صفحه اصلی > اخبار
به رگبار بستن آسان آدم ها! / یادداشتی بر مستند «خانه های رها شده»
28 آذر 1400

به رگبار بستن آسان آدم ها! / یادداشتی بر مستند «خانه های رها شده»

«خانه‌های رها شده» مستندی 78 دقیقه‌ای اثر محمدرضا عباسیان با موضوع ویرانی است. مستند، خانه‌های ویران و رهاشده سوریه را که ناشی از جنگ در این کشورند به تصویر می‌کشد.

مستند بدون دیالوگ از نماهای ویرانه‌هایی شروع می‌کند که زمانی خانه بوده‌اند. مخاطب، منتظر روایت راوی یا گفتگویی است که این همه ویرانی را توضیح دهد اما مستند سراسر بدون کلام است. بعد از چند دقیقه که می‌فهمیم کلامی در کار نیست، توی ویرانه‌ها چشم می‌دوانیم مگر اثری از زندگی پیدا کنیم اما هر چه می‌بینیم تنها به یک چیز فکر می‌کنیم: این حجم از ویرانی، محصول انسانی است که می‌تواند بسازد. سکوت، در برابر این ویرانی در این مستند، راه حل بجایی بوده است. بعد از چند دقیقه به این فکر می‌کنیم که همه‌اش همین است و این همه بی‌رحمی با هیچ حرفی درست نمی‌شود.

راه‌پله‌های آویزان، ستون‌های از کمر شکسته و سقف‌های خمیده، میراث امروز شهرهای سوریه است. در ابتدا هر چقدر بگردیم در ویرانه‌ها اثری از زندگی نمی‌یابیم. اما از همان ابتدا دیش‌های ماهواره خبر از کسانی می‌دهند که در تصاویر به چشم نمی‌آیند اما جایی همین نزدیکی‌اند و اخبار را دنبال می‌کنند.

کم‌کم گذر ماشین‌ها را می‌بینیم و بعد زنان و مردانی که در دل ویرانه‌ها، سعی کرده‌اند زندگی را برگردانند. لبخند تلخ پیرمرد جنگ‌زده با سکوت فیلم هماهنگ است. تلخ‌تر از همه، کودکان‌اند که سن خیلی‌هاشان به اندازه جنگ است؛ کودکانی که ناامنی، ویرانی و جنگ همیشه جزئی از جهانشان بوده و فاجعه برایشان عادی شده است. کودکانی که در دل ویرانه‌ها بازی می‌کنند و یاد می‌گیرند.

مستند، جوانه زدن درختان و گل‌ها را در دل ویرانه‌ها به تصویر می‌کشد اما آدم با خود می‌اندیشد، تغییر فصول و رفتن مرگ و آمدن زندگی، نسبتی فعالانه با چنین جهان بی‌رحمی ندارد و نمی‌تواند امیدبخش باشد. جوانه زدن گل‌ها کار خدا است. کار انسان در این بین چه بوده؟ امید به انسانیت با نمود عینی درایت و شفقت انسانی ممکن می‌شود که جای هر دو در این ویرانه‌ها خالی است.
هیچ جوانه‌ای نمی‌تواند سوراخ‌های ریز و درشت، تن اتاق‌های بدون دیوار را تلطیف کند. این اتاق‌ها آدم را به این فکر می‌اندازد که رگبار خانه‌های مسکونی در جنگ هیچ قبحی نداشته، به این فکر می‌اندازد که قبح کشتار مردم بی‌دفاع چطور فرومی‌ریزد؟

از بی‌رحمانه‌ترین کارها، یکی، طبقه‌بندی آدم‌ها در مجموعه ها است. وقتی آدم‌ها را طبقه‌بندی می‌کنیم، تمام ویژگی‌های منحصربه‌فرد و تفاوت‌هایشان را به نفع مجموعه مشابهی از رفتار و کردار از میان برمی‌داریم. با طبقه‌بندی آدم‌ها دیگر نیازی به شناختن تک تک‌شان باقی نمی‌ماند. کافی است، طبقه را بشناسیم و درباره همه‌شان حکم صادر کنیم بدون آنکه یکی‌شان را از نزدیک دیده باشیم و یا سعی کرده باشیم جهان را از دریچه چشم او هم تجربه کنیم. با طبقه‌بندی، دیگر هر آدمی یک دنیا امید و آرزو نیست، عددی است که بود و نبودش طبقه‌بندی‌های ذهنی ما را با مشکل مواجه نمی‌کند. این حجم از ویرانی، بی‌مناسبت با طبقه‌بندی آدم‌ها در گروه و دسته و مذهب و گرایش سیاسی نیست. با دیدن مستند می‌توان پرسید به رگبار بستن کسانی که با چند ویژگی ذهنی دسته‌بندی‌شان کردیم اما در واقع نمی‌شناسیم چقدر آسان می‌شود!

به قلم مریم امیری، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند
05 بهمن 1400

فیلم‌های مستند و کوتاه در جشنواره فجر اکران می‌شوند

مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی گفت: فیلم‌های مستند و کوتاه در چهلمین جشنواره فیلم فجر اکران خواهند داشت اما زمان بندی دقیق نمایش آنها روز چهارشنبه اعلام...

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان
05 بهمن 1400

مستند «پرواز بی بازگشت» برنده جایزه جشنواره پاکن/ اعلام اسامی برگزیدگان

مستند «پرواز بی بازگشت» به کارگردانی مسعود دهنوی و تهیه کنندگی احمد شفیعی، از تولیدات خانه مستند، جایزه سومین مستند جشنواره آنلاین فیلم کوتاه پاکن را دریافت کرد....

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد
03 بهمن 1400

شبکه فرانس 24 مستند چاقوی زنجان را می سازد

مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی زنجان گفت: «گروه مستندساز شبکه فرانس ۲۴ با همکاری معاونت صنایع‌دستی زنجان، مستندی از فن چاقوسازی سنتی در بازار تاریخی زنجان می‌سازد.» به...

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار
30 دی 1400

مستندی درباره ارتباط نامتعارف ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار

مستند «جمعه می‌بینمت» که به چگونگی ارتباط نامتعارف میان ابراهیم گلستان و ژان لوک گدار پرداخته به زودی در جشنواره برلین رونمایی...

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه
29 دی 1400

راهیابی مستند «به کدامین گناه» به جشنواره زنان ترکیه

فیلم مستند « به کدامین گناه » به نویسندگی و کارگردانی «مریم ابراهیم وند» به بخش مستند پنجمین دوره «جشنواره بین المللی فیلم زنان» ترکیه راه...

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»
28 دی 1400

تلاش های یک بانوی سرسخت گیلانی در مستند «سایه های سبز»

مستند «سایه های سبز»، روایت زنان تلاشگر و کارآفرین گیلانی به کارگردانی «محسن جعفری راد» و تهیه کنندگی «عطا پناهی» در رشت اکران...

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است....