پژوهشی جامعه شناسانه درباره آموزش و پرورش/ یادداشتی بر مستند «دبستان پارسی»

صفحه اصلی > اخبار

پژوهشی جامعه شناسانه درباره آموزش و پرورش/ یادداشتی بر مستند «دبستان پارسی»

پژوهشی جامعه شناسانه درباره آموزش و پرورش/ یادداشتی بر مستند «دبستان پارسی»
25 آذر 1400

مستند «دبستان پارسی» مستندی تاریخی اجتماعی است که محور اصلی روایتش تأسیس اولین دبستان نوین یزد معروف به دبستان پارسی می باشد. دبستان پارسی در زمان حکومت قاجار و به همت پارسیان هند تأسیس گردید. در این روایت تاریخی با خوانش خاطرات یکی از موسسین این مدرسه مواجه هستیم.

یکی از ویژگی های مهم و اساسی پدیده های اجتماعی، چند وجهی بودن آن هاست. محقق در مصاف و مطالعه یک امر اجتماعی با ابعاد مختلفی مواجه می گردد که توجه به این چند وجهی بودن مسائل و دوری گزیدن از جستن یک علت برای تحلیل موضوعات اجتماعی، از ضروریات مهم کارهای تحقیقی است. امری که در مستند فوق بدان توجه گردیده و چند بعدی بودن و نگاه جامع و چند وجهی به امر آموزش و نهادسازی در آن رعایت گردیده است.

مستند دبستان پارسی از لحاظ موضوع مورد بررسی نیز از اهمیت برخوردار است. این مستند با برگزیدن امر آموزش و روایت تاریخی روند تأسیس یک سازمان، نمونه ی خوبی از مطالعه ی موردی یک پدیده ی اجتماعی است. آموزش و پرورش، کارکرد انتقال فرهنگ و جامعه پذیری نسل جدید را برعهده دارد. انتقال ارزش ها و تربیت اخلاقی افراد جامعه برعهده ی این نهاد است. اگر نهاد آموزش و پرورش در امر انتقال فرهنگ و جامعه پذیری افراد جامعه، نقش خود را به درستی و کامل ایفا نکند این امر به دیگر نهادهای جامعه نیز لطمه وارد می کند. مطالعه ی نهاد آموزش و پرورش چه از لحاظ مطالعه ی جامعه شناسانه و چه تحقیق تاریخی در مورد روند شکل گیری سازمان های آن، مهم است. آموزش و پرورش نهادی است که علاوه بر انتقال فرهنگ و جامعه پذیری، وظیفه کنترل اجتماعی، تربیت نیروی ماهر و متخصص برای ایفای نقش های اجتماعی را بر عهده دارد و همچنین ابزاری برای تحرک اجتماعی افراد در طبقات مختلف اجتماع و تسهیل کننده ی تغییر قشربندی اجتماعی افراد است.

در مستند دبستان پارسی علاوه بر مطالعه ی تاریخی، ما با پژوهشی جامعه شناسانه مواجه هستیم؛ پژوهشی که با انتخاب نهاد آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، ضرورت و اهمیت خود را نشان می دهد. جامعه شناس، امر آموزش و پرورش، نحوه ی تشکل و سازمان پذیری، و کارکردهای عمومی آموزش را در زندگی اجتماعی مطالعه و بررسی می کند.از این منظر مستند دبستان پارسی، مستندی پژوهش محور و دارای رویکرد نظری به یک پدیده ی اجتماعی یعنی آموزش و پرورش می باشد. در طی روایت، به امر آموزش به عنوان امری اجتماعی نگریسته می شود. روایت و نحوه ی تأسیس دبستان به خوبی نقش عوامل اجتماعی را به عنوان موانع ساختاری نشان می دهد. موانع ساختاری ای که از استبداد حکومت، موانع فرهنگی و دینی، فقر اقتصادی و فقر فرهنگی و شرایط سیاسی ناشی از دخالت کشورهای خارجی هر کدام در این میان موثرند.

اگر از دیدگاه جامعه شناسی دورکیم که رویکردی کارکردگرایانه به امر آموزش داشت به مستند دبستان پارسی بنگریم متوجه می شویم که نظام آموزشی و یا نهاد آموزش و پرورش، بخشی لاینفک از کل یک نظام اجتماعی است. امری که به خوبی در این مستند نشان داده می شود.

علاوه بر موارد ذکر شده، مستند دبستان پارسی منبعی تاریخی برای مطالعه ی ریشه های استبداد و استبدادزدگی و پیامدهای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آن در دوره ی حکومت قاجاریه است. دوره ای که به دلیل همزمان بودن با جنبش مشروطه که بزرگ ترین جنبش آزادی خواهی آن دوره از تاریخ است نیز اهمیت دارد. مستند با روایت تأسیس دبستان، به طور ضمنی درکی چند جانبه از فضای تجددستیز و علل آن بدست می دهد.

در جوامع امروزی، امر آموزش از لحاظ مفهومی و کارکردی، دستخوش تغییر شده است. نیازهای جامعه و شیوه های زندگی افراد، تغییر کرده است و درنتیجه به امر آموزش باید از نو و مطابق با نیازهای روز و تغییرات جامعه نگریسته شود. مطالعات تاریخی و پژوهش محور از این گونه، ما را در رسیدن به این مطلوب یاری خواهند کرد.

به قلم مریم بهزادپور، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

به یاد مهدی آذریزدی برگزار می‌شود؛ ملاقات با «آن مرد دیگر در را باز نکرد» در خانه هنرمندان ایران
12 تیر 1401

به یاد مهدی آذریزدی برگزار می‌شود؛ ملاقات با «آن مرد دیگر در را باز نکرد» در خانه هنرمندان ایران

به گزارش روابط عمومی خانه هنرمندان ایران، مستند «آن مرد دیگر در را باز نکرد» روز سه‌شنبه ۱۴ تیرماه ساعت ۱۸ در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان ایران، اکران خواهد...

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی
11 تیر 1401

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی

مستند «مراد» برنده تندیس برنز پنجاه و پنجمین دوره جشنواره بین المللی «ورد فست» هیوستون آمریکا...

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود
11 تیر 1401

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود

مجموعه مستند ۶ قسمتی «سرزمین آب‌ها» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی مرتضی نصرالهی تولید جدید شبکه مستند سیماست که از شنبه ۱۱ تیر هر هفته پخش...

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند
08 تیر 1401

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری فارس از تبریز، اسامی فیلم‌های راه‌ یافته به بخش مسابقه ی پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز توسط دبیرخانه این جشنواره...

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»
08 تیر 1401

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»

همزمان با سالروز شهادت آیت‌الله سیدمحمد حسینی بهشتی، نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت» در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از گروه...

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید
08 تیر 1401

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید

دور تازه نمایش مستندهای مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، (اکران حقیقت) از سه شنبه ۱۴ تیرماه شروع می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از...

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله
31 خرداد 1401

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از تسنیم، مستند سینمایی «ماریان» به کارگردانی حامد کلجه‌ای و تهیه‌کنندگی احمد شفیعی، نسخه سینمایی از مجموعه مستند میراث هزار ساله است...

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی
31 خرداد 1401

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از روابط عمومی جشنواره، هیات داوران بخش مستند کوتاه و بلند سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های ورزشی ایران معرفی شدند و بر...

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ
31 خرداد 1401

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ

امیرحسین نوروزی کارگردان و تهیه‌کننده مستند خاطرات موتورسیکلت که از سه‌شنبه 31 خردادماه و هم‌زمان با سالروز شهادت دکتر مصطفی چمران به‌صورت آنلاین و رایگان در سایت خانه مستند...