خانه مستند

خانه ای برای مستند و مستندسازان | تماشا و دانلود مستند

صفحه اصلی > اخبار
تا چند سال قبل مستند را فقط با «راز بقا» می‌شناختند!/ گفت و گو با «محمد دلاوری»
15 مرداد 1398

تا چند سال قبل مستند را فقط با «راز بقا» می‌شناختند!/ گفت و گو با «محمد دلاوری»

«زمانی که شبکه مستند ایجاد شد، خیلی نگران بودم که این شبکه به یک شبکه متروک تبدیل شود. شبکه‌ای که هیچ‌کس نگاهش نمی‌کند. چون اصلاً این جا افتاده است که مستند، چیزی است که نباید ببینیم. وقتی مستند قرین نخبگی شود، همین «نخبگی» هم حس متروکی ایجاد می‌کند. استفاده فراوان از ابزارهای ارتباطی هوشمند و فضای مجازی موجب شده حتی در میان نخبگان نیز آمار کتابخوانی کم شود. یعنی چنان فضا عوض شده که اگر برای آن نخبه هم نتوان به خوبی قصه گفت، او نیز دیگر پای داستان نمی‌نشیند.»

به گزارش سایت خانه مستند و به نقل از ایسنا، محمد دلاوری ـ خبرنگار و مجری برنامه‌های خبری صداوسیما که چند سالی است در حوزه فیلم‌­‌های مستند نیز حضوری جدی داشته است ـ جملات بالا را بیان می‌کند و ادامه می‌دهد: شبکه مستند انصافاً متروکه نشد؛ یعنی این شبکه کاری کرد که جزو شبکه‌هایی قرار گرفت که وقتی فیلم‌های ما از آن پخش می‌شود، بازخوردش را می‌بینیم. این، برایم خیلی جالب است؛ یعنی خیلی‌ها می‌گویند فیلمت را در شبکه مستند دیدیم. اصلاً چنین اتفاقی برایم غیرقابل باور بود اما خب چنین اتفاقی افتاد. با اینکه انتظار داریم از برنامه‌های شبکه‌های یک، دو و سه بازخورد بگیریم و از شبکه مستند این انتظار بسیار کم بود.

این مستندساز همچنین درباره جشنواره تلویزیونی فیلم مستند اظهار کرد: ویژگی مثبت این جشنواره، این است که هزینه فراوانی ندارد. یعنی در دوره‌ای شروع کرده‌اند، فیلم‌ها را تقریباً به یک نحو دیگری نمایش دادند و آن پخش از کنداکتور عمومی شبکه مستند بوده که الان اسمش جشنواره تلویزیونی شده است. آخر سر هم همین شور و شوقی که به خاطر مسابقه بودن آن در مجموعه مستندسازها ایجاد می‌کند؛ خوب است. اما باید دقت داشت جشنواره را به گونه‌ای برگزار کنیم که آن لوح و تندیس‌، قدر و قیمت داشته باشد و در مجموع، مستندسازها خوشحال و مفتخر باشند که این لوح تندیس یا هر چه هست را از جشنواره بگیرند. به عبارت دیگر، این جشنواره باید اعتبار کافی داشته باشد. داورانش و مدال داوریشان آن‌قدر قوی، درست و زیربنایی باشد که موجب رشد و ارتقای مستندسازی شود و جشنواره فقط به یک دورهمی ساده تبدیل نشود.

وی با ابراز امیدواری درباره‌ی برگزاری مطلوب جشنواره اظهار کرد: به کسانی که در این جشنواره موفق می‌شوند تبریک می‌گویم اما باقی دوستان هم ان‌شاءالله برای کار کردن، انگیزه بیشتری پیدا کنند. چون آخر همه جشنواره‌ها این است که آدم از خودش راضی باشد و فکر کند کاری را که انجام داده کاری خوب و قدرتمند بوده است. اگر این اتفاق بیفتد، حتی اگر در هیچ جشنواره‌ای هم جایزه نگیرد اهمیتی ندارد. کما اینکه من خودم در طول ۲۰ سال فعالیتم فقط یک بار از جشنواره جام‌جم جایزه گرفته‌ام ولی در طول این سال‌ها هر بار که خودم از کار خودم رضایت داشتم، خودم به خودم یک جایزه‌ داده‌ام و این خوب است. انسان باید خود و خدایش از کارش راضی باشد، این خیلی مهم است و جشنواره هم ان‌شاءالله انگیزه‌بخش باشد. نباید در آخر جشنواره این در ذهن ما رسوب کند که چه کسی جایزه گرفت و کسی نگرفت. چون در هر حال هر نوع داوری که صورت بگیرد ممکن است گروهی که حتی حق‌شان هم هست، جایزه نگیرند، بنابراین نباید این کدورت در دل‌شان باقی بماند.

راوی مستندهای «انقلاب جنسی» و «متولد اورشلیم» درباره چالشی بودن کارهایش، اظهار کرد: من نمی‌خواهم سراغ چالش­‌ها بروم، چالش‌ها سراغ من می­‌آیند. چون من به این مدل از کار شناخته شده‌ام؛ دوستانی که اغلب در این حوزه فعالیت می‌کنند بیشتر سراغم را می­‌گیرند وگرنه من به همه گونه‌های مستندسازی، علاقه‌مند هستم.

وی در ادامه از تعلق خاطر جدی خود به فرهنگ، هنر و ادبیات، طبیعت و طبیعت‌گردی سخن گفت و افزود: شاید اگر مسیر من بدین‌گونه پیش نمی‌رفت اکنون راوی مستندهای طبیعت بودم.

دلاوری در پاسخ به پرسشی درباره امکان ساخت مستندهایی با موضوع طبیعت و طبیعت گردی گفت: من به تولید این گونه کارها خیلی مشتاقم؛ البته نمی‌دانم می‌تواند این‌قدر در ذهن مخاطب تغییر جهت‌ جدی و ناگهانی داد یا خیر؟ این به‌ هر حال همیشه تردیدی است که کنار ما هست ولی قلب من لزوماً در جای خاصی گیر نکرده است. یعنی من به حوزه‌های هنر، ادبیات و طبیعت خیلی دلبستگی جدی دارم. منتهی این حوزه همیشه خیلی مشکل داشته به‌ لحاظ نیروی انسانی که این کار را انجام دهند چون حوزه بسیار پیچیده و مشکلی است. کسانی که حاضرند خودشان را در معرض مخاطره قرار بدهند، شاید کمتر باشند.

وی افزود: کسی که قرار است مستندهای چالشی بسازد، چند ویژگی را باید با هم داشته باشد. علاوه بر اینکه ماجراجو و خطرپذیر باشد باید اشراف کاملی به فضای سیاست و اقتصاد جامعه داشته باشد و در عین حال بتواند در این حوزه قدم بگذارد. یعنی اگر همه اینها با هم نباشد، فرد ممکن است دچار آسیب شود.

دلاوری همچنین درباره مواجهه با برچسب‌زنی‌های رایج از جمله سفارشی سازی و وابستگی جناحی در تولد مستندهای تلویزیونی اظهار کرد: به هیچ وجه نمی‌شود آدم خودش را از این برچسب‌ها رها کند. کسی که پا در این راه می‌گذارد باید به استقبال انواع مخاطرات برود که یکی‌ از آنها همین برچسب زدن است. به‌ هر حال هر کس از یک طرف ما را می‌زند، بعضی از دوستان هم به این شکل ما را می­‌نوازند. در مجموع شما هر بار که یک مرز را بگشایی و دری را باز کنی، باید منتظر انواع و اقسام حملات باشید. پس اشکالی ندارد، بگویند. اما خوب است اسنادش را هم منتشر کنند وگرنه هر کس می‌تواند بدون هیچ سند و مدرکی به هر کسی هر چیزی را نسبت دهد.

وی ادامه داد: ای کاش این رفقا، کارهای ما را که می‌دیدند تلاش می‌کردند یک کار غیرسفارشی و غیروابسته بهتر از ما بسازند. یعنی به‌ جای این که سیلی به صورت ما بزنند یک گام از ما پیش می‌رفتند. منتهی این اتفاق نمی‌افتد. یعنی ذات و طبیعت کارِ بدیع و متفاوت کردن همین است. شما باید منتظر باشید و همه این حملات را به جان بخرید. چند سال که می‌گذرد، بعد همه پی به خوبی آن می‌برند. کار نو معمولاً یک چند سالی زود به دنیا می‌آید و این تولد زودرس یک‌سری دردها را باید به همراه داشته باشد، طبیعت این کار است و از آن گریزی نیست.

دلاوری همچنین در اظهاراتی درباره انواع مستندهای تولیدی در دهه های اخیر و ارتقای کار مستندسازی گفت: تا همین چند سال پیش به هر کس می‌گفتی من مستندسازم، آن را با راز بقا یکی می گرفتند. یعنی مستندسازی با مستندسازی برای طبیعت کاملاً مترادف شده بود و این خوب نبود. در حالی که همه‌ می‌دانیم فیلم مستند، جهان بسیار بزرگی است که از هر سمت که بروی، کشفیات تازه ای برایت به ارمغان می آورد. این اتفاق را باید به فال نیک گرفت و خیلی خوشحال بود که فیلم‌های تازه ای ساخته می‌شود.

وی عنوان کرد: البته در این مستندسازی‌ها باید مواردی را رعایت کرد. یکی اینکه خود را اسیر مدل‌های پیشین نکنند و مثلا تحت تأثیر مدل‌های کلاسیک ساخت مستند نباشند. علاوه بر این، حوصله سربر و غیرقابل تحمل نباشند. تصور نکنیم هر کار عمیق یا پژوهشگرانه‌ای لزوماً باید خیلی بی‌مزه و غیرجذاب باشد. بلکه کاری کنیم که مردم حاضر باشند فیلم مستند بخرند و بنشینند در خانه‌شان نگاه کنند. تا این اتفاق نیفتد، سینمای مستند خودش برای خودش فقط فیلم می‌سازد، یعنی هزار نفر فیلم می‌سازند و همان هزار نفر هم فیلم‌های بقیه را می‌بینند. این چرخه، چرخه خوبی نیست. از آن‌طرف هم نباید دچار ابتذال شد؛ یعنی برای دیده شدن و جذابیت، سطح کار را پایین آورد. اگر بتوانیم این دو را در کنار یکدیگر رعایت کنیم، به نظرم اتفاق خوبی می‌افتد.

کتاب «۹۷۶روز در پس کوچه های اروپا» یادداشت های گزارش گونه دلاوری از دوران حضور در دفتر خبرگزاری صداوسیما در بروکسل و حضور او در اروپا است. وی درباره احتمال تبدیل این کتاب به یک فیلم مستند و کارهای دست اجرایش گفت: این ایده در ذهن من هم بود و احتمال دارد با هدف تولید چنین مستندی سفر مجددی به کشورهای اروپایی داشته باشیم و داستان زندگی در اروپا را به صورت یک مستند بسازیم. مجموعه انقلاب جنسی‌ها نیز ادامه می یابد و قرار است «انقلاب جنسی ۴» نیز تولید شود. «متولد اورشلیم ۲» نیز در دست تولید است. خلاصه این که از انواع و اقسام ایده‌ها استقبال می‌کنیم.

این مجری تلویزیونی در انتها افزود: در مستندهایی که نام بردم نویسنده متن‌ها هستم و علاوه بر این، در اتاق فکر این پروژه ها نیز حضور دارم. همچنین در زمان نگارش فیلم‌نامه هم مشارکت فکری می‌کنم. اما چون راوی بیش از اندازه دیده می‌شود، دوست ندارم که نقش‌های مختلفی برای خودم طراحی کنم، همین‌قدر به نظرم کفایت می‌کند.

جهت اطلاع سریع از آخرین اخبار مستند، به رسانه های اجتماعی خانه مستند بپیوندید:

نظرات کاربران

نظر خود را برای ما ارسال کنید:

خبرهای مشابه

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد
26 دی 1400

اسامی آثار مستند پذیرفته شده در چهلمین جشنواره فیلم فجر، اعلام شد

براساس اعلام دبیرخانه چهلمین جشنواره فیلم فجر و هیات انتخاب بخش مستند جشنواره چهلم، فیلم‌های راه یافته به بخش سینمای مستند این دوره جشنواره اعلام...

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد
25 دی 1400

«بی بی» از مجموعه مستند «یکی از ما» برنده فانوس جشنواره عمار شد

مستند یکی از ما 2 «بی بی» به کارگردانی امیر اطهر سهیلی و تهیه کنندگی عطا پناهی، برنده فانوس طلایی دوازدهمین جشنواره فیلم عمار شد. مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره...

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز
25 دی 1400

«شهر زیبای من» برنده پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز

مستند «شهر زیبای من» به کارگردانی الهام آقالری و تهیه کنندگی عطا پناهی، از آثار خانه مستند، برنده دیپلم افتخار بخش مستند پنجمین جشنواره بین المللی فیلم پرواز...

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد
23 دی 1400

واکنش ها به مستند «۷۲ ساعت» ادامه دارد

با اکران مستند 72 ساعت در سایت های مختلف، واکنش ها به این مستند جذاب، همچنان ادامه...

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»
21 دی 1400

داستان تلاش های حاج قاسم سلیمانی در کرمان و سیستان و بلوچستان/ یادداشتی بر مستند «آورتین»

مستند نیمه بلند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده، مستندی درباره مسأله ناامنی در استان کرمان در اوایل دهه ی هفتاد می باشد. فیلم، راوی عملیات آورتین به فرماندهی حاج...

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»
21 دی 1400

ماجرایی مشابه بمباران هیروشیما و ناکازاکی! / یادداشتی بر مستند «زندگی در آرشیو»

مستند زندگی در آرشیو به کارگردانی برهان احمدی، مستندی 43 دقیقه ای با موضوع قربانیان شیمیایی جنگ ایران و عراق است....

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»
21 دی 1400

۶۰۰ هزار نفر؛ مخاطب مجازی مستند «۷۲ساعت»

مستند سینمایی «۷۲ ساعت» توانست به آمار بیش از نیم میلیون مخاطب در پلتفرم‌های اینترنتی...

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»
19 دی 1400

پرتعلیق و جذاب! / یادداشتی بر مستند «72 ساعت»

روایت و چیدمان مستندات فیلم «۷۲ ساعت» به‌گونه‌ای است که چه بخواهیم و چه نخواهیم ما را به سمت قضاوتی عادلانه و منصفانه درباره کشف یک جنایت ظالمانه...

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما
16 دی 1400

انتقاد مصطفی شوقی، کارگردان مستند «72 ساعت» از صدا و سیما

کارگردان مستند جنجالی که درباره سردار شهید سلیمانی ساخته و منتشر شده است، از پخش نشدن آن از تلویزیون انتقاد...

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در  فیلیمو
12 دی 1400

«72 ساعت» پایانی شهید سلیمانی در فیلیمو

مستند «72 ساعت» که به سه روز منتهی به شهادت سردار سلیمانی می پردازد، در سایت های VOD منتشر...

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟
12 دی 1400

در 72 ساعت پایانی حاج قاسم سلیمانی، چه گذشت؟

همزمان با سالروز شهادت سردار دل‌ها حاج قاسم سلیمانی، مستند سینمایی «۷۲ ساعت» به کارگردانی مصطفی شوقی و تهیه‌کنندگی مهدی مطهر از شنبه ۱۱ دی ماه اکران خود را در برخی سینماها آغاز خواهد...

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی
09 دی 1400

پوستر مستند «72 ساعت» رونمایی شد/ روایتی تازه از سه روز پایانی زندگی شهید قاسم سلیمانی

در آستانه دومین سالروز شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، پوستر مستند «۷۲ ساعت» منتشر...