یک پژوهش تاریخی ضعیف / یادداشتی بر مستند «ایران، سه پاره»

صفحه اصلی > اخبار

یک پژوهش تاریخی ضعیف / یادداشتی بر مستند «ایران، سه پاره»

یک پژوهش تاریخی ضعیف / یادداشتی بر مستند «ایران، سه پاره»
24 آذر 1400

مستند «ایران، سه پاره» مستندی تاریخی است که با تمرکز بر شخصیت ملک التجار اصفهانی و بهره گیری از اسناد تجارتخانه ی او سعی بر این دارد تا با بهره گیری از اسناد تاریخی آن دوره، تأثیر سیاست های غلط اقتصادی و چگونگی استثمار ایران توسط کشورهای خارجی را تبیین کند.

این مستند، روایتگر برهه ای از تاریخ معاصر است که کشور درگیر قحطی بزرگ سال های بین 1296 تا 1298 است. قحطی بزرگی که تلفات جانی فراوانی را در ایران سبب شد و گستردگی آن در حدی بود که کل کشور را درگیر خود ساخت.

روایت از بنای انگورستان ملک آغاز می شود. تجارتخانه و منزل ملک التجار اصفهانی از تاجران معروف حکومت قاجار و تجار مهم اصفهان که هم در تجارت و هم در سیاست تاثیرگذار بوده است. اسناد مورد استفاده، مکاتبات و اسناد و برات های تجارتخانه ی شخصی ملک التجار است.

یکی از انتقاداتی که به این مستند وارد است صرف زمان بی مورد برای نشان دادن انبوهی از اسناد و مدارک است. بخشی از زمان مستند، صرف نمایش نحوه ی نگهداری و طبقه بندی و ضدعفونی کردن مدارک و اسناد شده است که هیچ ربط موضوعی و پژوهشی به موضوع مورد بررسی ندارد.

محقق مستند، تخصص و دانش کافی برای خوانش متون و مکاتبات را نیز ندارد و حتی زمانی صرف تصحیح اشتباهات در زمان تدوین کار نشده است.

موضوع مورد بررسی مستند نیز موضوع جدیدی نیست. در طی سال ها جامعه شناسان و تاریخ نگاران ایران بارها به مسأله مورد بحث پرداخته اند: ریشه های اقتصاد تک محصولی و اقتصاد دلالی که از پیامدهای ناگزیر اقتصادهای تک محصولی می باشد. پرداختن به موضوع تعرفه های گمرکی بالا برای تجار داخلی که توان رقابت با تجار خارجی را از آنان سلب می کرد نیز از موضوعاتی است که نظریه پردازان این حوزه مطالعاتی بارها بدان پرداخته اند. مسأله فقدان امنیت، ضعف حکومت مرکزی، استثمار و دخالت دول خارجی، عدم ثبات سیاسی و عدم وجود زیرساخت های ارتباطی و شبکه حمل و نقل از مواردی است که بارها توسط نظریه پردازان بدان اشاره شده است.

نظریه پردازان این حوزه به خوبی نشان داده اند که ورود رقبای تجاری خارجی از نیمه دوم قرن نوزدهم چگونه موقعیت تجار داخلی را دستخوش تغییر قرار داد و آن ها را نسبت به آسیب پذیر بودن شرایطشان به عنوان یک طبقه اجتماعی جدید که خواهان تجدد بودند آگاه کرد. مشکلات ساختاری و موانع خارجی منجر به دلسردی تجار از جنبش مشروطه و حمایت آن ها از برنامه توسعه آمرانه ی رضاخان گردید.

در مجموع مستند «ایران، سه پاره»، فارغ از موضوع مورد بررسی و داعیه ای که دارد تنها تاکیدی بر این مطلب است که مطالعات تاریخی دارای اهمیت و ضرورت هستند.با این حال مطالعات تاریخی فاقد رویکرد نظری، یاری دهنده ی ما در امر پژوهش نخواهند بود و می بایست روش شناسی تحقیق کیفی در بدو امر، مورد توجه و مطالعه دقیق این گروه از محققان قرار گیرد، چرا که بدون روش تحقیق مناسب، نتیجه، امری بی فایده و فاقد معنا خواهد بود.

به قلم مریم بهزادپور، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

از شکستن جمجمه دروازه بان تا فوتبالیستی که با دیالیز کلیه، به زمین آمد!
12 آذر 1401

از شکستن جمجمه دروازه بان تا فوتبالیستی که با دیالیز کلیه، به زمین آمد!

مهدی صادقی کارگردان مستند بازگشت‌های بزرگ، ضمن اشاره به روایت پیروزی هیجان‌انگیز تیم ملی ایران در مقابل آمریکا در سال ۹۸،‌ از حسرت تکرار نشدن این اتفاق در جام‌جهانی...

آغاز توزیع کارت رسانه‌ها برای حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت
12 آذر 1401

آغاز توزیع کارت رسانه‌ها برای حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت

نمایندگان رسانه‌ها می‌توانند از فردا یکشنبه 13 آذرماه، کارت حضور در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت را دریافت کنند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد خبری...

کدام شبکه های صدا و سیما، میزبان سینما حقیقت هستند؟
12 آذر 1401

کدام شبکه های صدا و سیما، میزبان سینما حقیقت هستند؟

دو ویژه برنامه در شبکه افق و شبکه چهار سیما هر روز و همزمان با برگزاری شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت، برنامه ویژه‌ای برای این رویداد دارند. به گزارش سایت خانه...

پردیس سینمایی ملت، به رنگ حقیقت در می آید
12 آذر 1401

پردیس سینمایی ملت، به رنگ حقیقت در می آید

پردیس سینمایی ملت که میزبان برگزاری شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت است، این روزها آماده پذیرایی از مخاطبان این رویداد می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد...

برگزاری هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت
12 آذر 1401

برگزاری هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره سینما حقیقت

هفت مسترکلاس انتقال تجربه در شانزدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت به صورت آنلاین و حضوری برگزار می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ستاد خبری شانزدهمین جشنواره...

مستند ایرانی «روزهای بی خبری» به سه جشنواره بین المللی راه یافت
09 آذر 1401

مستند ایرانی «روزهای بی خبری» به سه جشنواره بین المللی راه یافت

مستند کوتاه روزهای بی‌خبری به سه جشنواره بین‌المللی فیلم در مکزیک، بولیوی و هند راه یافت. به گزارش روابط عمومی خانه مستند، مستند کوتاه «روزهای بی‌خبری» در ادامه موفقیت‌های...

هیات داوران ۱۵ نفره جشنواره فیلم رشد، معرفی شدند
08 آذر 1401

هیات داوران ۱۵ نفره جشنواره فیلم رشد، معرفی شدند

اعضای هیات داوران پنجاه و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های علمی آموزشی و تربیتی رشد معرفی شدند. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری صبا، اعضای...

در حوزه مستند، خیلی اوقات حقیقت، سانسور می شود
06 آذر 1401

در حوزه مستند، خیلی اوقات حقیقت، سانسور می شود

سیدمصطفی موسوی تبار می‌گوید: هر اثر مستند به فراخور ژانر و موضوعی که دارد حقیقت را به شیوه خاصی روایت می‌کند و جشنواره سینماحقیقت، بستری برای تعامل با دیگر...

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست
03 آذر 1401

ریخت و پاش های عجیب قطر در جام جهانی 2022/ فوتبال فقط یک ورزش ساده نیست

پدرام بهرامی کارگردان مجموعه مستند دریبل ضمن تشریح رویکرد این مستند در بررسی نقش فوتبال در کشورهای مختلف، به طرح برخی پرسش‌ها درباره میزبانی ۲۲۰ میلیارد دلاری قطری‌ها در...