خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان | تماشا و دانلود مستند

صفحه اصلی > اخبار
پاسخی به شائبه مشهور تاریخی دهه 60 در مستند «امتحان»
10 دی 1398

پاسخی به شائبه مشهور تاریخی دهه 60 در مستند «امتحان»

کارگردان «امتحان» که در دهمین جشنواره عمار حضور دارد، تأکید کرد که این مستند به صورت کامل بر پایه اسناد تاریخی و تصاویر آرشیوی از دهه ۱۳۶۰ تهیه شده است.

سجاد ریاحی کارگردان و مستندساز درباره جدیدترین اثر خود که در دهمین جشنواره فیلم عمار حضور دارد، گفت: مستند «امتحان» از این جهت حائز اهمیت است که تا پیش از این، اثر مستقلی حول اتفاقات دهه ۶۰ و ادعا‌های مطرح‌شده مبنی بر وجود اختلاف‌نظر میان آیت‌الله خامنه‌ای و امام خمینی (ره) تولید نشده بود.

وی در ابتدا به بیان موضوع کلی مستند ارسالی خود به دهمین دوره جشنواره عمار پرداخت و بیان کرد: مستند «امتحان» به دو حادثه تاریخیِ مربوط به دوران ریاست جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای در دهه ۱۳۶۰ می‌پردازد. اولین چالشی که در این دوران مطرح می‌شود، انتخاب نخست وزیر است که با مشکلات و حواشی فراوانی همراه است؛ دومین موضوعی که در مستند «امتحان» به آن پرداخته شده نماز جمعه مقام معظم رهبری در سال ۱۳۶۶ و اتفاقات حول آن است.

این مستندساز ادامه داد: در ماجرای انتخاب نخست وزیر در سال ۱۳۶۴ رسانه‌ها چنین القا می‌کردند که بین امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای اختلافاتی به وجود آمده است، این شائبه در سال ۱۳۶۶ نیز همزمان با به بیانات آیت‌الله خامنه‌ای در نماز جمعه بار دیگر قوت می‌گیرد. در این مستند سعی شده پیوند بین این دو اتفاق بازنمایی شود.

ریاحی خاطرنشان کرد: ایده ساخت مستند «امتحان» از آنجا مطرح شد که شبهات زیادی در رابطه با اختلاف‌نظر امام خمینی و آیت الله خامنه‌ای در سطح رسانه‌های معاند بیان می‌شد، اما از سوی رسانه‌های داخلی، پاسخ درخوری نسبت به این شبهات ایراد نشده بود و در این زمینه شاهد یک خلا بودیم.

وی اضافه کرد: به طور مثال در مستند «خط و نشان رهبری» که توسط شبکه بی بی سی تولید شده است، اتفاقات دهه ۶۰ به گونه‌ای تحریف‌شده بیان می‌شود که از جمله این موارد به موضوع اختلاف‌نظر آیت الله خامنه‌ای با امام خمینی (ره) پرداخته می‌شود.

این مستندساز یادآور شد: بررسی این موضوع و یافتن جوانب پنهان ماجرا‌های دهه ۱۳۶۰ نیازمند انجام تحقیقات تاریخی بود؛ در همین راستا من به همراه یک گروه پژوهشگر به مدت تقریبا یک سال در مورد این سوژه تحقیق کردیم و در نهایت به یک طرح کلی رسیدیم. بعد از انجام تحقیقات و جمع‌بندیِ اولیه در مورد طرح مستند، در جلسه‌ای که با خانه مستند انقلاب اسلامی برگزار شد، طرح کلی را ارائه کردیم که با استقبال آنان مواجه شد.

ریاحی عنوان کرد: مراحل ساخت مستند «امتحان» از سال ۱۳۹۶ کلید خورد، اما به دلیل پیچیدگی‌های تاریخی و سیاسیِ موجود در مورد سوژه مدنظر، بخش زیادی از زمان پروژه ساخت مستند صرف کار‌های پژوهشی شد، در نهایت این اثر در اواخر سال ۱۳۹۷ تکمیل شد، با این حال بازبینی اثر و نظارت محتواییِ آن چندماه به طول انجامید تا در خردادماه ۱۳۹۸ آماده نمایش شد.

وی در بخش دیگر صحبت‌های خود اظهار داشت: مستند «امتحان» به صورت کامل بر پایه اسناد تاریخی و تصاویر آرشیوی از دهه ۱۳۶۰ تهیه شده و بار فیلم بر دوش گوینده متن قرار گرفته است.

* مصاحبه با افراد سیاسی ممکن بود مستند را جناحی نشان بدهد

این مستندساز در توضیح اینکه چرا در این مستند از مصاحبه استفاده نشده، افزود: ابتدا بنابر این بود که از افراد مطلع و برخی شخصیت‌‎های سیاسی فعال در دهه ۱۳۶۰ مصاحبه‌هایی انجام شود و مستند با تکیه بر مصاحبه‌های تاریخی و به شکل گفتگومحور تولید شود، اما پس از مشورت‌هایی که انجام شد به این نتیجه رسیدیم که مصاحبه با افراد سیاسی ممکن است مستند را جناحی نشان بدهد، چراکه هرکدام از شخصیت‌های سیاسی، دارای یک پیشینه حزبی و جناحی هستند و چنانچه با هر کس مصاحبه شود این تلقی بوجود می‌آید که مستند مذکور طبق میل و سلیقه فلان جناح ساخته شده است.

ریاحی ادامه داد: از سوی دیگر انجام مصاحبه با شخصیت‌های سیاسی این شائبه را به وجود می‌آورد که افرادِ مصاحبه‌کننده تحت تاثیر جایگاه فعلی آیت‌الله خامنه‌ای و یا متاثر از اتفاقات سال ۱۳۸۸ سخن می‌گویند و این مسئله ممکن بود باورپذیریِ اثر را مورد خدشه قرار بدهد؛ لذا در مجموع به این نتیجه رسیدیم که ساخت مستند «امتحان» با اتکا بر اسناد تاریخی صورت گیرد و تا جایی که ممکن است از قضاوت‌های یک‌طرفه، دوری شود.

این مستندساز به سندیت تاریخی این مستند، اشاره و خاطرنشان کرد: در مستند «امتحان» از چندین فیلم آرشیوی مربوط به دهه ۱۳۶۰ استفاده شده که تاکنون در رسانه‌ها انتشار نیافته است، کما اینکه یکی از فایل‌های مربوط به سخنرانی آیت الله خامنه‌ای در نماز جمعه سال ۱۳۶۶، همچنان روی کاسِت‌های قدیمی بود که ما از روی آن کپی گرفتیم و در مستند قابل مشاهده است، علاوه بر این در مستند «امتحان»، تصاویر منتشرنشده روزنامه‌های آن زمان نیز به کار رفته است که به روشن شدن مسئله کمک خواهد کرد.

وی در بخشی دیگر از صحبت‌های خود بیان داشت: مستند «امتحان» محصول خانه مستند انقلاب اسلامی و سازمان اوج است که در قالب یک اثر ۶۵ دقیقه‌ای با تهیه کنندگی مهدی مطهر تولید شده است.

ریاحی به مراحل ساخت مستند «امتحان» اشاره کرد و بیان داشت: یکی از مشکلاتی که در مراحل تولید با آن برخورد کردیم، عدم همکاری برخی از شخصیت‌های سیاسی در واکاوی مسئله بود چراکه به دلیل حساسیت‌های سیاسیِ موجود در کشور سعی می‌کردند به این مسئله وارد نشوند؛ مانع دیگری که با آن روبرو بودیم، یافتن مستندات مورد نیاز از قبیل فیلم‌های آرشیوی یا صوت‌های به جامانده از دهه ۶۰ بود که صدا و سیما به راحتی حاضر به تحویل آن‌ها نمی‌شد.

این مستندساز خاطرنشان کرد: در ساخت این مستند از چندین کتاب و آرشیو روزنامه‌هایی همچون «اطلاعات»، «کیهان» و «جمهوری اسلامی» استفاده شده است؛ در واقع در ساخت این مستند تلاش کردیم نبود مصاحبه و کمبود برخی از تصاویر آرشیوی را با کمک اسناد مکتوب، جبران کنیم.

وی در پایان صحبت‌های خود تصریح کرد: آنچه در جریان ساخت مستند «امتحان» اهمیت دارد و موجب تمایز این مستند با آثار مشابه می‌شود، متکی بودن آن بر اسناد تاریخی است، از سویی این مستند صرفا به بازخوانی حوادث تاریخی می‌پردازد و قضاوت را به مخاطب می‌سپارد.

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است....

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»
21 دی 1400

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»

مستند سینمایی «۷۲ ساعت» توانست به آمار بیش از نیم میلیون مخاطب در پلتفرم‌های اینترنتی...

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»
19 دی 1400

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»

روایت و چیدمان مستندات فیلم «۷۲ ساعت» به‌گونه‌ای است که چه بخواهیم و چه نخواهیم ما را به سمت قضاوتی عادلانه و منصفانه درباره کشف یک جنایت ظالمانه...

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما
16 دی 1400

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما

کارگردان مستند جنجالی که درباره سردار شهید سلیمانی ساخته و منتشر شده است، از پخش نشدن آن از تلویزیون انتقاد...

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در  فیلیمو
12 دی 1400

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در فیلیمو

مستند «72 ساعت» که به سه روز منتهی به شهادت سردار سلیمانی می پردازد، در سایت های VOD منتشر...

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟
12 دی 1400

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟

همزمان با سالروز شهادت سردار دل‌ها حاج قاسم سلیمانی، مستند سینمایی «۷۲ ساعت» به کارگردانی مصطفی شوقی و تهیه‌کنندگی مهدی مطهر از شنبه ۱۱ دی ماه اکران خود را در برخی سینماها آغاز خواهد...

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی
09 دی 1400

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی

در آستانه دومین سالروز شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، پوستر مستند «۷۲ ساعت» منتشر...