خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان

صفحه اصلی > اخبار
روايت سوم انقلاب / یادداشتی از مصطفی شوقی، مستندساز و روزنامه نگار
18 بهمن 1396

روايت سوم انقلاب / یادداشتی از مصطفی شوقی، مستندساز و روزنامه نگار

به گزارش روابط عمومی خانه مستند، عصر روز دوشنبه 16 بهمن ماه، به مناسبت ایام دهه فجر، جلسه نمایش و نقد مستند «طیب» از آثار خانه مستند در دبیرستان فرهنگ تهران برگزار شد که در این جلسه، مصطفی شوقی، کارگردان مستندهای «هویدا» و «علم، مردی برای تمام فصول» به همراه مهدی مطهر، مستندساز و تهیه کننده این دو اثر از طرف خانه مستند حضور یافتند. در ادامه، یادداشت مصطفی شوقی را درباره این جلسه می خوانید:

بعد از ظهر دوشنبه كه هنوز خبر تعطیلی روز سه شنبه مدارس در میان تاییدها و تكذیب های آموزش و پرورش و استانداری گرفتار شده بود، به دعوت مسئولان دبیرستان فرهنگ برای نمایش و بعد گفت و گو با دانش آموزان در مورد مستندهای تاریخی و روایت هایی از تاریخ انقلاب اسلامی رفتم. دبیرستان فرهنگT همان طور كه معلوم است از بهترین دبیرستان های علوم انسانی در ایران است و اكثریت دانش آموزان آن طیفی را تشكیل داده اند كه از آنها با عنوان بچه های انقلاب نام برده می شود.

با این توضیح فیلم مستند «طیب» به تهیه کنندگی دوست خوبم مهدی مطهر را با دانش آموزان دیدیم؛ مستند «طیب» درباره زندگی و زمانه و مرگ طیب حاج رضایی، لوطی بزرگ تهران است كه در 28 مرداد 1332 تاج بخش لقب گرفت، اما در 15 خرداد 1342 روبروی حكومت ایستاد و برای زندگی كردن چانه نزد. روایت پر افت و خیز زندگی این مرد، گویی داستان تاریخ معاصر ایران با تمام شاخصه هایش است.

پس از پایان فیلم با بچه های فرهنگ در مورد فیلم و روایت های تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حرف زدیم. بیشتر بچه ها مستند انقلاب 57 شبكه من و تو را دیده بودند و در مقایسه با مستندهای تاریخی كه از تلویزیون پخش می شود صحبت می كردند. نكته مهمی كه مورد پرسش قرار می گرفت این بود که روایت صحیح تاریخ انقلاب اسلامی ایران چیست؟

ما با دوگانه ای از روایت روبرو هستیم كه از یك سو از بیرون مرزها با پمپاز بسیار سعی می كند، آنچه كه در این 40 ساله بوده را مخدوش كند و در مقابل، روایتی داخلی كه گاه با انحصار بیش از اندازه راه را بر هر گونه روایت دیگر می بندد. از همه بدتر، در نزد مخاطبانش هر دو روایت یعنی روایت من و تویی و روایت انحصاری به دام مقایسه امروز و دیروز افتاده اند.

حقیقت انقلاب اسلامی بیش از آن كه در نزد راویان تاریخ باشد، در نزد مردم ایران است. آنها بیش از هر كسی می دانند كه چه كرده اند و چه درخواست‌هایی باعث شد كه رژیم شاهنشاهی سقوط كند. روایت من و تویی می خواهد بگوید كه مردم نمی دانسته اند چه می كنند؟! این توهین به مردم البته در قالب بسته بندی زیبا و حرفه ای با ارائه تصاویری جالب توجه در معرض دید مخاطب قرار می گیرد اما در تحلیل وقایع وا می ماند. در مقایسه اما روایت رایج با چهره های تكراری، حرف های شعاری و مرزبندی های جناحی در دام تكرار و تكرار مخاطب را دلزده كرده است و حتی متاسفانه اگر حرف راستی هم بزند به قدری بد بسته بندی شده که خریداری ندارد.

در این میانه، آن چیزی كه به بچه های فرهنگ گفتم این نكته بود كه سعی كنند هر واقعه ای را در زمان خودش و با اقتضائاتی كه دارد بررسی كنند. اگر انقلاب شد، به دلایل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و از همه مهم تر روح حاكم بر جامعه و تاثیری كه سلطنت در طول تاریخ 200 سال اخیر بر زندگی مردم گذاشته است، توجه كنند. مسائل را تك قطبی و به صورت مجرد تحلیل نكنند. همه طرف های ماجرا را ببیند و حرف های آنها را بشنوند.

شاید بسیاری ندانند كه از منتقدترین افراد به شیوه سلطنت پهلوی دوم، به دلایل بسیار همان كارگزاران پهلوی هستند. با مروری به خاطرات بی شمار این افراد، البته بعد از پیروزی انقلاب و در زمانی که دیگر روی کار نبوده اند، می توانید این مساله را دریابید. پس به آنها گفتم شنیدن حرف ها و بررسی و حتی شك به آن و در نهایت راستی آزمایی این روایت ها چیزی از عظمت انقلاب اسلامی كم نخواهد كرد.

در چهل سالگی انقلاب اسلامی و با عبور از بحران های بسیار، حالا اما استفاده از شیوه های روایی ابتدای انقلاب برای مخاطب جوان و اتفاقا بسیار جستجوگر امروز، نه تنها كمكی به بازسازی روایت انقلاب نخواهد كرد كه شاید تبدیل به ضد روایت هم شود.

در پایان گفت و گو با بچه های دبیرستان فرهنگ، خبر دادند كه بالاخره كمیته اضطراری آلودگی هوا، مدارس تهران را تعطیل كرده است، موجی از شادی و خوشحالی جمع را در برگرفت! نسل امروز همین قدر خوشحال و احساساتی است؛ پس همین قدر که پردغدغه برای سلامتی جسمی كمیته تشكیل می دهیم باید بدون قاب بندی ذهنی برای فراهم كردن بروز زمینه های فكری آنها هم كوشش كنیم.

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

ثبت نظرات :

خبرهای مشابه

«در ابتدای کویر» در راه جشنواره حقیقت/ روایتی تلخ درباره نابودی یک دسترنج بزرگ
26 مهر 1400

«در ابتدای کویر» در راه جشنواره حقیقت/ روایتی تلخ درباره نابودی یک دسترنج بزرگ

مستند «در ابتدای کویر» متقاضی حضور در پانزدهمین دوره جشنواره بین المللی سینما حقیقت شد.

مستند «میتان» آماده نمایش شد/ روایتی از مطالبه گری کارگران معدن آق دره
18 مهر 1400

مستند «میتان» آماده نمایش شد/ روایتی از مطالبه گری کارگران معدن آق دره

مستند اجتماعی «میتان» به کارگردانی باقر سروش و تهیه کنندگی عطا پناهی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینما حقیقت شد.

«ناقوس دریا» در مسیر جشنواره حقیقت / داستانی از اسارت صیادان ایرانی در دام دزدان دریایی سومالی
12 مهر 1400

«ناقوس دریا» در مسیر جشنواره حقیقت / داستانی از اسارت صیادان ایرانی در دام دزدان دریایی سومالی

مستند «ناقوس دریا» به کارگردانی محسن شیرزایی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینما حقیقت شد.

چرا این گروه چریکی را کسی نمی شناسد؟ / «دستمال سرخ‌ ها» یا طرفداران پرسپولیس!
04 مهر 1400

چرا این گروه چریکی را کسی نمی شناسد؟ / «دستمال سرخ‌ ها» یا طرفداران پرسپولیس!

محسن تیموری، گردآورنده خاطرات گروه «دستمال سرخ‌ها» می‌گوید زمانی که از کسی می‌پرسیم «دستمال سرخ‌ها» را می‌شناسید می‌گویند همان طرفداران پرسپولیس هستند!؟

«ننه مخمل» آماده نمایش شد/ قصه مادرانگی زنی از جنس کوهستان در راه سینماحقیقت
03 مهر 1400

«ننه مخمل» آماده نمایش شد/ قصه مادرانگی زنی از جنس کوهستان در راه سینماحقیقت

مستند داستانی « ننه مخمل» به کارگردانی امیرحسین خلیل‌زاده با اتمام مراحل فنی، متقاضی حضور در پانزدهمین جشنواره سینماحقیقت شد.

استقبال هزار نفری از «دستمال سرخ‌ها» در کهف‌الشهدا/ صدای مظلومیتی که بعد از 40 سال شنیده شد
28 شهریور 1400

استقبال هزار نفری از «دستمال سرخ‌ها» در کهف‌الشهدا/ صدای مظلومیتی که بعد از 40 سال شنیده شد

مراسم رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» به کارگردانی حنظله تاج‌الدینی شامگاه روز شنبه 27 شهریورماه با استقبال جمعیتی بالغ بر هزار نفر در کهف‌الشهدای تهران برگزار شد.

«فالکن» به وی‌او‌دی رسید/ داستان عملیاتی که باعث عقب‌نشینی آمریکا از عراق شد
27 شهریور 1400

«فالکن» به وی‌او‌دی رسید/ داستان عملیاتی که باعث عقب‌نشینی آمریکا از عراق شد

مستند «فالکن» به کارگردانی سید محمدمهدی پوریزدان‌پرست با موضوع سرگذشت پادگانی به نام فالکن در جنوب بغداد که پس از عملیات نیروهای مردمی عراق باعث عقب‌نشینی ارتش آمریکا از این کشور شد، به پخش تلویزیونی رسید.

«پرواز بی بازگشت» در مسیر سینماحقیقت پانزدهم/ عامل قتل عام پرندگان میانکاله چه بود؟
27 شهریور 1400

«پرواز بی بازگشت» در مسیر سینماحقیقت پانزدهم/ عامل قتل عام پرندگان میانکاله چه بود؟

مستند زیست محیطی و کاوشگر «پرواز بی بازگشت» به کارگردانی مسعود دهنوی با محوریت کشف راز فاجعه زیست محیطی مرگ پرندگان تالاب میانکاله، با اتمام مراحل فنی آماده نمایش شد.

رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» با روایتگری حاج حسین یکتا در آستانه هفته دفاع مقدس
24 شهریور 1400

رونمایی مستند «دستمال سرخ‌ها» با روایتگری حاج حسین یکتا در آستانه هفته دفاع مقدس

مراسم رونمایی مستند سینمایی «دستمال سرخ‌ها» در آستانه چهل و یکمین سالگرد دفاع مقدس شامگاه روز شنبه 27 شهریور با روایت‌گری حاج حسین یکتا در کهف‌الشهدا برگزار خواهد شد.

در پزشکی قانونی چه می گذرد؟ آشنایی با پزشکی قانونی به بهانه اکران مستند سینمایی کاشف
22 شهریور 1400

در پزشکی قانونی چه می گذرد؟ آشنایی با پزشکی قانونی به بهانه اکران مستند سینمایی کاشف

سازمان پزشکی قانونی یکی از زیرمجموعه های قوه قضائیه است که به منظور کارشناسی در امور پزشکی و تحقیق در وقوع جرم ها و بررسی بسیاری از دعاوی کیفری مثل قتل، تجاوز به عنف و تجاوز جنسی فعالیت می کند.

پزشکی قانونی از زاویه‌ای که تاکنون ندیده‌اید/ نگاهی به مستند «کاشف»
21 شهریور 1400

پزشکی قانونی از زاویه‌ای که تاکنون ندیده‌اید/ نگاهی به مستند «کاشف»

این روزها مستند داستانی «کاشف» در سایت خانه مستند اکران آنلاین شده است و برای اولین بار دوربین کنجکاو سینمای مستند به درون ساختار ناشناخته پزشکی قانونی رفته و تصویری متفاوت از آنچه در ذهن مردم وجود دارد را به تصویر کشیده است.

اینجا فقط برای تشریح جنازه‌ها نیست!/ در پزشکی قانونی چه می‌گذرد؟
20 شهریور 1400

اینجا فقط برای تشریح جنازه‌ها نیست!/ در پزشکی قانونی چه می‌گذرد؟

حسین فریدون جاه کارگردان مستند سینمایی «کاشف» که به معرفی سازمان پزشکی قانونی پرداخته است، به ارایه توضیحاتی درباره این مستند پرداخت.