صفحه اصلی > اخبار
یک نگاه متفاوت به یک موضوع نخ نما / نقدی بر مستند «چند نفر از ما» اثر «هادی معصوم دوست»
21 آذر 1397

یک نگاه متفاوت به یک موضوع نخ نما / نقدی بر مستند «چند نفر از ما» اثر «هادی معصوم دوست»

در طول سال هایی که از شکل گیری سینمای مستند در ایران می گذرد، چند فیلم با موضوع اعتیاد و ابعاد گوناگون آن ساخته شده است؟ فراوان. این حجم از فیلم تا کنون چه تاثیری روی معضل اعتیاد گذاشته اند؟ تقریبا هیچ. آیا بازهم لازم است درباره موضوع اعتیاد فیلم مستند بسازیم؟ قطعا بله!

«هادی معصوم دوست» هم به همین دلیل به سراغ این دستمایه می رود و مستند «چند نفر از ما» را می سازد. مهم نگاه متفاوت و نظرگاهی تازه است که «معصوم دوست» بیش و کم در ارائه موضوع از نقطه نظری متفاوت از کلیشه های شکل گرفته در سینمای مستند، موفق عمل کرده است.

«معصوم دوست» خاستگاهی ریشه گرفته از ادبیات دارد و این صبغه ادبی بیش و کم روی فیلم هایش نیز اثرگذار بوده اند. «چند نفر از ما» به مانند یک رمان، فصل بندی دارد و در هر فصل، موضوعی خاص را پرورش داده و در نهایت به نوعی جمع بندی از مجموعه موضوعات مرتبط دست می یابد.

فصل اول با عنوان «ما همه یک نفریم» به خاطره گویی های چند معتاد در حال ترک اختصاص دارد. این افراد از یک نظر به هم شباهت دارند و همگی از معتادان یک محله جرم خیز در حاشیه مشهد آمده اند. اغلب فیلم های مستند با موضوع اعتیاد، این معضل اجتماعی را در حد یک ناهنجاری ملی و حتی بین المللی دیده اند. «چند نفر از ما» دایره شمول مسئله را اندکی محدود کرده و در جغرافیایی مشخص به دنبال علل و عوامل این معضل می رود. در فصل اول با مسائل زندگی در یک محله جرم خیز و حاشیه ای مواجه می شویم. حقایقی که از فرط بدیهی بودن، گاه به چشم نمی آیند. این گونه است که می توان با تغییر زاویه دید در جست و جوی نتایجی تازه از دستمایه ای نخ نما و کهنه بود.

فصل دوم این مستند «مشهد شهر من» نام دارد. فصلی که آکنده است از تصاویر آرشیوی از شهر مشهد، بافت شهری، سبک زندگی، تفریحات و ویژگی های فرهنگی شهر (فارغ از نگاه توریستی همیشگی)؛ آن هم نه تصاویر آرشیوی از دهه های دور، بلکه از دهه های هفتاد و هشتاد شمسی. زمانی که پس از جنگ و سختی های آن زمان، پیشرفت کیفیت زندگی، توسعه شهری در ایران سرعت افزون تری گرفت و شهری چون مشهد هم از عوارض منفی توسعه، از جمله معضل حاشیه نشینی در امان نماند. حاشیه نشینی در هر شهری از جهان، عاملی است برای رشد خشونت، تضاد طبقاتی، بزهکاری در حوزه های مختلف که یکی از آنها قاچاق و سپس اعتیاد به مواد مخدر است. فیلم در این بخش با گفتار متنی که به یک قطعه ادبی نزدیکی دارد، شکاف طبقاتی ناشی از رونق اقتصادی نامتوازن پس از جنگ را به عنوان یکی از دلایل رشد نگران کننده آمار اعتیاد بررسی می کند. تحلیلی شنیدنی و قابل تامل که نشان از عمق نگاه حاکم بر فیلم دارد.

عنوان فصل سوم «محمد یکی از ما» است. فیلمساز در این فصل، دایره روایت را محدود تر می سازد و به طور مشخص زندگی و گفته های یکی از معتادان حاشیه نشین را بازگو می کند. محمد رو به دوربین حکایت خودش و بسیاری از اطرافیانش را می گوید. فیلمساز در جاهایی با نقد عملکرد دستگاه های دولتی در برخورد با معضل اعتیاد از زبان محمد، تحلیل های خود را با بسته بندی متفاوتی از کلیشه های مرسوم ارائه می دهد. فیلم روی گذشته آدم ها در شکل گیری وضعیت کنونی شان تاکید می ورزد و بخشی از سرنوشت آدمی را نشات گرفته از حوادثی که در پیشینه زندگی رخ داده می داند. گفتار متن پالوده فیلم هم در شکل گیری فرم فیلم تاثیر ویژه ای می یابد.

به قلم «مازیار فکری ارشاد»

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

نگاهی به تاریخ یمن در مستند «مردان یمنی» پرس تی‌وی
25 اردیبهشت 1401

نگاهی به تاریخ یمن در مستند «مردان یمنی» پرس تی‌وی

به گزارش سایت خانه مستند، مستند «مردان یمنی» به کارگردانی محمد بنکدار تاریخ و ریشه‌های یمن و تاثیر آن در روابط امروزی این کشور با کشورهای همسایه و منطقه را مورد واکاوی قرار...

اعلام اسامی نامزدهای نهایی دو بخش جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»
25 اردیبهشت 1401

اعلام اسامی نامزدهای نهایی دو بخش جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»

به گزارش سایت خانه مستند، با نزدیک شدن به زمان برگزاری نخستین جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»، اسامی ده نامزد‌ نهایی بخش گزارشی و روایی جشنواره اعلام...

زندگی 6 مادر شهید سوژه «رخ مادر» شد/ رونمایی از پوستر مجموعه مستند
25 اردیبهشت 1401

زندگی 6 مادر شهید سوژه «رخ مادر» شد/ رونمایی از پوستر مجموعه مستند

پوستر مجموعه مستند «رخ مادر» به تهیه‌کنندگی امیرحسین اکاتی که به زندگی مادران شهدا می‌پردازد، رونمایی...

همکاری سازمان سینمایی و بنیاد شهید برای برای ساخت آثار سینمایی و مستند
18 اردیبهشت 1401

همکاری سازمان سینمایی و بنیاد شهید برای برای ساخت آثار سینمایی و مستند

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از روابط عمومی سازمان سینمایی، محمد خزاعی رییس سازمان سینمایی در نشست مشترکی با امیرحسین قاضی زاده هاشمی رییس بنیاد شهید و...

مستند «روزهای بی‌خبری» در راه ایتالیا/ روایت بازمانده‌ای 84 ساله
18 اردیبهشت 1401

مستند «روزهای بی‌خبری» در راه ایتالیا/ روایت بازمانده‌ای 84 ساله

مستند روزهای بی‌خبری به کارگردانی ابوالفضل تاجیک و تهیه کنندگی مهدی مطهر در بخش رسمی و رقابتی جشنواره چفالو 2022 ایتالیا پذیرفته شده...

هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند معرفی شدند
18 اردیبهشت 1401

هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند معرفی شدند

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند، در اولین نشست هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند رئیس، نائب رئیس، دبیر، خزانه دار و سخنگوی انجمن معرفی...

اکران آنلاین «قوس الکتریکی» به مناسبت هفته معلم / روایتی از سیستم غلط آموزشی
12 اردیبهشت 1401

اکران آنلاین «قوس الکتریکی» به مناسبت هفته معلم / روایتی از سیستم غلط آموزشی

مستند «قوس الکتریکی» تولید شده در خانه مستند، به مناسبت هفته معلم به صورت رایگان اکران آنلاین خود را آغاز...

در قالب اکران آنلاین؛ «موج شکن» از دهم اردیبهشت اکران می‌شود/ روایتی متفاوت از خلیج فارس
07 اردیبهشت 1401

در قالب اکران آنلاین؛ «موج شکن» از دهم اردیبهشت اکران می‌شود/ روایتی متفاوت از خلیج فارس

مستند موج شکن از تولیدات خانه مستند به مناسبت روز ملی خلیج فارس از دهم اردیبهشت ماه، اکران آنلاین خود را آغاز...

اکران رایگان «شهر زنده» در هفته جهانی زمین پاک
06 اردیبهشت 1401

اکران رایگان «شهر زنده» در هفته جهانی زمین پاک

به گزارش سایت خانه مستند، شهردار منطقه ۱۹ از اکران رایگان فیلم مستند «شهر زنده» در این منطقه به مناسبت پاسداشت هفته جهانی زمین پاک و تدارک برنامه های متنوع محیط زیستی خبر...