خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان | تماشا و دانلود مستند

صفحه اصلی > اخبار
نگاهی به مقوله سرگرمی و فرم آن در سینما از منظر دین/ گزارشی از دومین جلسه سلسله نشست­ «اندیشه و سینما از منظر قرآن کریم»
05 آذر 1398

نگاهی به مقوله سرگرمی و فرم آن در سینما از منظر دین/ گزارشی از دومین جلسه سلسله نشست­ «اندیشه و سینما از منظر قرآن کریم»

دومین جلسه از سلسله نشست­ «اندیشه و سینما از منظر قرآن کریم» در گروه مستند روایت فتح برگزار شد.

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از باشگاه خبرنگاران پویا، دومین جلسه از سلسله نشست­ «اندیشه و سینما از منظر قرآن کریم» در گروه مستند روایت فتح برگزار شد.

قرآن به‌­عنوان مهم‌ترین منبع فکری و عقیدتی مسلمانان جهان در طول تاریخ مورد توجه بوده است. این أمر در میان هنر اسلامی جایگاه ویژه‌­ای داشته است. از شعر و داستان و روایت‌های گوناگون منثور و منظوم گرفته تا معماری و طرح‌های تذهیب و نقاشی‌های ایرانی- اسلامی.

دومین جلسه نشست تخصصی «اندیشه و سینما از منظر قرآن» با حضور حجت الاسلام «محمد نصراللهی» پژوهشگر هنر به موضوع سرگرمی در سینما و فرم آن پرداخت.

حجت الاسلام «نصراللهی» در این نشست با بیان جایگاه هرمنوتیکی تحلیل آثار سینمایی و مستند، گفت: تحلیل یک اثر سینمایی همانند پدیدار شناسی فلسفی نیست که صفر و صدی باشد یعنی ممکن است مخاطب تصویری را ببیند یا چیزی را بشنود و برداشتی داشته باشد که مد نظر صاحب اثر نباشد. یا درمقابل آن صاحب اثر در بیان تصویر مشخص، هدف مشخصی داشته باشد که مخاطب آن هدف و برداشت را دریافت نکند.

وی افزود: وارد کردن بحث فلسفی در تحلیل آثار هنری چون نقیض هرمنوتیک است و خاصیت صفر و یکی دارد تحلیل اثر را با مشکل مواجه می‌کند اما اگر معیارها، مفاهیم، هدف صاحب أثر و برداشت مخاطب را در حالت صفر و یکی مطرح نکنیم و به صورت یک طیف ببینیم، در این صورت می­‌توانیم بحث­‌های شرعی تولید آثار سینمایی و مستند را هم در نظر بگیریم.

این مدرس هنر با بیان اینکه از سه واژه در قرآن کریم می‌توان معنای سرگرمی را استنباط کرد گفت: واژه­‌های لغو، لهو و لعب در قرآن کریم به کار رفته که به­‌طور تقریبی می‌­شود آنها را به معنای سرگرمی نزدیک دانست. پس از این ما باید جایگاه این واژه­‌ها را در جملات و محتوای قرآن بررسی کنیم تا مشخص شود این عبارت‌­ها کجا معنای منفی داشته‌اند وکجا نداشته‌­اند؟

وی خاطر نشان کرد: «لغو» و مشتقاتش 11 بار، «لعب» 20 بار و «لهو» 16 بار در قرآن استفاده شده­‌اند که بررسی برخی از این‌ها در مبحث ما نمی­‌گنجد. علاوه بر اینها آیاتی نیز داریم که با توجه به مفهوم آنها می‌­شود مباحث سرگرمی را مورد مطالعه قرار داد. آیه 6 سوره لقمان می‌­فرماید:« ومِنَ الناسِ مَن یَشتَری لَهو الحَدیث لِیُضِلَّ عَن سَبیل الله بِغَیرِ علم » با این مفهوم که بعضی از مردم دنبال سخن بیهوده­ هستند تا دیگران را از راه خدا گمراه کنند.

نصراللهی افزود: برخی گمان می‌کنند که لهو حرام است چون که سرگرمی است و فکر را از خدا باز می‌­دارد، درحالی که ممکن است شما در حال انجام اموری باشید که آنها هم یاد خدا محسوب نمی‌­شوند، مثل خواندن یک کتاب معمولی. پس لهوی را حرام می‌دانیم که فایده عُقلایی نداشته باشد و عوارض منفی آن بیشتر از فایده آن باشد.

وی ادامه داد: خداوند در آیه 77 سوره قصص می­‌فرماید « ولا تَنسَ نَصیبِکَ مِنَ الدنیا » نصیب خود از دنیا و لذت­‌های حلال دنیوی­ات را فراموش نکن و در جای دیگر قرآن می‌­فرماید « وَ ما هذهِ الحیاة الدُنیا الّا لَهوٌ و لَعِب »؛ با توجه به معنای این آیات مشخص می­‌شود که قسمتی از زندگی عادی و معمولی ما به‌­نوعی از اقسام لهو و لعب محسوب می‌­شود اما حرام نیست.

این مدرس قرآن اظهار داشت: در ادامه آیه عبارت «دار الاخره» را داریم که نشان می‌دهد واژه دنیا در برابر آُخری قرار گرفته است لذا دنیا را کلمه‌­ای در نظر می­‌گیریم که از اَدنی می‌­آید و آن را زندگی نزدیک معنا می­‌کنیم. برخی به اشتباه دنیا را از مصدر دَنی مشتق کرده­ و معنای پست را برای آن در نظر گرفته­‌اند، درحالیکه اینگونه نیست.

وی با اشاره به اهمیت هدف غایی سرگرمی خاطر نشان کرد: در اینجا چرایی، چگونگی و هدف غایی سرگرمی مطرح می‌­شود. سرگرمی‌­ای که مرا از هدف غایی خلقتم که عبودیت خدا است جدا کند و مانع و سد راه فرد شود حرام است اما سرگرمی‌­ای که موجب نشاط شود و انسان را به خدا برساند چه آن سرگرمی در بازی باشد یا در ورزش، یا در کار و زندگی زناشویی اشکالی ندارد. همین نگاه به سرگرمی مفید را می‌­شود در مورد کتاب، رمان، فیلم و سینما هم داشت.

نصراللهی با اشاره به جایگاه سرگرمی در فیلمسازی گفت: می‌­توانیم سه نوع سرگرمی را در نظر بگیریم. سرگرمی نوع اول به گونه ای است که خوب می‌خنداند اما در کنار آن یک مطایبه ظریف و یک نکته‌­ای که مفید است را مطرح می­‌کند و نکات اخلاقی، سیاسی و اجتماعی دارد. این می‌­شود مصداق سخن معصوم (ع) که تفریح را قسمتی از برنامه روزانه در کنار کار و عبادت دانسته‌­اند. چنین فردی انرژی ذخیره می­‌کند تا با به­‌دست آوردن نشاط، بازدهی زمان مفیدش بالا برود. این­گونه از سرگرمی گه باعث افزایش کیفیت زندگی می­شود را می­‌توان مفید دانست.

وی افزود: گونه دیگر از سرگرمی آنهایی هستند که فایده‌­ای ندارند اما می­‌خنداند. مثل طنزهای تبلیغی که امروز در شبکه نسیم مرسوم شده است. این دسته از سرگرمی‌­ها که نه ضرری دارند و نه فایده‌­ای نیز اشکال شرعی ندارند هرچند توصیه‌ای‌ هم درباره دیدن آنها نشده ولی تولید آن منع هم نمی‌شود.

نصراللهی با اشاره به سرگرمی‌هایی که موجب گمراهی می‌­شوند گفت: دسته دیگری از فیلم­‌های سرگرمی هستند که موجب ضلالت می­‌شوند. وقت فرد را پر می­‌کنند، در عین حال که او را می­‌خندانند ولی به گمراهی هم می­‌کشانند. شرع، این دسته از سرگرمی را حرام می­‌داند.

این پژوهشگر هنر در پایان با پرهیز از نسبت دادن فرم و قالبی مشخص به ژانر سرگرمی افزود: شرایط تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و تکنولوژیکی به­‌طور دایم درحال تغییر و تحول است. سینما هم وابسته به شرایط تکنولوژیکی و فرهنگی است لذا نسبت دادن فرم و قالب واحد به یک ژانر در سینما امر صحیحی نیست. تکنولوژی می‌­تواند بر فرم و قالب موثر باشد و آن را تعریف می­‌کند.

سلسله نشست های «اندیشه و سینما، از منظر قرآن» سه شنبه هرهفته درگروه مستند روایت فتح واقع در خیابان سپهبد قرنی ساعت 4:30 عصر برگزارمی‌­شود.

برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه مستند بپیوندید:

آیکون کانال تلگرام خانه مستند

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است....

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»
21 دی 1400

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»

مستند سینمایی «۷۲ ساعت» توانست به آمار بیش از نیم میلیون مخاطب در پلتفرم‌های اینترنتی...

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»
19 دی 1400

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»

روایت و چیدمان مستندات فیلم «۷۲ ساعت» به‌گونه‌ای است که چه بخواهیم و چه نخواهیم ما را به سمت قضاوتی عادلانه و منصفانه درباره کشف یک جنایت ظالمانه...

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما
16 دی 1400

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما

کارگردان مستند جنجالی که درباره سردار شهید سلیمانی ساخته و منتشر شده است، از پخش نشدن آن از تلویزیون انتقاد...

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در  فیلیمو
12 دی 1400

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در فیلیمو

مستند «72 ساعت» که به سه روز منتهی به شهادت سردار سلیمانی می پردازد، در سایت های VOD منتشر...

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟
12 دی 1400

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟

همزمان با سالروز شهادت سردار دل‌ها حاج قاسم سلیمانی، مستند سینمایی «۷۲ ساعت» به کارگردانی مصطفی شوقی و تهیه‌کنندگی مهدی مطهر از شنبه ۱۱ دی ماه اکران خود را در برخی سینماها آغاز خواهد...

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی
09 دی 1400

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی

در آستانه دومین سالروز شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، پوستر مستند «۷۲ ساعت» منتشر...