهای سرزمینم» در مسیر جشنواره سینما حقیقت
30 آبان 1400

«دردهای سرزمینم» در مسیر جشنواره سینما حقیقت

مستند «دردهای سرزمینم» به کارگردانی محمد عبداللهی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره بین المللی سینما حقیقت شد. مستند نیمه بلند «دردهای سرزمینم» با نام قبلی پرستار، به کارگردانی محمد...

مستندهایی که شبیه به هم شده‌اند/ ارایه چند پیشنهاد از طرف «مصطفی شوقی» درباره سینما حقیقت
27 آبان 1400

مستندهایی که شبیه به هم شده‌اند/ ارایه چند پیشنهاد از طرف «مصطفی شوقی» درباره سینما حقیقت

مصطفی شوقی، کارگران سینمای مستند به ارایه پیشنهادهایی برای بهتر شدن جشنواره‌های مستند پرداخت. مصطفی شوقی روزنامه‌نگار و مستندساز درباره جشنواره‌های مستند به خبرنگار مهر گفت: جشنواره «سینماحقیقت» تنها...

«رنگ نفت» آماده نمایش شد/ نگاهی به تاریخچه صنعت نفت کرمانشاه
23 آبان 1400

«رنگ نفت» آماده نمایش شد/ نگاهی به تاریخچه صنعت نفت کرمانشاه

مستند «رنگ نفت» به کارگردانی پیمان امینی و با موضوع تاریخچه صنعت نفت کرمانشاه، با پایان یافتن مراحل فنی، آماده نمایش...

«لیوان» برنده جایزه ویژه داوران دومین رویداد فیلم کوتاه تصویر دهم شد
22 آبان 1400

«لیوان» برنده جایزه ویژه داوران دومین رویداد فیلم کوتاه تصویر دهم شد

آیین اختتامیه دومین رویداد فیلم‌کوتاه‌ تصویر دهم برگزار شد و جایزه ویژه هیات داوران به مستند لیوان، به کارگردانی محمد فرج صالحی، تعلق...

«سینماحقیقت» تحت تاثیر تغییرات مدیریتی و انتخاباتی نبوده است/ گفتگو با «مهدی مطهر»
21 آبان 1400

«سینماحقیقت» تحت تاثیر تغییرات مدیریتی و انتخاباتی نبوده است/ گفتگو با «مهدی مطهر»

مهدی مطهر با تاکید براینکه جشنواره «سینماحقیقت» تحت تاثیر تغییرات مدیریتی و انتخاباتی نبوده است، گفت: نباید بخش «شهید آوینی» این رویداد را از دیگر بخش‌های جشنواره جدا...

«لیوان» در دومین سوگواره فیلم کوتاه تصویر دهم
17 آبان 1400

«لیوان» در دومین سوگواره فیلم کوتاه تصویر دهم

فهرست آثار منتخب دومین سوگواره فیلم‌کوتاه عاشورایی «تصویر دهم» به دبیری محمد رهبر و مدیریت مجید مجیدی برای حضور در بخش رقابتی اعلام شد. فیلم کوتاه «داستان لیوان» به کارگردان محمد فرج صالحی و تهیه کنندگی احمد شفیعی، از آثار خانه مستند نیز به این رویداد راه...

تفاوت های نسلی پنج دهه معاصر ایران/ به بهانه اکران مستند «تاریخ صدور»
15 آبان 1400

تفاوت های نسلی پنج دهه معاصر ایران/ به بهانه اکران مستند «تاریخ صدور»

مستند جذاب «تاریخ صدور» به کارگردانی و تهیه کنندگی مجید عزیزی، با نگاهی به نسل های مختلف دوران معاصر ایران در آبان ماه جاری در سایت خانه مستند، اولین اکران خود را تجربه خواهد کرد. به بهانه اکران مستند تاریخ صدور، در ادامه نگاهی خواهیم داشت به تفاوت های نسلی پنج دهه معاصر ایران....

«روزهای بی خبری» برنده جشنواره Luna Lumen امریکا شد
11 آبان 1400

«روزهای بی خبری» برنده جشنواره Luna Lumen امریکا شد

مستند روزهای بی خبری به نویسندگی و کارگردانی ابوالفضل تاجیک و تهیه کنندگی مهدی مطهر، در بخش رقابتی جشنواره جهانی فیلم Luna Lumen کلمبوس آمریکا بهترین مستند شد که در خانه مستند تولید شده...

«ماریان» به جشنواره حقیقت می رود/ روایتی از میراث 1000 ساله باغ های قزوین
09 آبان 1400

«ماریان» به جشنواره حقیقت می رود/ روایتی از میراث 1000 ساله باغ های قزوین

مستند «ماریان» به کارگردانی حامد کلجه ای، با موضوع بررسی میراث 1000 ساله باغ های شهر قزوین به پانزدهمین جشنواره سینما حقیقت می...

«سرهنگ» در مسیر جشنواره حقیقت/ پرتره ای از یک مخترع گمنام
05 آبان 1400

«سرهنگ» در مسیر جشنواره حقیقت/ پرتره ای از یک مخترع گمنام

مستند «سرهنگ» به کارگردانی حسین شایقی و تهیه کنندگی مهدی مطهر، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینما حقیقت شد. این مستند، پرتره ای از یک مخترع است که اختراعش جان هزاران نفر را نجات می...