خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان

صفحه اصلی > اخبار
تهرانِ باشخصیتِ ما در مستند «پایتخت»/گفتگو با علی نیکبخت، کارگردان مستند
13 اسفند 1396

تهرانِ باشخصیتِ ما در مستند «پایتخت»/گفتگو با علی نیکبخت، کارگردان مستند

زمانی كه صحبت از تهران می‌شود، عده‌ای از شلوغی آن می‌نالند، گروهی از آلودگی هوا، بعضی از گرانی، ترافیك و سر و صدا. در پایتخت می‌شود كسانی را پیدا كرد كه آرزو می‌كنند به شهر آبا و اجدادی‌شان برگردند اما تهران نمی‌گذارد. برای همین سال‌هاست طرحی در ذهن مدیران و مسئولان می‌گذرد كه پایتختی را از تهران بگیرند و به شهر دیگری بدهند؛ ایده‌ای كه هنوز عملی نشده اما دوربین مستندسازان «خانه مستندسازان انقلاب اسلامی» این مسئله را پیگیری كرده و در یك مستند 14 قسمتی به نام«پایتخت» علاوه بر مشكلات پایتخت، راه‌های برون رفت از مشكلات را نیز ارائه داده است. علی نیكبخت، مستندساز و كارگردان «پایتخت» در گفت‌وگو با «جوان» توضیحات بیشتری درباره این مستند داده است.

بیشتر مستندهای ساخته شده درباره تهران، نوعی نوستالژی و بازگشت به تهران قدیم و زیبایی‌های فراموش‌شده تهران را محور قرار داده‌اند، اما در مستند شما تهرانی را می‌بینیم بدون این آرایش‌ها، چطور شد تهران را از زاویه متفاوتی دیدید؟

خانه مستندسازان انقلاب اسلامی، رویه‌ای را در پیش گرفته كه در آن شأنیت و وزانتی را برای كارهایش قائل شده و در پرداختن به موضوعات تلاش می‌كند لایه‌های زیرین آن را جدی‌تر نگاه كند.

آنچه در مستند «پایتخت» شاهد آن هستیم، نگاه جدی به مشكلات شهر تهران است؛ نگاهی كه حاصل 30 ماه تحقیق و پژوهش است، البته تلاش كرده ایم در كنار بیان مشكلات، راهكار‌های آن را هم بیان كنیم. بدون بیان راهكار، گفتن از معضلات شبیه نق زدن می‌شود و پیش از آن هم شاهد این نوع مستند‌های نق‌نقو بوده‌ایم.

مستند ابتدا قرار بود صرفاً به انتقال پایتخت از تهران بپردازد و گویا بعداً طرح آن عوض شد و مباحث گسترده‌تری را مدنظر قرار دادید! آیا بیننده با دیدن این مستند فكر می‌كند پایتخت از تهران باید برود؟

امیدوارم امروز مسئولان به این بلوغ فكری رسیده باشند كه دیگر شعارهای كاریكاتوری درباره انتقال پایتخت را به زبان نیاورند. تهران و مشكلاتش آنقدر بزرگ هستند كه هر بار ایده تغییر پایتخت به میان آمده، هیچ كدام از دولت‌ها توانایی انجام آن را در خود ندیده‌اند و آن را رها كرده‌اند.

چه شد كه حرف گرفتن پایتختی از تهران به میان آمد؟

در دو قسمت اول مستند ما نگاهی به تاریخچه طرح انتقال پایتخت از تهران داریم، یعنی از سال 68 كه دولت آقای رفسنجانی بر سر كار بود و رئیس‌جمهور وقت از مرحوم كازرونی، وزیر وقت مسكن می‌خواهد طرح انتقال پایتخت را آماده كند. وزارت مسكن نیز از شركت مشاوره «شارستان» استفاده می‌كند و نتیجه این می‌شود كه در شرایط اقتصادی آن سال‌ها كه تازه جنگ تحمیلی تمام شده بود، كشور استعداد و آمادگی چنین حركت بزرگ عمرانی را ندارد.

بعد از آن هم مجلس شورای اسلامی، قانون ساماندهی شهر تهران را به تصویب می‌رساند. ما در مستند پایتخت، مصاحبه‌های مختلفی داریم از مسئولان دهه 60 گرفته تا نمایندگانی كه طرح ساماندهی شهر تهران را تهیه كرده‌اند و نظر آنها را درباره مشكلات تهران جویا شده‌ایم.

تهران با وجود همه حرف و حدیث‌ها پایتخت ماند و مشكلاتش هر روز بیشتر شد، در مستند «پایتخت» به ریشه‌یابی مشكلات هم پرداخته‌اید؟

در این مستند بخشی داریم كه از قصبه بودن تهران تا شهر شدنش و ایجاد كالبد شهری در آن را بیان كرده و برای اولین بار منصوره اتحادیه، تاریخ‌پژوه و نوه فرمانفرمائیان درباره گذشته تهران سخن می‌گوید.

ما چگونگی ایجاد بافت شهری و معضلاتی را كه این بافت برای تهران به وجود آورده بررسی كرده‌ایم.

من برای تهران، شخصیت قائلم و معتقدم تا زمانی كه به تهران و نیازهایش احترام گذاشته نشود، این تهران است كه برای مردم و مسئولان تصمیم‌گیری می‌كند.

مشكلات تهرانِ با شخصیتِ ما از چه زمانی آغاز شده؟

مشكلات تهران نه در سال‌های اخیر بلكه ریشه در سال‌های بسیار دور‌تر دارد. بخش اعظم مشكلاتی كه امروز در پایتخت داریم ریشه در دوران پهلوی اول دارد.
زمانی كه سر و كله نفت پیدا شده، پول فروش نفت به كشورمان آمده اما ما برنامه‌ای برای استفاده از آن نداشتیم و شروع كردیم به خیابان‌كشی و توسعه اتومبیل‌محور پایتخت. خیابان‌هایی كه باعث شد تهران امروز به مردابی تبدیل شود در دوره پهلوی اول ایجاد شده‌اند. این توسعه با كالبد تهران مغایرت داشته و همین موضوع باعث مشكلات امروز ما می‌شود.

مستند پایتخت قرار است چه تأثیری روی بیننده بگذارد؟

به نظرم این مستند، تأثیر مستقیمی بر بالا بردن سطح توقعات مردم از مسئولان دارد و فكر می‌كنم یكی از دلایلی كه باعث شده فعلاً مستند پخش نشود، همین موضوع است.

مستند آماده شده و در اختیار تلویزیون است، چه زمانی برای پخش آن در نظر گرفته‌اند؟

ما زمان دیده شدن مستند را از دست داده ایم، به ما گفته‌اند كه اواخر فروردین یا اوایل اردیبهشت سال 97 پخش می‌شود. این زمان دقیقاً پیش از جام جهانی است و همه چیز تحت تأثیر اخبار تیم ملی فوتبال است. در آن زمان قطعاً مستند پخش بشود، دیده نمی‌شود!

تلویزیون چقدر می‌تواند محلی برای دیده شدن مستند‌های مسئله‌محوری مانند «پایتخت» باشد؟

به نظرم تلویزیون بهترین رسانه برای نمایش مستند است و از آن بهتر فعلاً وجود ندارد، اما مسئله شلختگی‌ای است كه امروز در ارائه مستند در تلویزیون وجود دارد و همین باعث می‌شود از اثربخشی مستند كاسته شود. عدم نظم مدیریتی در تلویزیون به فیلم‌های مستند ضرر می‌زند و فیلم‌های خوبی كه تولید می‌شود اغلب قربانی نتایج این مدیریت غلط می‌شوند.

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

ثبت نظرات :

خبرهای مشابه

چرا این گروه چریکی را کسی نمی شناسد؟ / «دستمال سرخ‌ ها» یا طرفداران پرسپولیس!
04 مهر 1400

چرا این گروه چریکی را کسی نمی شناسد؟ / «دستمال سرخ‌ ها» یا طرفداران پرسپولیس!

محسن تیموری، گردآورنده خاطرات گروه «دستمال سرخ‌ها» می‌گوید زمانی که از کسی می‌پرسیم «دستمال سرخ‌ها» را می‌شناسید می‌گویند همان طرفداران پرسپولیس هستند!؟

«ننه مخمل» آماده نمایش شد/ قصه مادرانگی زنی از جنس کوهستان در راه سینماحقیقت
03 مهر 1400

«ننه مخمل» آماده نمایش شد/ قصه مادرانگی زنی از جنس کوهستان در راه سینماحقیقت

مستند داستانی « ننه مخمل» به کارگردانی امیرحسین خلیل‌زاده با اتمام مراحل فنی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینماحقیقت شد.

استقبال هزار نفری از «دستمال سرخ‌ها» در کهف‌الشهدا/ صدای مظلومیتی که بعد از 40 سال شنیده شد
28 شهریور 1400

استقبال هزار نفری از «دستمال سرخ‌ها» در کهف‌الشهدا/ صدای مظلومیتی که بعد از 40 سال شنیده شد

مراسم رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» به کارگردانی حنظله تاج‌الدینی شامگاه روز شنبه 27 شهریورماه با استقبال جمعیتی بالغ بر هزار نفر در کهف‌الشهدای تهران برگزار شد.

«فالکن» به وی‌او‌دی رسید/ داستان عملیاتی که باعث عقب‌نشینی آمریکا از عراق شد
27 شهریور 1400

«فالکن» به وی‌او‌دی رسید/ داستان عملیاتی که باعث عقب‌نشینی آمریکا از عراق شد

مستند «فالکن» به کارگردانی سید محمدمهدی پوریزدان‌پرست با موضوع سرگذشت پادگانی به نام فالکن در جنوب بغداد که پس از عملیات نیروهای مردمی عراق باعث عقب‌نشینی ارتش آمریکا از این کشور شد، به پخش تلویزیونی رسید.

«پرواز بی بازگشت» در مسیر سینماحقیقت پانزدهم/ عامل قتل عام پرندگان میانکاله چه بود؟
27 شهریور 1400

«پرواز بی بازگشت» در مسیر سینماحقیقت پانزدهم/ عامل قتل عام پرندگان میانکاله چه بود؟

مستند زیست محیطی و کاوشگر «پرواز بی بازگشت» به کارگردانی مسعود دهنوی با محوریت کشف راز فاجعه زیست محیطی مرگ پرندگان تالاب میانکاله، با اتمام مراحل فنی آماده نمایش شد.

رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» با روایتگری حاج حسین یکتا در آستانه هفته دفاع مقدس
24 شهریور 1400

رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» با روایتگری حاج حسین یکتا در آستانه هفته دفاع مقدس

مراسم رونمایی مستند سینمایی «دستمال سرخ‌ها» در آستانه چهل و یکمین سالگرد دفاع مقدس شامگاه روز شنبه 27 شهریور با روایت‌گری حاج حسین یکتا در کهف‌الشهدا برگزار خواهد شد.

در پزشکی قانونی چه می گذرد؟ آشنایی با پزشکی قانونی به بهانه اکران مستند سینمایی کاشف
22 شهریور 1400

در پزشکی قانونی چه می گذرد؟ آشنایی با پزشکی قانونی به بهانه اکران مستند سینمایی کاشف

سازمان پزشکی قانونی یکی از زیرمجموعه های قوه قضائیه است که به منظور کارشناسی در امور پزشکی و تحقیق در وقوع جرم ها و بررسی بسیاری از دعاوی کیفری مثل قتل، تجاوز به عنف و تجاوز جنسی فعالیت می کند.

پزشکی قانونی از زاویه‌ای که تاکنون ندیده‌اید/ نگاهی به مستند «کاشف»
21 شهریور 1400

پزشکی قانونی از زاویه‌ای که تاکنون ندیده‌اید/ نگاهی به مستند «کاشف»

این روزها مستند داستانی «کاشف» در سایت خانه مستند اکران آنلاین شده است و برای اولین بار دوربین کنجکاو سینمای مستند به درون ساختار ناشناخته پزشکی قانونی رفته و تصویری متفاوت از آنچه در ذهن مردم وجود دارد را به تصویر کشیده است.

اینجا فقط برای تشریح جنازه‌ها نیست!/ در پزشکی قانونی چه می‌گذرد؟
20 شهریور 1400

اینجا فقط برای تشریح جنازه‌ها نیست!/ در پزشکی قانونی چه می‌گذرد؟

حسین فریدون جاه کارگردان مستند سینمایی «کاشف» که به معرفی سازمان پزشکی قانونی پرداخته است، به ارایه توضیحاتی درباره این مستند پرداخت.

درآمدزایی اولویت ما نیست/ چرا «خانه مستند» سراغ اکران آنلاین آثارش رفت؟
20 شهریور 1400

درآمدزایی اولویت ما نیست/ چرا «خانه مستند» سراغ اکران آنلاین آثارش رفت؟

چندی پیش خبری مبنی بر آغاز به کار اکران آنلاین سایت خانه مستند منتشر شد که مستند سینمایی «کاشف» به کارگردانی حسین فریدون‌جاه و تهیه‌کنندگی مهدی مطهر نخستین مستند حاضر در این اکران بود. پیش از این خانه مستند تولیدات خود را از طریق پلتفرم‌های دیگر به اکران آنلاین درمی‌آورد. درباره این اتفاق با مهدی مطهر مدیر خانه مستند گفتگویی داشتیم.

مستند قصه‌گوی محبوب کودکان آماده نمایش شد/ نگاهی شاعرانه به زندگی مهدی آذریزدی در «آن مرد دیگر در را باز نکرد»
19 شهریور 1400

مستند قصه‌گوی محبوب کودکان آماده نمایش شد/ نگاهی شاعرانه به زندگی مهدی آذریزدی در «آن مرد دیگر در را باز نکرد»

مستند «آن مرد دیگر در را باز نکرد» به نویسندگی و کارگردانی سید هادی موسوی با نگاهی شاعرانه به زندگی مهدی آذریزدی، قصه‌گوی محبوب کودکان در آستانه پانزدهمین جشنواره سینماحقیقت آماده نمایش شد.

ساکنان سلمان فارسی به تماشای «من یک زنم» نشستند
13 شهریور 1400

ساکنان سلمان فارسی به تماشای «من یک زنم» نشستند

در ادامه اکران‌های استانی مستندهای «یکی از ما2» ساخته خانه مستند و سازمان هنری رسانه ای اوج ، مستند «من یک زن هستم» در روستای سلمان فارسی گنبد کاووس رونمایی شد.