روايت سوم انقلاب / یادداشتی از مصطفی شوقی، مستندساز و روزنامه نگار

صفحه اصلی > اخبار

روايت سوم انقلاب / یادداشتی از مصطفی شوقی، مستندساز و روزنامه نگار

روايت سوم انقلاب / یادداشتی از مصطفی شوقی، مستندساز و روزنامه نگار
18 بهمن 1396

به گزارش روابط عمومی خانه مستند، عصر روز دوشنبه 16 بهمن ماه، به مناسبت ایام دهه فجر، جلسه نمایش و نقد مستند «طیب» از آثار خانه مستند در دبیرستان فرهنگ تهران برگزار شد که در این جلسه، مصطفی شوقی، کارگردان مستندهای «هویدا» و «علم، مردی برای تمام فصول» به همراه مهدی مطهر، مستندساز و تهیه کننده این دو اثر از طرف خانه مستند حضور یافتند. در ادامه، یادداشت مصطفی شوقی را درباره این جلسه می خوانید:

بعد از ظهر دوشنبه كه هنوز خبر تعطیلی روز سه شنبه مدارس در میان تاییدها و تكذیب های آموزش و پرورش و استانداری گرفتار شده بود، به دعوت مسئولان دبیرستان فرهنگ برای نمایش و بعد گفت و گو با دانش آموزان در مورد مستندهای تاریخی و روایت هایی از تاریخ انقلاب اسلامی رفتم. دبیرستان فرهنگT همان طور كه معلوم است از بهترین دبیرستان های علوم انسانی در ایران است و اكثریت دانش آموزان آن طیفی را تشكیل داده اند كه از آنها با عنوان بچه های انقلاب نام برده می شود.

با این توضیح فیلم مستند «طیب» به تهیه کنندگی دوست خوبم مهدی مطهر را با دانش آموزان دیدیم؛ مستند «طیب» درباره زندگی و زمانه و مرگ طیب حاج رضایی، لوطی بزرگ تهران است كه در 28 مرداد 1332 تاج بخش لقب گرفت، اما در 15 خرداد 1342 روبروی حكومت ایستاد و برای زندگی كردن چانه نزد. روایت پر افت و خیز زندگی این مرد، گویی داستان تاریخ معاصر ایران با تمام شاخصه هایش است.

پس از پایان فیلم با بچه های فرهنگ در مورد فیلم و روایت های تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حرف زدیم. بیشتر بچه ها مستند انقلاب 57 شبكه من و تو را دیده بودند و در مقایسه با مستندهای تاریخی كه از تلویزیون پخش می شود صحبت می كردند. نكته مهمی كه مورد پرسش قرار می گرفت این بود که روایت صحیح تاریخ انقلاب اسلامی ایران چیست؟

ما با دوگانه ای از روایت روبرو هستیم كه از یك سو از بیرون مرزها با پمپاز بسیار سعی می كند، آنچه كه در این 40 ساله بوده را مخدوش كند و در مقابل، روایتی داخلی كه گاه با انحصار بیش از اندازه راه را بر هر گونه روایت دیگر می بندد. از همه بدتر، در نزد مخاطبانش هر دو روایت یعنی روایت من و تویی و روایت انحصاری به دام مقایسه امروز و دیروز افتاده اند.

حقیقت انقلاب اسلامی بیش از آن كه در نزد راویان تاریخ باشد، در نزد مردم ایران است. آنها بیش از هر كسی می دانند كه چه كرده اند و چه درخواست‌هایی باعث شد كه رژیم شاهنشاهی سقوط كند. روایت من و تویی می خواهد بگوید كه مردم نمی دانسته اند چه می كنند؟! این توهین به مردم البته در قالب بسته بندی زیبا و حرفه ای با ارائه تصاویری جالب توجه در معرض دید مخاطب قرار می گیرد اما در تحلیل وقایع وا می ماند. در مقایسه اما روایت رایج با چهره های تكراری، حرف های شعاری و مرزبندی های جناحی در دام تكرار و تكرار مخاطب را دلزده كرده است و حتی متاسفانه اگر حرف راستی هم بزند به قدری بد بسته بندی شده که خریداری ندارد.

در این میانه، آن چیزی كه به بچه های فرهنگ گفتم این نكته بود كه سعی كنند هر واقعه ای را در زمان خودش و با اقتضائاتی كه دارد بررسی كنند. اگر انقلاب شد، به دلایل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و از همه مهم تر روح حاكم بر جامعه و تاثیری كه سلطنت در طول تاریخ 200 سال اخیر بر زندگی مردم گذاشته است، توجه كنند. مسائل را تك قطبی و به صورت مجرد تحلیل نكنند. همه طرف های ماجرا را ببیند و حرف های آنها را بشنوند.

شاید بسیاری ندانند كه از منتقدترین افراد به شیوه سلطنت پهلوی دوم، به دلایل بسیار همان كارگزاران پهلوی هستند. با مروری به خاطرات بی شمار این افراد، البته بعد از پیروزی انقلاب و در زمانی که دیگر روی کار نبوده اند، می توانید این مساله را دریابید. پس به آنها گفتم شنیدن حرف ها و بررسی و حتی شك به آن و در نهایت راستی آزمایی این روایت ها چیزی از عظمت انقلاب اسلامی كم نخواهد كرد.

در چهل سالگی انقلاب اسلامی و با عبور از بحران های بسیار، حالا اما استفاده از شیوه های روایی ابتدای انقلاب برای مخاطب جوان و اتفاقا بسیار جستجوگر امروز، نه تنها كمكی به بازسازی روایت انقلاب نخواهد كرد كه شاید تبدیل به ضد روایت هم شود.

در پایان گفت و گو با بچه های دبیرستان فرهنگ، خبر دادند كه بالاخره كمیته اضطراری آلودگی هوا، مدارس تهران را تعطیل كرده است، موجی از شادی و خوشحالی جمع را در برگرفت! نسل امروز همین قدر خوشحال و احساساتی است؛ پس همین قدر که پردغدغه برای سلامتی جسمی كمیته تشكیل می دهیم باید بدون قاب بندی ذهنی برای فراهم كردن بروز زمینه های فكری آنها هم كوشش كنیم.

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

مستند «پرچمدار»؛ داستان شهدایی که پرچم ایران را برافراشتند
11 مهر 1401

مستند «پرچمدار»؛ داستان شهدایی که پرچم ایران را برافراشتند

سردار سرتیپ دوم پاسدار «ابوالفضل اسلامی» مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس استان البرز در گفت‌وگو با خبرنگار دفاع‌پرس، پرچمدار را مستندی درباره افرادی که جان خود...

«سوسن در سحر می شکفد»، داستان یک زن شورشی
10 مهر 1401

«سوسن در سحر می شکفد»، داستان یک زن شورشی

تهران- ایرنا- فیلم مستند «سوسن در سحر می‌شکفد» به کارگردانی روح‌الله اکبری قصه زندگی دختر عشایری که علیه تفکر غلط شوریده، شنبه ۹ مهر ساعت ۲۰ از شبکه مستند...

اولین مستند درام درباره شهید فخری زاده ساخته می شود
10 مهر 1401

اولین مستند درام درباره شهید فخری زاده ساخته می شود

مدیر مرکز مستند و تلویزیونی سوره با اعلام این خبر که اولین مستند درام این مرکز به شهید فخری زاده اختصاص می‌یابد گفت: بنا داریم مستندی بسازیم که چرا...

پخش مستند زندگی نامه مرحوم استاد شهیدی پور از شبکه قرآن
30 شهریور 1401

پخش مستند زندگی نامه مرحوم استاد شهیدی پور از شبکه قرآن

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ایکنا، مستند سعادتمندان به مناسبت چهلمین روز درگذشت استاد فقید و پیشکسوت قرآنی کشور مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا شهیدی‌پور به...

اکران آنلاین مستند، امری اجتناب‌ناپذیر است
30 شهریور 1401

اکران آنلاین مستند، امری اجتناب‌ناپذیر است

رضا عاطفی، کارگردان مستند «پدرم ایران، مادرم ایران» معتقد است، اکران آنلاین امری اجتناب‌ناپذیر است اما مهم‌تر از تبلیغات نیازمند ارایه درست به مخاطب است. به گزارش سایت خانه...

پایان شهریور ماه، آخرین مهلت ثبت نام و ارسال اثر در جشنواره سینما حقیقت
29 شهریور 1401

پایان شهریور ماه، آخرین مهلت ثبت نام و ارسال اثر در جشنواره سینما حقیقت

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری صدا و سيما، حدود دو ماه تا برگزاری شانزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی مستند ایران (حقیقت) باقی مانده و مستندسازان...

راهیابی مستند «روزهای بی خبری» به جشنواره فیلم رومانی
29 شهریور 1401

راهیابی مستند «روزهای بی خبری» به جشنواره فیلم رومانی

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از خبرگزاری صدا و سیما مرکز خراسان رضوی، مسئول امور هنری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی نیشابور اظهار کرد: این مستند...

پوستر مستند «مورفین» رونمایی شد
28 شهریور 1401

پوستر مستند «مورفین» رونمایی شد

پوستر مستند “مورفین” تولیده شده در مرکز رشد حوزه هنری استان قزوین به کارگردانی محمدرضا افتخاری و امیر کمالی الموتی از هنرجویان این حوزه به منظور اکران عمومی رونمایی...

مستند «حی»، داستان یک روستای متفاوت، امشب در شبکه دو سیما
28 شهریور 1401

مستند «حی»، داستان یک روستای متفاوت، امشب در شبکه دو سیما

مستند «حی» با هدف معرفی روستای چارک، سبک زندگی و آمیختگی مردم این منطقه با قرآن، عترت و فعالیت‌های قرآنی، دوشنبه ساعت 18:00 از شبکه دو سیما روانه آنتن...