صفحه اصلی > اخبار
روايت سوم انقلاب / یادداشتی از مصطفی شوقی، مستندساز و روزنامه نگار
18 بهمن 1396

روايت سوم انقلاب / یادداشتی از مصطفی شوقی، مستندساز و روزنامه نگار

به گزارش روابط عمومی خانه مستند، عصر روز دوشنبه 16 بهمن ماه، به مناسبت ایام دهه فجر، جلسه نمایش و نقد مستند «طیب» از آثار خانه مستند در دبیرستان فرهنگ تهران برگزار شد که در این جلسه، مصطفی شوقی، کارگردان مستندهای «هویدا» و «علم، مردی برای تمام فصول» به همراه مهدی مطهر، مستندساز و تهیه کننده این دو اثر از طرف خانه مستند حضور یافتند. در ادامه، یادداشت مصطفی شوقی را درباره این جلسه می خوانید:

بعد از ظهر دوشنبه كه هنوز خبر تعطیلی روز سه شنبه مدارس در میان تاییدها و تكذیب های آموزش و پرورش و استانداری گرفتار شده بود، به دعوت مسئولان دبیرستان فرهنگ برای نمایش و بعد گفت و گو با دانش آموزان در مورد مستندهای تاریخی و روایت هایی از تاریخ انقلاب اسلامی رفتم. دبیرستان فرهنگT همان طور كه معلوم است از بهترین دبیرستان های علوم انسانی در ایران است و اكثریت دانش آموزان آن طیفی را تشكیل داده اند كه از آنها با عنوان بچه های انقلاب نام برده می شود.

با این توضیح فیلم مستند «طیب» به تهیه کنندگی دوست خوبم مهدی مطهر را با دانش آموزان دیدیم؛ مستند «طیب» درباره زندگی و زمانه و مرگ طیب حاج رضایی، لوطی بزرگ تهران است كه در 28 مرداد 1332 تاج بخش لقب گرفت، اما در 15 خرداد 1342 روبروی حكومت ایستاد و برای زندگی كردن چانه نزد. روایت پر افت و خیز زندگی این مرد، گویی داستان تاریخ معاصر ایران با تمام شاخصه هایش است.

پس از پایان فیلم با بچه های فرهنگ در مورد فیلم و روایت های تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حرف زدیم. بیشتر بچه ها مستند انقلاب 57 شبكه من و تو را دیده بودند و در مقایسه با مستندهای تاریخی كه از تلویزیون پخش می شود صحبت می كردند. نكته مهمی كه مورد پرسش قرار می گرفت این بود که روایت صحیح تاریخ انقلاب اسلامی ایران چیست؟

ما با دوگانه ای از روایت روبرو هستیم كه از یك سو از بیرون مرزها با پمپاز بسیار سعی می كند، آنچه كه در این 40 ساله بوده را مخدوش كند و در مقابل، روایتی داخلی كه گاه با انحصار بیش از اندازه راه را بر هر گونه روایت دیگر می بندد. از همه بدتر، در نزد مخاطبانش هر دو روایت یعنی روایت من و تویی و روایت انحصاری به دام مقایسه امروز و دیروز افتاده اند.

حقیقت انقلاب اسلامی بیش از آن كه در نزد راویان تاریخ باشد، در نزد مردم ایران است. آنها بیش از هر كسی می دانند كه چه كرده اند و چه درخواست‌هایی باعث شد كه رژیم شاهنشاهی سقوط كند. روایت من و تویی می خواهد بگوید كه مردم نمی دانسته اند چه می كنند؟! این توهین به مردم البته در قالب بسته بندی زیبا و حرفه ای با ارائه تصاویری جالب توجه در معرض دید مخاطب قرار می گیرد اما در تحلیل وقایع وا می ماند. در مقایسه اما روایت رایج با چهره های تكراری، حرف های شعاری و مرزبندی های جناحی در دام تكرار و تكرار مخاطب را دلزده كرده است و حتی متاسفانه اگر حرف راستی هم بزند به قدری بد بسته بندی شده که خریداری ندارد.

در این میانه، آن چیزی كه به بچه های فرهنگ گفتم این نكته بود كه سعی كنند هر واقعه ای را در زمان خودش و با اقتضائاتی كه دارد بررسی كنند. اگر انقلاب شد، به دلایل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و از همه مهم تر روح حاكم بر جامعه و تاثیری كه سلطنت در طول تاریخ 200 سال اخیر بر زندگی مردم گذاشته است، توجه كنند. مسائل را تك قطبی و به صورت مجرد تحلیل نكنند. همه طرف های ماجرا را ببیند و حرف های آنها را بشنوند.

شاید بسیاری ندانند كه از منتقدترین افراد به شیوه سلطنت پهلوی دوم، به دلایل بسیار همان كارگزاران پهلوی هستند. با مروری به خاطرات بی شمار این افراد، البته بعد از پیروزی انقلاب و در زمانی که دیگر روی کار نبوده اند، می توانید این مساله را دریابید. پس به آنها گفتم شنیدن حرف ها و بررسی و حتی شك به آن و در نهایت راستی آزمایی این روایت ها چیزی از عظمت انقلاب اسلامی كم نخواهد كرد.

در چهل سالگی انقلاب اسلامی و با عبور از بحران های بسیار، حالا اما استفاده از شیوه های روایی ابتدای انقلاب برای مخاطب جوان و اتفاقا بسیار جستجوگر امروز، نه تنها كمكی به بازسازی روایت انقلاب نخواهد كرد كه شاید تبدیل به ضد روایت هم شود.

در پایان گفت و گو با بچه های دبیرستان فرهنگ، خبر دادند كه بالاخره كمیته اضطراری آلودگی هوا، مدارس تهران را تعطیل كرده است، موجی از شادی و خوشحالی جمع را در برگرفت! نسل امروز همین قدر خوشحال و احساساتی است؛ پس همین قدر که پردغدغه برای سلامتی جسمی كمیته تشكیل می دهیم باید بدون قاب بندی ذهنی برای فراهم كردن بروز زمینه های فكری آنها هم كوشش كنیم.

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

جشنواره فیلم‌های ورزشی می‌تواند مردمی‌تر برگزار شود
28 اردیبهشت 1401

جشنواره فیلم‌های ورزشی می‌تواند مردمی‌تر برگزار شود

کارگردان فیلم «درخت زیتون سعد» تاکید کرد که امیدوارم برگزاری جشنواره فیلم‌های ورزشی همچون موضوع آن در ادامه مردمی‌تر...

مدیر خانه مستند خبر داد؛ دوره جدید ارسال طرح به خانه مستند از خردادماه آغاز می‌شود/ حمایت ویژه از کار اولی‌ها
28 اردیبهشت 1401

مدیر خانه مستند خبر داد؛ دوره جدید ارسال طرح به خانه مستند از خردادماه آغاز می‌شود/ حمایت ویژه از کار اولی‌ها

دوره جدید ارسال طرح به خانه مستند از پنجم خردادماه در سایت این مرکز بازگشایی می‌شود و علاقه‌مندان و همچنین مستندسازان می‌توانند طرح‌های خود را در این سامانه ثبت...

نگاهی به تاریخ یمن در مستند «مردان یمنی» پرس تی‌وی
25 اردیبهشت 1401

نگاهی به تاریخ یمن در مستند «مردان یمنی» پرس تی‌وی

به گزارش سایت خانه مستند، مستند «مردان یمنی» به کارگردانی محمد بنکدار تاریخ و ریشه‌های یمن و تاثیر آن در روابط امروزی این کشور با کشورهای همسایه و منطقه را مورد واکاوی قرار...

اعلام اسامی نامزدهای نهایی دو بخش جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»
25 اردیبهشت 1401

اعلام اسامی نامزدهای نهایی دو بخش جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»

به گزارش سایت خانه مستند، با نزدیک شدن به زمان برگزاری نخستین جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک»، اسامی ده نامزد‌ نهایی بخش گزارشی و روایی جشنواره اعلام...

زندگی 6 مادر شهید سوژه «رخ مادر» شد/ رونمایی از پوستر مجموعه مستند
25 اردیبهشت 1401

زندگی 6 مادر شهید سوژه «رخ مادر» شد/ رونمایی از پوستر مجموعه مستند

پوستر مجموعه مستند «رخ مادر» به تهیه‌کنندگی امیرحسین اکاتی که به زندگی مادران شهدا می‌پردازد، رونمایی...

همکاری سازمان سینمایی و بنیاد شهید برای برای ساخت آثار سینمایی و مستند
18 اردیبهشت 1401

همکاری سازمان سینمایی و بنیاد شهید برای برای ساخت آثار سینمایی و مستند

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از روابط عمومی سازمان سینمایی، محمد خزاعی رییس سازمان سینمایی در نشست مشترکی با امیرحسین قاضی زاده هاشمی رییس بنیاد شهید و...

مستند «روزهای بی‌خبری» در راه ایتالیا/ روایت بازمانده‌ای 84 ساله
18 اردیبهشت 1401

مستند «روزهای بی‌خبری» در راه ایتالیا/ روایت بازمانده‌ای 84 ساله

مستند روزهای بی‌خبری به کارگردانی ابوالفضل تاجیک و تهیه کنندگی مهدی مطهر در بخش رسمی و رقابتی جشنواره چفالو 2022 ایتالیا پذیرفته شده...

هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند معرفی شدند
18 اردیبهشت 1401

هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند معرفی شدند

به گزارش سایت خانه مستند به نقل از انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند، در اولین نشست هیات مدیره جدید انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند رئیس، نائب رئیس، دبیر، خزانه دار و سخنگوی انجمن معرفی...

اکران آنلاین «قوس الکتریکی» به مناسبت هفته معلم / روایتی از سیستم غلط آموزشی
12 اردیبهشت 1401

اکران آنلاین «قوس الکتریکی» به مناسبت هفته معلم / روایتی از سیستم غلط آموزشی

مستند «قوس الکتریکی» تولید شده در خانه مستند، به مناسبت هفته معلم به صورت رایگان اکران آنلاین خود را آغاز...