باغی برای تسلای یک روح مصیب دیده/ یادداشتی بر مستند «برگ»

صفحه اصلی > اخبار

باغی برای تسلای یک روح مصیب دیده/ یادداشتی بر مستند «برگ»

باغی برای تسلای یک روح مصیب دیده/ یادداشتی بر مستند «برگ»
23 آذر 1400

مستند «برگ» به کارگردانی حمید جعفری، داستان ساده دارد، پیرمردی که نهال درختان را میان کوه می برد، می کارد، آب می دهد، رسیدگی می کند وبه تماشای شان می نشیند.

فیلم دو بخش دارد آن چه نشان می دهد و آن چه بیان نمی کند اما نشانه هایش را برای بیننده به جا می گذارد تا خود دهلیزهای زیرین ماجرا را تماشا کند، جهانی باغ گونه که بر سطح زیرینش هادس (خدای جهان زیرزمین و مردگان) فرمانرواست.

پیرمرد همان اول می گوید مادر، برادر و خواهرش را در مدت کوتاهی از دست داده است، همان موقع تصمیم می گیرد خودکشی کند، اما در شبی مهتابی، گویی خدا با او حرف می زند و زندگی جدیدی را شروع می کند.

آن چه مستند به عنوان زیرمتن عیان می کند، انسان مصیبت دیده ای است که جامعه به جای اندک تسلایی او را به حال خود رها کرده است، جامعه او را با همه رنج هایش نادیده می گیرد و او هم از جامعه چشم پوشی می کند و پناهش طبیعت می شود.

در این رفت و آمدها میان کوه او با آدم ها حرف می زند، شعر می خواند و از دیدگاه هایش می گوید، اما گویی مونولوگی درونی است. هیچ کدام شان به پیوندی اجتماعی، مبتنی بر قراردادها و مسولیت ها و مراقبت ها منجر نمی شود، پیرمرد گویا اصلا منتظر چنین چیزی نیست، میان کوه فریاد می کشد و کوه فریاد او را پاسخ می دهد، به نظر می رسد زمانی او به سوی جامعه همین فریاد را با خشم و استیصال کشیده است، اما جامعه ی در گریبان خود فرو رفته، پاسخی به او نداده است. او از بزرگ شدن خودش می گوید، از طاقت و تحملی که میان سالها پیدا کرده تا توانسته در انبوه مصیبت ها میان سنگ ها و درخت ها بچرخد و شعر بخواند.

درین وضعیت کدام تسلی بهتر از عرفان! برآمدن از هیچ و پیوستن به هیچ ! آنجا که کوچک زیباست، هر درختی که می کارد، گلی که می شکفد، برگی که می افتد.

درستش این است در غیاب جامعه که می بایست به عنوان امر انسجام دهنده، فرآیندساز و ساختارمند به زندگی فردی و حیات اجتماعی معنا دهد، لکه آبی که نشت می کند و سپس بخار می شود، موجب شگفتی پیرمرد است و همین شگفتی، برای او معنای زیستن را بر می سازد.

اما در زیست و شیوه ی زندگی اش نوعی رهایی است، او به تمام قیود اجتماعی پشت پا زده است، کار، خانواده، آینده و دلهره ای که در پس آینده نهفته است، رسالت خودش را به عنوان فردی از اجتماع، پاک کردن کوه از زباله ها و حفاظت درختان و گیاهان منطقه می داند و این سبکباری شخصیت اصلی به تمام فیلم سرایت کرده است.

مستند به ما بدیلی برای زیستن و آلترناتیوی برای اجتماع نمی دهد، اصلا محدوده ی فیلمش را در این حدود تعیین نکرده است. وقتی پیرمرد شبانگاه به شهر باز می گردد و میان مناسبات جامعه شهری از خیابان می گذرد و به تاریکی خانه اش می خزد و ما را پشت در و سیاهی شب نگه می دارد، شاید دارد به ما می گوید آن سبکباری، دمی است و آن چه پابرجاست، محکم و استوار، خرد کننده و برسازنده، نگهبان و رها کننده در این سیاهی نهفته است و به من عنوان ببیننده به آن سیاهی خیره می شوم و به خودم می گویم چاره ای نیست جز این که در این سیاهی، پی چاره باشیم.

به قلم بهاره بیات، کارشناس علوم اجتماعی

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

مهلت ارسال طرح به خانه مستند تا 20 تیر تمدید شد
14 تیر 1401

مهلت ارسال طرح به خانه مستند تا 20 تیر تمدید شد

مهلت ارسال طرح مستند که از ۵ خرداد تا ۱۵ تیر اعلام شده بود، ۵ روز دیگر تمدید شد. مستندسازان می توانند تا ۲۰ تیر از طریق سامانه ارسال طرح سایت خانه مستند، طرح های خود را ارسال کنند....

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی
11 تیر 1401

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی

مستند «مراد» برنده تندیس برنز پنجاه و پنجمین دوره جشنواره بین المللی «ورد فست» هیوستون آمریکا...

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود
11 تیر 1401

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود

مجموعه مستند ۶ قسمتی «سرزمین آب‌ها» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی مرتضی نصرالهی تولید جدید شبکه مستند سیماست که از شنبه ۱۱ تیر هر هفته پخش...

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند
08 تیر 1401

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری فارس از تبریز، اسامی فیلم‌های راه‌ یافته به بخش مسابقه ی پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز توسط دبیرخانه این جشنواره...

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»
08 تیر 1401

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»

همزمان با سالروز شهادت آیت‌الله سیدمحمد حسینی بهشتی، نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت» در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از گروه...

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید
08 تیر 1401

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید

دور تازه نمایش مستندهای مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، (اکران حقیقت) از سه شنبه ۱۴ تیرماه شروع می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از...

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله
31 خرداد 1401

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از تسنیم، مستند سینمایی «ماریان» به کارگردانی حامد کلجه‌ای و تهیه‌کنندگی احمد شفیعی، نسخه سینمایی از مجموعه مستند میراث هزار ساله است...

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی
31 خرداد 1401

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از روابط عمومی جشنواره، هیات داوران بخش مستند کوتاه و بلند سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های ورزشی ایران معرفی شدند و بر...

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ
31 خرداد 1401

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ

امیرحسین نوروزی کارگردان و تهیه‌کننده مستند خاطرات موتورسیکلت که از سه‌شنبه 31 خردادماه و هم‌زمان با سالروز شهادت دکتر مصطفی چمران به‌صورت آنلاین و رایگان در سایت خانه مستند...