صفحه اصلی > اخبار
ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است.

محوریت فیلم بر مسأله مفقودین جنگ تحمیلی هشت ساله است، نوزادانی که در حین روزهای پر هرج و مرج جنگ به دنیا آمده اند و به دلایل گوناگون گم شده اند و ردی از آن ها در دسترس نیست. یکی از این نوزادان فرزند قادر مولان پور از قربانیان حمله شیمیایی صدام به منطقه سردشت است. مردی که دو تا از فرزندان خود را در این بمباران از دست می دهد و زن باردارش در وضعیت زایمان زودهنگام قرار می گیرد. طی اتفاقاتی به تبریز می رسند و کودک به دنیا می آید و سپس گم می شود. این فیلم روایت یافتن این دختر است. دختری به نام ژیان.

مسئولیت این کار با خانم چیمن است. خانم چیمن خود از جانبازان شیمیایی فاجعه انسانی سردشت است که از جانبازی 70 درصدی رنج می برد و خود مادر دو کودک است. خانم چیمن با آقای مولان پور در کشور هلند آشنا می شوند، طی دادخواهی ای که برای محکوم کردن این فاجعه به دادگاه لاهه برده بودند. دادگاهی که تنها یک بار تشکیل شد و در نهایت با محکومیت شرکت های سازنده سلاح پایان یافت. غربت و تنهایی آن ها در تصاویر آرشیوی فیلم به خوبی پیداست. فراموش شدگان جنگ که صدایی ندارند، نفسی ندارند برای احقاق حق خویش و در نهایت نیز حقی احقاق نمی شود.

ساعت چهار بعدازظهر هفتم تیر سال 1366، تاریخ در منطقه سردشت تغییر کرد. آسمان با پرواز 6 فروند هواپیمای عراقی سیاه شد و 4 نقطه از شهر سردشت و همچنین روستاهای اطراف آن در معرض بمباران شیمیایی عراق قرار گرفتند. به قول خانم چیمن، سرزمین من تبدیل به آزمایشگاه مواد شیمیایی شد.

آنچه از پی این بمباران آمد فاجعه بود. مرگ شمار زیادی انسان بیگناه، جراحت های شدید، قطع عضوهای به شدت دردناک، ترکش هایی که هنوز آغشته به سم شیمیایی در درون بدن این عزیزان است، بیماری های روحی و اعصاب، مسأله ناباروری بخشی از زنان، به دنیا آوردن کودکان ناقص و فلج و شیوع گسترده بیماری های تنفسی و انواع سرطان و بدترین نوع آن، سرطان خون. روایت کودکان زیر یک سالی که شیمیایی شده اند و تصاویر از دردی که ما فقط می بینیم و آن ها با گوشت و پوست و استخوان خود، آن را لمس می کنند.

این مردم با مسائل پزشکی گوناگونی مواجه هستند. در برخی از خانواده ها تعداد جانبازان بیش از نیمی از جمعیت خانواده است. درمان، یک امر هزینه بر است. در مورد جانبازان شیمیایی، روند درمان تا آخر عمر است، موضوع امروز و فردا نیست. هزینه های پزشکی سرسام آور است و خیلی از این عزیزان توان پرداخت این هزینه ها را ندارند حتی با فروختن تمام زندگی و دارو ندار خویش. این افراد زیر پوشش هیچ سازمان حمایتی نیستند و هیچ سازمان حمایتی و درمانی برای آن ها وجود ندارد. گویی آن ها هیچ صدایی ندارند، و ماییم که از یاد برده ایم و جهانی که از یاد برده است.

خانم چیمن با پیگیری های متعدد و مداوم در نهایت به جست وجو و پرسش تک به تک از بیمارستان ها و زایشگاه های شهر تبریز می رسد. جایی که بیمارستان به بیمارستان و آرشیو به آرشیو می گردد و چیزی نمی یابد. سیستمی وجود ندارد. بی نظمی حاکم است و عدم پاسخگویی. در نهایت در یکی از زایشگاه ها ردی از ژیان پیدا می شود. اما در نهایت می فهمیم که ژیان گم شده باقی می ماند. روایت ها مختلف است. برخی می گویند کودک از بیمارستان دزدیده شده، برخی می گویند به دلیل فقر مالی خانواده فروخته شده است.

مهم نیست که روایت درست کدام است. فیلم زندگی در آرشیو به ما نشان می دهد که مشکل اینجاست که ما حقیقت را نمی دانیم. حقیقت سرنوشت این کودکان گم شده را. ابزار این دانستن را نداریم. ما تنها فراموش کرده ایم.

جایی از فیلم، خانم چیمن فاجعه سردشت را با بمباران اتمی هیروشیما در جنگ جهانی دوم مقایسه می کند. هیروشیما و ناگازاکی دیگر بار ساخته شدند اما سردشت رها و فراموش شد، و بخش مهمی از این امر به این دلیل بود که مسأله سردشت بازتاب بین المللی پیدا نکرد،پس فراموش شد.

آنچه در ساعت چهار بعد از ظهر هفتم تیر سال 1366 در شهر سردشت و اطرافش اتفاق افتاد هنوز تمام نشده است. زخمی است بر پیکر این سرزمین. به یاد بیاوریم!

به قلم مریم بهزادپور، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند
05 بهمن 1400

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند

مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی گفت: فیلم‌های مستند و کوتاه در چهلمین جشنواره فیلم فجر اکران خواهند داشت اما زمان بندی دقیق نمایش آنها روز چهارشنبه اعلام...

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان
05 بهمن 1400

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان

مستند «پرواز بی بازگشت» به کارگردانی مسعود دهنوی و تهیه کنندگی احمد شفیعی، از تولیدات خانه مستند، جایزه سومین مستند جشنواره آنلاین فیلم کوتاه پاکن را دریافت کرد....

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد
03 بهمن 1400

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد

مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی زنجان گفت: «گروه مستندساز شبکه فرانس ۲۴ با همکاری معاونت صنایع‌دستی زنجان، مستندی از فن چاقوسازی سنتی در بازار تاریخی زنجان می‌سازد.» به...

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار
30 دی 1400

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار

مستند «جمعه می‌بینمت» که به چگونگی ارتباط نامتعارف میان ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار پرداخته به زودی در جشنواره برلین رونمایی...

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه
29 دی 1400

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه

فیلم مستند « به کدامین گناه » به نویسندگی و کارگردانی «مریم ابراهیم وند» به بخش مستند پنجمین دوره «جشنواره بین المللی فیلم زنان» ترکیه راه...

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»
28 دی 1400

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»

مستند «سایه های سبز»، روایت زنان تلاشگر و کارآفرین گیلانی به کارگردانی «محسن جعفری راد» و تهیه کنندگی «عطا پناهی» در رشت اکران...

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»
21 دی 1400

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»

مستند سینمایی «۷۲ ساعت» توانست به آمار بیش از نیم میلیون مخاطب در پلتفرم‌های اینترنتی...