نوشتاری پیرامون «با صبر زندگی»: نمایش تضاد احساسات در چهره مقاومت مردم سوریه

صفحه اصلی > اخبار

نوشتاری پیرامون «با صبر زندگی»: نمایش تضاد احساسات در چهره مقاومت مردم سوریه

نوشتاری پیرامون «با صبر زندگی»: نمایش تضاد احساسات در چهره مقاومت مردم سوریه
09 تیر 1396

شعری کودکانه در بستر آتش و بقایای باقی مانده از یک انفجار با موسیقی پس‌زمینه خبرهای خوبی به مخاطب نمی‌دهد؛ از ابتدای مستند انگار باید منتظر جزئیات یک فاجعه باشی که با توجه به پیشینه شناختی از فاجعه فوعه و کفریا می‌تواند موضوع را پیش‌بینی کند؛ اما تعلیق از همینجا شروع می شود.

تعلیق در ژانر سینمایی یعنی هیجان، یعنی مهارت، یعنی ابزار سینمایی که مخاطب را در استرسی فیلم‌گونه نگه می‌دارد که در کل مدت تعلیق، اضطراب حادثه‌ای سینمایی را دارد اما سرانجام می‌داند که فیلم تمام شده و بعد از تیتراژ به غذاخوری کنار سینما می‌رود.

وقتی از تعلیق در ژانر مستند حرف می‌زنیم دیگر خبری از هیجان سینمایی نیست تنها درد است، واقعیتی دردآور که در تخیل، انتظار دروغ بودنش را می‌کشی و در مستند فوعه و کفریا همیشه منتظر همین دروغ می مانی ولی واقعیتی تلخ انتظارت را می‌کشد. لحظه‌هایی تصویری که نمی‌توانی باورش کنی.

پیش از پرداخت به ماهیت تأثیرگذاری در مستند، مخاطب نیاز به پیشنه تاریخی و ذهنی از وقوع دلایل یک اتفاق دارد. فوعه و کفریا دو شهرکی که دو سال بدون هیچ ارتباطی با شهرهای دیگر، مقاومت می‌کند، شهری در 35 کیلومتری جنوب غربی حلب و 10 کیلومتری شمال ادلب که کاملا در محاصره تروریست هاست. 30 هزار نفر ساکنی که طی این دوسال به 15 هزار رسیدند و طعم دریافت 85 هزار گلوله خمپاره در این دو سال را چشیده‌اند، گلوله‌هایی که 2000 شهید غیر نظامی بر جای گذاشت. با تمام این تفاسیر، تروریست ها امکان دستیابی به این دو شهرک را پیدا نکردند و به سمت حفر تونل رفتند، تونل هایی به داخل شهرک برای انجام عملیات انتحاری!

وقتی صحبت از مقاومت به میان می آید تصورات مختلفی از فضای شهری در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد، از مفهوم مقاومت و زندگی در فضای مقاومت، اما مستند «با صبر زندگی» از درون فوعه و کفریا روایت می‌کند از قحطی مطلق بدون آب، گاز و برق.

وقتی تنها وسیله گرمایشی هیزم باشد و غذای کودکان ریشه گیاهان؛ آن وقت کمی با مفهوم محاصره و مقاومت آشنا می‌شوی. اما از طرف دیگر دو شهر «مضایا» و «زبدانی» که محل زندگی تروریست هاست در محاصره نیروهای مقاومت قرار گرفته است. مذاکراتی شکل می‌گیرد و قرار می شود خانواده‌های دو شهر فوعه و کفریا با مضایا و زبدانی مبادله شوند که جزئیات این آزادسازی به طور کامل در مستند توضیح داده و ماراتن انتظار از این جای مستند آغاز می‌شود.

ساعت 8 صبح روز اول مبادله، تشریح تصویریِ حال و روز منتظران در محله «راموسه» واقع در جنوب غرب حلب. شخصیت های مستند روایت می‌شوند، منتظرانی که حتی می‌شد از پیشینه حضورشان در محل آزادسازی روایت کرد تا به لحظه وصال ختم شود، ابوعلی راننده گروه فیلمبرداری منتظر پدر و مادر است … از اینجا انتظار، ترجیع‌بند مستند می‌شود. انگار قرار نیست دوربین روی سه‌پایه برود لحظه به لحظه این انتظار قدرت روایت دارد، هر کلوزآپی که از افراد گرفته می‌شود می‌تواند روایتگر داستانی مستقل از انتظار و مقاومت باشد. نریشن هایی که این انتظار را روایت می‌کند چاشنی پردازش ادبی به موضوع انتظار را به خود می‌گیرد تا مقدمات روایت اصلی را فراهم کند.

ساعت 10 شب روز دوم، تماس های منتظران و عبور اتوبوس های تروریست ها از جلوی دوربین مقاومت فضای مستند را ملتهب‌تر می‌کند و سرانجام ساعت 11 روز سوم به ابوعلی خبر می‌رسد که انفجاری در نزدیکی اتوبوس ها اتفاق افتاده است و بر التهاب این تعلیق می‌افزاید.

اینجاست که مخاطب با خود فکر می‌کند کاش تماشاگرِ یک فیلم سینمایی بود و آن چیزی که انتظارش را می‌کشد کیلومترها با واقعیت فاصله داشت. اینجا هیچ بازیگر حرفه‌ای نمایش انتظار و اضطراب را نمی‌توانست روایت کند. مستند از تصاویر ضبط شده توسط تروریست ها استفاده می‌کند و مردمی که برای استراحت از اتوبوس ها پیاده می‌شوند را نشان می‌دهد، هر لحظه انتظار یک انفجار را داری و چهره‌های بی‌اطلاع خانواده‌ نیروهای مقاومت را می‌بینی. تقسیم خوراکی بین کودکانی که بعد از دو سال رنگ و لعاب چیپس و پفک را می‌بینند و خودروی بمب‌گذاری شده به محل تجمعشان نزدیک می‌شود.

از اینجای مستند را دیگر هر کسی نمی‌تواند ببیند، خبرنگاران هم دست از تصویرگری می‌کشند و کمک می‌کنند. سردرگمی، استیصال، تنهایی و هر صفت دیگری در این مفهوم که به ذهن می آید توصیف گر این صحنه‌هاست. کشته شدن 120 نفر که 80 نفرشان کودک هستند و زخمی شدن 400 نفر تلخکامی ناتمام این مستند است. به جای قطار اتوبوس‌ها، قطار آمبولانس‌ها از دریچه دوربین به نمایش در می آید.

ساعت 9 و نیم شب روز سوم، اتوبوس ها می‌رسند و وصال و حزن، ترادف معنایی پیدا می‌کنند. تمام تضادهای ادبی را می‌توان در این صحنه‌ها دید. اتوبوس هایی جنگ‌زده، بدون شیشه و با صندلی های خالی کودکان اما همچنان صحبت ها رنگ و بوی مقاومت می‌دهد و راویان عینی خود از محاصره می‌گویند. ابوعلی و همرزمش ابوزهرا اما هنوز منتظرند.

صحنه‌های ناراحت‌کننده از شنیدن خبر شهادت فرزندان ابوزهرا اوج این حزن بعد از انتظار است. لحظه به لحظه روایت مستند بیان تضاد صفات ادبی است نمایش احساسات متضاد در چهره مقاومت و پایداری با تمام وجود… .

منبع: خبرگزاری فارس

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

مهلت ارسال طرح به خانه مستند تا 20 تیر تمدید شد
14 تیر 1401

مهلت ارسال طرح به خانه مستند تا 20 تیر تمدید شد

مهلت ارسال طرح مستند که از ۵ خرداد تا ۱۵ تیر اعلام شده بود، ۵ روز دیگر تمدید شد. مستندسازان می توانند تا ۲۰ تیر از طریق سامانه ارسال طرح سایت خانه مستند، طرح های خود را ارسال کنند....

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی
11 تیر 1401

درخشش مستند «مراد» در جشنواره امریکایی

مستند «مراد» برنده تندیس برنز پنجاه و پنجمین دوره جشنواره بین المللی «ورد فست» هیوستون آمریکا...

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود
11 تیر 1401

سرزمین آب‌ها از شبکه مستند پخش می‌شود

مجموعه مستند ۶ قسمتی «سرزمین آب‌ها» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی مرتضی نصرالهی تولید جدید شبکه مستند سیماست که از شنبه ۱۱ تیر هر هفته پخش...

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند
08 تیر 1401

فیلم‌ های راه یافته به پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز اعلام شدند

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری فارس از تبریز، اسامی فیلم‌های راه‌ یافته به بخش مسابقه ی پانزدهمین جشنواره فیلم تبریز توسط دبیرخانه این جشنواره...

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»
08 تیر 1401

انتشار نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت»

همزمان با سالروز شهادت آیت‌الله سیدمحمد حسینی بهشتی، نسخه کامل مستند «بهشتی برای ملت» در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از گروه...

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید
08 تیر 1401

«انیمیشن ایرانی» به «اکران حقیقت» رسید

دور تازه نمایش مستندهای مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، (اکران حقیقت) از سه شنبه ۱۴ تیرماه شروع می‌شود. به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از...

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله
31 خرداد 1401

«ماریان» به عنوان بخشی از باغستان قزوین امروز از بین رفته است/ مستندی پژوهش‌محور درباره نابودی میراثی هزارساله

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از تسنیم، مستند سینمایی «ماریان» به کارگردانی حامد کلجه‌ای و تهیه‌کنندگی احمد شفیعی، نسخه سینمایی از مجموعه مستند میراث هزار ساله است...

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی
31 خرداد 1401

معرفی هیات داوران بخش مستند سیزدهمین جشنواره فیلم‌های ورزشی

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از روابط عمومی جشنواره، هیات داوران بخش مستند کوتاه و بلند سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های ورزشی ایران معرفی شدند و بر...

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ
31 خرداد 1401

«خاطرات موتورسیکلت» دور از دخالت‌های نمایشی است/ ادای احترام به رزمنده فراموش‌شده تاریخ

امیرحسین نوروزی کارگردان و تهیه‌کننده مستند خاطرات موتورسیکلت که از سه‌شنبه 31 خردادماه و هم‌زمان با سالروز شهادت دکتر مصطفی چمران به‌صورت آنلاین و رایگان در سایت خانه مستند...