به رگبار بستن آسان آدم ها! / یادداشتی بر مستند «خانه های رها شده»

صفحه اصلی > اخبار

به رگبار بستن آسان آدم ها! / یادداشتی بر مستند «خانه های رها شده»

به رگبار بستن آسان آدم ها! / یادداشتی بر مستند «خانه های رها شده»
28 آذر 1400

«خانه‌های رها شده» مستندی 78 دقیقه‌ای اثر محمدرضا عباسیان با موضوع ویرانی است. مستند، خانه‌های ویران و رهاشده سوریه را که ناشی از جنگ در این کشورند به تصویر می‌کشد.

مستند بدون دیالوگ از نماهای ویرانه‌هایی شروع می‌کند که زمانی خانه بوده‌اند. مخاطب، منتظر روایت راوی یا گفتگویی است که این همه ویرانی را توضیح دهد اما مستند سراسر بدون کلام است. بعد از چند دقیقه که می‌فهمیم کلامی در کار نیست، توی ویرانه‌ها چشم می‌دوانیم مگر اثری از زندگی پیدا کنیم اما هر چه می‌بینیم تنها به یک چیز فکر می‌کنیم: این حجم از ویرانی، محصول انسانی است که می‌تواند بسازد. سکوت، در برابر این ویرانی در این مستند، راه حل بجایی بوده است. بعد از چند دقیقه به این فکر می‌کنیم که همه‌اش همین است و این همه بی‌رحمی با هیچ حرفی درست نمی‌شود.

راه‌پله‌های آویزان، ستون‌های از کمر شکسته و سقف‌های خمیده، میراث امروز شهرهای سوریه است. در ابتدا هر چقدر بگردیم در ویرانه‌ها اثری از زندگی نمی‌یابیم. اما از همان ابتدا دیش‌های ماهواره خبر از کسانی می‌دهند که در تصاویر به چشم نمی‌آیند اما جایی همین نزدیکی‌اند و اخبار را دنبال می‌کنند.

کم‌کم گذر ماشین‌ها را می‌بینیم و بعد زنان و مردانی که در دل ویرانه‌ها، سعی کرده‌اند زندگی را برگردانند. لبخند تلخ پیرمرد جنگ‌زده با سکوت فیلم هماهنگ است. تلخ‌تر از همه، کودکان‌اند که سن خیلی‌هاشان به اندازه جنگ است؛ کودکانی که ناامنی، ویرانی و جنگ همیشه جزئی از جهانشان بوده و فاجعه برایشان عادی شده است. کودکانی که در دل ویرانه‌ها بازی می‌کنند و یاد می‌گیرند.

مستند، جوانه زدن درختان و گل‌ها را در دل ویرانه‌ها به تصویر می‌کشد اما آدم با خود می‌اندیشد، تغییر فصول و رفتن مرگ و آمدن زندگی، نسبتی فعالانه با چنین جهان بی‌رحمی ندارد و نمی‌تواند امیدبخش باشد. جوانه زدن گل‌ها کار خدا است. کار انسان در این بین چه بوده؟ امید به انسانیت با نمود عینی درایت و شفقت انسانی ممکن می‌شود که جای هر دو در این ویرانه‌ها خالی است.
هیچ جوانه‌ای نمی‌تواند سوراخ‌های ریز و درشت، تن اتاق‌های بدون دیوار را تلطیف کند. این اتاق‌ها آدم را به این فکر می‌اندازد که رگبار خانه‌های مسکونی در جنگ هیچ قبحی نداشته، به این فکر می‌اندازد که قبح کشتار مردم بی‌دفاع چطور فرومی‌ریزد؟

از بی‌رحمانه‌ترین کارها، یکی، طبقه‌بندی آدم‌ها در مجموعه ها است. وقتی آدم‌ها را طبقه‌بندی می‌کنیم، تمام ویژگی‌های منحصربه‌فرد و تفاوت‌هایشان را به نفع مجموعه مشابهی از رفتار و کردار از میان برمی‌داریم. با طبقه‌بندی آدم‌ها دیگر نیازی به شناختن تک تک‌شان باقی نمی‌ماند. کافی است، طبقه را بشناسیم و درباره همه‌شان حکم صادر کنیم بدون آنکه یکی‌شان را از نزدیک دیده باشیم و یا سعی کرده باشیم جهان را از دریچه چشم او هم تجربه کنیم. با طبقه‌بندی، دیگر هر آدمی یک دنیا امید و آرزو نیست، عددی است که بود و نبودش طبقه‌بندی‌های ذهنی ما را با مشکل مواجه نمی‌کند. این حجم از ویرانی، بی‌مناسبت با طبقه‌بندی آدم‌ها در گروه و دسته و مذهب و گرایش سیاسی نیست. با دیدن مستند می‌توان پرسید به رگبار بستن کسانی که با چند ویژگی ذهنی دسته‌بندی‌شان کردیم اما در واقع نمی‌شناسیم چقدر آسان می‌شود!

به قلم مریم امیری، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

پوستر شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت، رونمایی شد
13 آذر 1401

پوستر شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت، رونمایی شد

پوستر شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران سینما حقیقت توسط محمد حمیدی مقدم دبیر جشنواره و مهدی دوایی طراح پوستر و مدیر هنری این دوره رونمایی شد. به گزارش...

از شکستن جمجمه دروازه بان تا فوتبالیستی که با دیالیز کلیه، به زمین آمد!
12 آذر 1401

از شکستن جمجمه دروازه بان تا فوتبالیستی که با دیالیز کلیه، به زمین آمد!

مهدی صادقی کارگردان مستند بازگشت‌های بزرگ، ضمن اشاره به روایت پیروزی هیجان‌انگیز تیم ملی ایران در مقابل آمریکا در سال ۹۸،‌ از حسرت تکرار نشدن این اتفاق در جام‌جهانی...

آغاز توزیع کارت رسانه‌ها برای حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت
12 آذر 1401

آغاز توزیع کارت رسانه‌ها برای حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت

نمایندگان رسانه‌ها می‌توانند از فردا یکشنبه 13 آذرماه، کارت حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت را دریافت کنند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد خبری...

کدام شبکه های صدا و سیما، میزبان سینما حقیقت هستند؟
12 آذر 1401

کدام شبکه های صدا و سیما، میزبان سینما حقیقت هستند؟

دو ویژه برنامه در شبکه افق و شبکه چهار سیما هر روز و همزمان با برگزاری شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت، برنامه ویژه‌ای برای این رویداد دارند. به گزارش سایت خانه...

پردیس سینمایی ملت، به رنگ حقیقت در می آید
12 آذر 1401

پردیس سینمایی ملت، به رنگ حقیقت در می آید

پردیس سینمایی ملت که میزبان برگزاری شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت است، این روزها آماده پذیرایی از مخاطبان این رویداد می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد...

برگزاری هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت
12 آذر 1401

برگزاری هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت

هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت به صورت آنلاین و حضوری برگزار می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد خبری شانزدهمین جشنواره...

مستند ایرانی «روزهای بی خبری» به سه جشنواره بین المللی راه یافت
09 آذر 1401

مستند ایرانی «روزهای بی خبری» به سه جشنواره بین المللی راه یافت

مستند کوتاه روزهای بی‌خبری به سه جشنواره بین‌المللی فیلم در مکزیک، بولیوی و هند راه یافت. به گزارش روابط عمومی خانه مستند، مستند کوتاه «روزهای بی‌خبری» در ادامه موفقیت‌های...

هیات داوران ۱۵ نفره جشنواره فیلم رشد، معرفی شدند
08 آذر 1401

هیات داوران ۱۵ نفره جشنواره فیلم رشد، معرفی شدند

اعضای هیات داوران پنجاه و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های علمی آموزشی و تربیتی رشد معرفی شدند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری صبا، اعضای...

در حوزه مستند، خیلی اوقات حقیقت، سانسور می شود
06 آذر 1401

در حوزه مستند، خیلی اوقات حقیقت، سانسور می شود

سیدمصطفی موسوی تبار می‌گوید: هر اثر مستند به فراخور ژانر و موضوعی که دارد حقیقت را به شیوه خاصی روایت می‌کند و جشنواره سینماحقیقت، بستری برای تعامل با دیگر...