تماشای زندگی با عینک مهاجران افغان/ یادداشتی بر مستند «خلیفه قاسم»

صفحه اصلی > اخبار

تماشای زندگی با عینک مهاجران افغان/ یادداشتی بر مستند «خلیفه قاسم»

تماشای زندگی با عینک مهاجران افغان/ یادداشتی بر مستند «خلیفه قاسم»
24 آذر 1400

مستند «خلیفه قاسم» تلاش می‌کند در مدت حدود ۳۰ دقیقه، روایتگر زندگی قاسم، مهاجر افغان باشد. داستان مستند، حول محور تلاش‌های او برای به ثبت رساندن و حمایت شدن دستگاه تراشکاری اش که ۱۵ سال پیش اختراع کرده، پیش می رود. در خلال روایت اصلی، مخاطب شاهد پستی بلندی های زندگی یک تبعه افغانستانی است که به مشکلات مهاجرت و هویت پذیرفته نشده اش گره می خورد.

او پس از مشاهده سختی های برشکاری به روش هوا برش به فکر ساخت دستگاهی به صرفه تر که آسیب کمتری به تراشکاران بزند می‌افتد. پس از یک سال آزمون و خطا با هزینه ی شخصی، دستگاهی می سازد که نتیجه ی رضایت بخشی دارد. اما نیازمند حمایت بیشتر برای معرفی و اشتغال زایی است. برنامه ی تلویزیونی میدان شاید بتواند بستری برای رشد و توسعه باشد اما هنگام ثبت نام در سایت برنامه با مشکلی روبه رو می‌شود که سالیان سال بر سر راهش بوده است، نداشتن کد ملی. در واقع مشکل عدم حمایت از ایده های نو با معضلات مهاجر بودن، سدی بزرگ بر سر راه او ایجاد کرده است. در این میان او و خانواده‌اش نگرانی دیگری نیز دارند؛ طالبان در افغانستان پیش روی می‌کند و آنها از حال اقوام خود بی خبر هستند.

قاسم بی سواد است اما با انگیزه و پشتکار توانسته است برای همکارانش گشایشی ایجاد کند و در حرفه اش قدمی رو به جلو بردارد. تماشای فکر، ایده و تلاش های او این سوال را ایجاد می‌کند، چرا باید کسی که حدود ۳۰ سال در ایران زندگی کرده است به علت تبعه خارجی بودنش نتواند دستگاهی را که به صنعت کمک خواهد کرد رونق بدهد؟

دیده شدن این مشکلات از نگاه یک مهاجر، حس همدلی مخاطب را برمی‌انگیزد و می‌تواند بیننده را تشویق کند که با آنها احساس نزدیکی بیشتری بکند و در صحنه‌هایی کاملاً بتواند دغدغه های مشترک مانند مشکلات معیشت، عدم توجه به نخبه ها، رونق کم صنعت، جنگ در منطقه و … را حس کند و مهاجران افغانستانی را افرادی فراتر از شهروند درجه دو ببیند.

از طرفی مطرح شدن معضلات، فقط از نگاه شخصیت اصلی، کاملا احساس قربانی بودن او را منتقل می کند و تلاش هایش را کافی جلوه می‌دهد. باید توجه داشت که مسائل و مشکلات مهاجران در کشورهای میزبان کاملاً دو سویه است. مستند به آن سوی مشکلات ‌که دولت و مردم ایران هستند نمی پردازد. ناراحتی های قاسم را روایت می‌کند اما از مشکلات به وجود آمده به علت حضور مهاجران در ایران به ویژه مهاجران بدون کد اتباع و علت این گره ها چشم پوشی می‌کند. به همین خاطر هر چه روایت جلوتر می‌رود بعد از ایجاد حس همدلی، سوال چه می‌توان کرد و راه چاره چیست در ذهن مخاطب پررنگ‌تر می‌شود.

بزرگ ترین قدم سازنده ی مستند، تشویق مخاطب به ديدنِ زندگی با عینک شهروندان افغانستانی است. علی رغم اشتراکات تاریخی، فرهنگی، زبانی و جغرافیایی با آنها و همزیستی چندین ساله در کنارشان همیشه شکافی بزرگ میان مردم ایران و مهاجران افغانستانی وجود داشته است. ساخته شدن آثاری مانند «خلیفه قاسم» شاید بتواند اندکی از این شکاف کم بکند.

به قلم زهرا شفیع فر، کارشناس تاریخ تمدن اسلامی و علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

به یاد مهدی آذریزدی برگزار می‌شود؛ ملاقات با «آن مرد دیگر در را باز نکرد» در خانه هنرمندان ایران
12 تیر 1401

به یاد مهدی آذریزدی برگزار می‌شود؛ ملاقات با «آن مرد دیگر در را باز نکرد» در خانه هنرمندان ایران

به گزارش روابط عمومی خانه هنرمندان ایران، مستند «آن مرد دیگر در را باز نکرد» روز سه‌شنبه ۱۴ تیرماه ساعت ۱۸ در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان ایران، اکران خواهد...

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی
11 تیر 1401

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی

مستند «مراد» برنده تندیس برنز پنجاه و پنجمین دوره جشنواره بین المللی «ورد فست» هیوستون آمریکا...

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود
11 تیر 1401

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود

مجموعه مستند ۶ قسمتی «سرزمین آب‌ها» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی مرتضی نصرالهی تولید جدید شبکه مستند سیماست که از شنبه ۱۱ تیر هر هفته پخش...

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند
08 تیر 1401

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری فارس از تبریز، اسامی فیلم‌های راه‌ یافته به بخش مسابقه ی پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز توسط دبیرخانه این جشنواره...

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»
08 تیر 1401

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»

همزمان با سالروز شهادت آیت‌الله سیدمحمد حسینی بهشتی، نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت» در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از گروه...

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید
08 تیر 1401

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید

دور تازه نمایش مستندهای مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، (اکران حقیقت) از سه شنبه ۱۴ تیرماه شروع می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از...

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله
31 خرداد 1401

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از تسنیم، مستند سینمایی «ماریان» به کارگردانی حامد کلجه‌ای و تهیه‌کنندگی احمد شفیعی، نسخه سینمایی از مجموعه مستند میراث هزار ساله است...

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی
31 خرداد 1401

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از روابط عمومی جشنواره، هیات داوران بخش مستند کوتاه و بلند سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های ورزشی ایران معرفی شدند و بر...

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ
31 خرداد 1401

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ

امیرحسین نوروزی کارگردان و تهیه‌کننده مستند خاطرات موتورسیکلت که از سه‌شنبه 31 خردادماه و هم‌زمان با سالروز شهادت دکتر مصطفی چمران به‌صورت آنلاین و رایگان در سایت خانه مستند...