صفحه اصلی > اخبار
تفاوت های نسلی پنج دهه معاصر ایران/ به بهانه اکران مستند «تاریخ صدور»
15 آبان 1400

تفاوت های نسلی پنج دهه معاصر ایران/ به بهانه اکران مستند «تاریخ صدور»

مستند جذاب «تاریخ صدور» به کارگردانی و تهیه کنندگی مجید عزیزی، با نگاهی به نسل های مختلف دوران معاصر ایران در آبان ماه جاری در سایت خانه مستند، اولین اکران خود را تجربه خواهد کرد. به بهانه اکران مستند تاریخ صدور، در ادامه نگاهی خواهیم داشت به تفاوت های نسلی پنج دهه معاصر ایران.

تغییر و تحول نسل ها، یکی از مباحث مهم در حوزه جامعه شناسی است. در آموزه های اسلامی نیز به این مسئله توجه زیادی شده است؛ چنان که امام علی (ع) می فرمایند: (لا تقسروا اولادکم علی اخلاقکم، فانهم مخلوقون لزمان غیر زمانکم)؛ فرزندانتان را به اخلاق (آداب ) وخوی های خودتان منحصر و مقید نسازید. چرا که آنها برای زمانی جز زمان شما آفریده شده اند.

برای پرداختن به موضوع، می بایست در ابتدا مفهوم نسل تبیین شود. نسل، واقعیتی است که به بازتشخیص تجربیات مشترک افرادی که در فضای تاریخی و فرهنگی متولد شده اند، یعنی کسانی که احساس پیوند با معاصرانشان دارند، بستگی دارد؛ چراکه از لحاظ تاریخی سرنوشت مشترکی دارند. بنابراین یک نسل، شامل افرادی است که به لحاظ تاریخی هم دوره هستند. به طور کلی تجربیات، حوادث، وقایع، نمادها و… را که گروهی از افراد نسبتاً هم سال تجربه می کنند، آنان را تبدیل به یک نسل می کند.

این افراد به دلیل داشتن خاطرات و تجربیات زندگی مشترک و مشابه، از نوعی ذهنیت و معرفت مشابه برخوردار خواهند بود. این معرفت مشابه، برخاسته از تجربیات مشترک، آرزوها، اهداف، تمایلات، نیازها، بینش ها و نگرش های مشابهی را در آن ها شکل می دهد. از این رو افراد متعلق به یک نسل در مقایسه با نسلی دیگر، دید و ارزیابی متفاوتی از واقعیت های اجتماعی خواهند داشت. این تفاوت ها در همه ی شؤون زندگی از جمله انتخاب ها، تمایلات، قضاوت ها، رفتارها و به طور کلی در یک کلام در «سبک زندگی نسل ها» بروز می یابد.

به صورت طبیعی، هیچ نسلی آینه ی تمام نمای آرمان های نسل قبل، بویژه انعکاس دهنده ی خصلت ها و منش های آنها نیست. هر نسلی شرایط و خصوصیات روانی اجتماعی خاص خود را دارد که قطعا جنبه های مثبت و منفی را در بر می گیرد.

نسل های مختلف موقعیت ها، رویدادها و وضعیت های مختلفی را تجربه می کنند و از این روست که ابژه های نسلی خویش را دارند. به ویژه رخدادهای مهم اجتماعی و اقتصادی مانند جنگ، انقلاب و… که کلیت حیات اجتماعی و فرهنگی جامعه را متأثر می سازند، تفاوت های نسلی را تشدید می کنند؛ از این رو نسل هایی که آنها را تجربه می کنند در نوع نگرش، گرایش و الگوهای تفسیری با نسل های پیش و پس خود تفاوت های جدی پیدا می کنند.

ایران نیز در دهه های معاصر رخدادهای مهمی را تجربه کرده است که تجربه زیسته ی متفاوتی را براي نسل های مختلف آن رقم زده است؛ مدرنیزاسیون، شهری شدن، انقلاب، جنگ، جهانی شدن، مصرف گرایی و… فرایندهای مهمی بودند که نسل های مختلف تجربه های متفاوتی از آنها داشتند؛ از این رو بخشی از تفاوت های نسلی را می توان بر اساس این تجربه های متفاوت توضیح داد.

مستند تاریخ صدور
پوستر مستند تاریخ صدور

به طور کلی مجموعه تفاوت هایی که میان دو نسل وجود دارد عبارت است از:

تفاوت در آرمان ها و اهداف دو نسل

تفاوت در مفاهیم دو نسل

تفاوت در الگویابی و گروه های مرجع

تفاوت در اصطلاحات روزمره ی دو نسل

تفاوت در ظاهر، پوشش و نوع سخن گفتن در میان دو نسل

تفاوت در انتظار از زندگی و به تبع آن تفاوت در سبک زندگی.

در جوامعی همچون ايران كه تغييرات ساختاری و ارزشی وسيعی را تجربه می كنند، عدم مديريت صحيح تضادهای حاصل از اين تغييرات در بخش های مختلف جامعه به طور بالقوه زمينه را برای بروز مسئله «شکاف نسلی» و در شدیدترین حالت «گسستگی بین نسل ها» و بحران هویت ناشی از این امر فراهم می سازد.

برخی صاحب نظران، تفاوت های بين نسلی را نه تنها امری بديهی بلكه شرط لازم برای پيشرفت و توسعه جامعه می دانند. اما در جوامع درحال گذار وضع به گونه ی ديگری است؛ در اين جوامع، با ايجاد تغييرات پيوسته در جنبه های گوناگون شبكه سنتی زندگی و رشد نهادهای تازه مدنی، ارزش هايی متفاوت با هنجارها و باورهای سنتی در بين نسل جديد ظهور می كند و چون اين ارزش ها در ابعاد مختلف خود، سازگاری و هماهنگی چندانی با هنجارهای مورد قبول جوامع سنتی ندارد، بنابراين حوزه ی ارزش ها به يكی از كانون های بی ثباتی و بحران تبديل می شود؛ به اين صورت كه هرگونه شكاف ارزشی – هنجاری ميان حال و گذشته بايد و نبايدهای متفاوتی را فراروی نسل های مختلف قرار داده و گسستی ژرف را ميان آنان موجب می شود. بر اساس نتايج حاصل از تحقيقات به عمل آمده پيرامون شكاف نسلی در ايران طی دو دهه 1370 و 1380 می توان گفت كه هر چه به سال های آخر دهه 1380 نزديك تر شده ايم، گسست های ارزشی- فرهنگی بین نسل جوان و بزرگسال افزایش یافته است. «شکاف نسلی» از آن رو نگران کننده است که با بحران هویت، پیوندی وثیق و عمیق یافته است.

آنچه در سالیان اخیر در کشور دیده می شود این است که گرايش نوجوانان و جوانان به ارزش هاي مدرن و احساس بحران هويت ناشی از جداافتادگی آن ها از نسل های پيشين به مرور افزايش يافته است و در صورت عدم مديريت صحيح فرايندهای فرهنگ پذيری نوجوانان و بازتوليد فرهنگی جوانان از سوی دولت و رسانه ها، تعارضات نسلی و در نهايت گسست نسلی، آينده مسير توسعه جامعه را به مخاطره خواهد انداخت.

مستند «تاریخ صدور» به کارگردانی و تهیه کنندگی مجید عزیزی، از تولیدات خانه مستند، نگاهی به تفاوت های بین نسلی متولدین دهه های ۴۰ تا ۹۰ شمسی دارد. افرادی که با عنوان هایی شبیه دهه شصتی ها، دهه هفتادی ها یا دهه هشتادی ها در ایران معروف شده اند و هر یک با توجه به زمانه ای که در آن به دنیا آمده اند، ارزش ها و رفتارهای متفاوتی از سایرین دارند. «تاریخ صدور» به رفتارشناسی نسلی می پردازد و در جستجوی علل تفاوت های بین نسلی در جامعه ایران است. این مستند را به زودی می توانید در سایت خانه مستند خریداری و به صورت آنلاین، تماشا کنید.

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

نگاهی به تاریخ یمن در مستند «مردان یمنی» پرس تی‌وی
25 اردیبهشت 1401

نگاهی به تاریخ یمن در مستند «مردان یمنی» پرس تی‌وی

به گزارش سایت خانه مستند، مستند «مردان یمنی» به کارگردانی محمد بنکدار تاریخ و ریشه‌های یمن و تاثیر آن در روابط امروزی این کشور با کشورهای همسایه و منطقه را مورد واکاوی قرار...

اعلام اسامی نامزدهای نهایی دو بخش جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»
25 اردیبهشت 1401

اعلام اسامی نامزدهای نهایی دو بخش جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»

به گزارش سایت خانه مستند، با نزدیک شدن به زمان برگزاری نخستین جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»، اسامی ده نامزد‌ نهایی بخش گزارشی و روایی جشنواره اعلام...

زندگی 6 مادر شهید سوژه «رخ مادر» شد/ رونمایی از پوستر مجموعه مستند
25 اردیبهشت 1401

زندگی 6 مادر شهید سوژه «رخ مادر» شد/ رونمایی از پوستر مجموعه مستند

پوستر مجموعه مستند «رخ مادر» به تهیه‌کنندگی امیرحسین اکاتی که به زندگی مادران شهدا می‌پردازد، رونمایی...

همکاری سازمان سینمایی و بنیاد شهید برای برای ساخت آثار سینمایی و مستند
18 اردیبهشت 1401

همکاری سازمان سینمایی و بنیاد شهید برای برای ساخت آثار سینمایی و مستند

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از روابط عمومی سازمان سینمایی، محمد خزاعی رییس سازمان سینمایی در نشست مشترکی با امیرحسین قاضی زاده هاشمی رییس بنیاد شهید و...

مستند «روزهای بی‌خبری» در راه ایتالیا/ روایت بازمانده‌ای 84 ساله
18 اردیبهشت 1401

مستند «روزهای بی‌خبری» در راه ایتالیا/ روایت بازمانده‌ای 84 ساله

مستند روزهای بی‌خبری به کارگردانی ابوالفضل تاجیک و تهیه کنندگی مهدی مطهر در بخش رسمی و رقابتی جشنواره چفالو 2022 ایتالیا پذیرفته شده...

هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند معرفی شدند
18 اردیبهشت 1401

هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند معرفی شدند

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند، در اولین نشست هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند رئیس، نائب رئیس، دبیر، خزانه دار و سخنگوی انجمن معرفی...

اکران آنلاین «قوس الکتریکی» به مناسبت هفته معلم / روایتی از سیستم غلط آموزشی
12 اردیبهشت 1401

اکران آنلاین «قوس الکتریکی» به مناسبت هفته معلم / روایتی از سیستم غلط آموزشی

مستند «قوس الکتریکی» تولید شده در خانه مستند، به مناسبت هفته معلم به صورت رایگان اکران آنلاین خود را آغاز...

در قالب اکران آنلاین؛ «موج شکن» از دهم اردیبهشت اکران می‌شود/ روایتی متفاوت از خلیج فارس
07 اردیبهشت 1401

در قالب اکران آنلاین؛ «موج شکن» از دهم اردیبهشت اکران می‌شود/ روایتی متفاوت از خلیج فارس

مستند موج شکن از تولیدات خانه مستند به مناسبت روز ملی خلیج فارس از دهم اردیبهشت ماه، اکران آنلاین خود را آغاز...

اکران رایگان «شهر زنده» در هفته جهانی زمین پاک
06 اردیبهشت 1401

اکران رایگان «شهر زنده» در هفته جهانی زمین پاک

به گزارش سایت خانه مستند، شهردار منطقه ۱۹ از اکران رایگان فیلم مستند «شهر زنده» در این منطقه به مناسبت پاسداشت هفته جهانی زمین پاک و تدارک برنامه های متنوع محیط زیستی خبر...