ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

صفحه اصلی > اخبار

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است.

محوریت فیلم بر مسأله مفقودین جنگ تحمیلی هشت ساله است، نوزادانی که در حین روزهای پر هرج و مرج جنگ به دنیا آمده اند و به دلایل گوناگون گم شده اند و ردی از آن ها در دسترس نیست. یکی از این نوزادان فرزند قادر مولان پور از قربانیان حمله شیمیایی صدام به منطقه سردشت است. مردی که دو تا از فرزندان خود را در این بمباران از دست می دهد و زن باردارش در وضعیت زایمان زودهنگام قرار می گیرد. طی اتفاقاتی به تبریز می رسند و کودک به دنیا می آید و سپس گم می شود. این فیلم روایت یافتن این دختر است. دختری به نام ژیان.

مسئولیت این کار با خانم چیمن است. خانم چیمن خود از جانبازان شیمیایی فاجعه انسانی سردشت است که از جانبازی 70 درصدی رنج می برد و خود مادر دو کودک است. خانم چیمن با آقای مولان پور در کشور هلند آشنا می شوند، طی دادخواهی ای که برای محکوم کردن این فاجعه به دادگاه لاهه برده بودند. دادگاهی که تنها یک بار تشکیل شد و در نهایت با محکومیت شرکت های سازنده سلاح پایان یافت. غربت و تنهایی آن ها در تصاویر آرشیوی فیلم به خوبی پیداست. فراموش شدگان جنگ که صدایی ندارند، نفسی ندارند برای احقاق حق خویش و در نهایت نیز حقی احقاق نمی شود.

ساعت چهار بعدازظهر هفتم تیر سال 1366، تاریخ در منطقه سردشت تغییر کرد. آسمان با پرواز 6 فروند هواپیمای عراقی سیاه شد و 4 نقطه از شهر سردشت و همچنین روستاهای اطراف آن در معرض بمباران شیمیایی عراق قرار گرفتند. به قول خانم چیمن، سرزمین من تبدیل به آزمایشگاه مواد شیمیایی شد.

آنچه از پی این بمباران آمد فاجعه بود. مرگ شمار زیادی انسان بیگناه، جراحت های شدید، قطع عضوهای به شدت دردناک، ترکش هایی که هنوز آغشته به سم شیمیایی در درون بدن این عزیزان است، بیماری های روحی و اعصاب، مسأله ناباروری بخشی از زنان، به دنیا آوردن کودکان ناقص و فلج و شیوع گسترده بیماری های تنفسی و انواع سرطان و بدترین نوع آن، سرطان خون. روایت کودکان زیر یک سالی که شیمیایی شده اند و تصاویر از دردی که ما فقط می بینیم و آن ها با گوشت و پوست و استخوان خود، آن را لمس می کنند.

این مردم با مسائل پزشکی گوناگونی مواجه هستند. در برخی از خانواده ها تعداد جانبازان بیش از نیمی از جمعیت خانواده است. درمان، یک امر هزینه بر است. در مورد جانبازان شیمیایی، روند درمان تا آخر عمر است، موضوع امروز و فردا نیست. هزینه های پزشکی سرسام آور است و خیلی از این عزیزان توان پرداخت این هزینه ها را ندارند حتی با فروختن تمام زندگی و دارو ندار خویش. این افراد زیر پوشش هیچ سازمان حمایتی نیستند و هیچ سازمان حمایتی و درمانی برای آن ها وجود ندارد. گویی آن ها هیچ صدایی ندارند، و ماییم که از یاد برده ایم و جهانی که از یاد برده است.

خانم چیمن با پیگیری های متعدد و مداوم در نهایت به جست وجو و پرسش تک به تک از بیمارستان ها و زایشگاه های شهر تبریز می رسد. جایی که بیمارستان به بیمارستان و آرشیو به آرشیو می گردد و چیزی نمی یابد. سیستمی وجود ندارد. بی نظمی حاکم است و عدم پاسخگویی. در نهایت در یکی از زایشگاه ها ردی از ژیان پیدا می شود. اما در نهایت می فهمیم که ژیان گم شده باقی می ماند. روایت ها مختلف است. برخی می گویند کودک از بیمارستان دزدیده شده، برخی می گویند به دلیل فقر مالی خانواده فروخته شده است.

مهم نیست که روایت درست کدام است. فیلم زندگی در آرشیو به ما نشان می دهد که مشکل اینجاست که ما حقیقت را نمی دانیم. حقیقت سرنوشت این کودکان گم شده را. ابزار این دانستن را نداریم. ما تنها فراموش کرده ایم.

جایی از فیلم، خانم چیمن فاجعه سردشت را با بمباران اتمی هیروشیما در جنگ جهانی دوم مقایسه می کند. هیروشیما و ناگازاکی دیگر بار ساخته شدند اما سردشت رها و فراموش شد، و بخش مهمی از این امر به این دلیل بود که مسأله سردشت بازتاب بین المللی پیدا نکرد،پس فراموش شد.

آنچه در ساعت چهار بعد از ظهر هفتم تیر سال 1366 در شهر سردشت و اطرافش اتفاق افتاد هنوز تمام نشده است. زخمی است بر پیکر این سرزمین. به یاد بیاوریم!

به قلم مریم بهزادپور، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

تصویر تلاش های مدافعان سلامت در مجموعه مستند «وارث»
22 مرداد 1401

تصویر تلاش های مدافعان سلامت در مجموعه مستند «وارث»

فصل جدید مجموعه مستند «وارث» در ادامه فصل اول آن که محرم سال گذشته از شبکه دو سیما روانه آنتن شد از امروز شنبه ۲۲ مرداد در جدول پخش...

نگاهی به تحولات شغلی در مستند «آینده کار»
22 مرداد 1401

نگاهی به تحولات شغلی در مستند «آینده کار»

مجموعه مستند «آینده کار» برای نخستین بار از شنبه تا دوشنبه، ۲۲ تا ۲۴ مرداد ساعت ۲۲، از شبکه چهار سیما پخش می شود. ­به گزارش سایت خانه مستند...

مستند «هندِ دوستان» ارتباطِ معنوی مردم هند با امام حسین(ع)
19 مرداد 1401

مستند «هندِ دوستان» ارتباطِ معنوی مردم هند با امام حسین(ع)

مجموعه مستند هندِ دوستان در سه قسمت به ارتباط معنوی بین شیعیان، اهل سنت، هندوها و مردم و دولت هند با امام حسین(ع) و نفوذ فرهنگ عاشورا در عمق...

اکران آنلاین میزان مخاطبان مستند را افزایش داد
19 مرداد 1401

اکران آنلاین میزان مخاطبان مستند را افزایش داد

در این دوران که به نوعی بیماری کرونا کمتر شده است باید مثل گذشته فیلم بسازیم و فیلم‌هایمان را به جشنواره سینما حقیقت برسانیم. به گزارش سایت خانه مستند...

پخش مجموعه مستند «ایرانگرد» در شهریور ماه
18 مرداد 1401

پخش مجموعه مستند «ایرانگرد» در شهریور ماه

مجموعه مستند تلویزیونی «ایرانگرد» در ۲۶ قسمت‌ شهریور ماه امسال از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. به گزارش سایت خانه مستند، به نقل از روابط عمومی صداوسیما، فصل...

شهید حججی از نگاه اهالی هنر در مستند «جان»
18 مرداد 1401

شهید حججی از نگاه اهالی هنر در مستند «جان»

مستند «جان» با محوریت نحوه تبادل پیکر مطهر شهید حججی و بازتاب شهادت یک جوانمرد در میان اهالی هنر امروز ساعت ۱۸:۰۰ از شبکه دو پخش خواهد شد. مستند...

مستند «صد سال تنهایی» در شبکه مستند
18 مرداد 1401

مستند «صد سال تنهایی» در شبکه مستند

مستند «صد سال تنهایی» به تهیه کنندگی محمدعلی فارسی و کارگردانی مهدی فارسی، پرتره‌ای از عبدالله والی «پدر اردوهای جهادی» سه ‌شنبه ۱۸ مرداد ساعت ۲۱ از شبکه مستند...

راه یابی مستند «روزهای بی خبری» به جشنواره برزیل به عنوان تنها نماینده سینمای ایران
12 مرداد 1401

راه یابی مستند «روزهای بی خبری» به جشنواره برزیل به عنوان تنها نماینده سینمای ایران

مستند «روزهای بی خبری»، به کارگردانی ابوالفضل تاجیک و تهیه کنندگی مهدی مطهر، به جشنواره برزیلی Cinema Urbana راه یافت. مستند روزهای بی خبری، روایتگر سرگذشت علی محمد، پیرمرد...

نقد و بررسی مستندهای جشنواره عمار در «راه نما»
10 مرداد 1401

نقد و بررسی مستندهای جشنواره عمار در «راه نما»

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از عمارفیلم، اولین شماره نشریه «راه‌نما» که به نقد و بررسی مستند‌های حضوریافته در دوازدهمین دوره جشنواره مردمی فیلم عمار پرداخته است،...